Artikels door Johan Morris:
Sabota-boemdié
De legendarische Amerikaanse volksheld Joe Hill (1879-1915) – vals beschuldigd van moord en terechtgesteld, zodat men verlost was van zijn kritiek op de uitbuiting van de arbeiders – maakte nogal wat strijdvaardige liedjes, waaronder het in straatliedjes veelvuldig geparafraseerde “Tararaboemderee” uit 1916.
Dat was dan weer gebaseerd op een gelijknamige melodie uit 1891, toegeschreven aan Henry J. Sayers (1854-1932) … die evenwel toegaf dat hij het in 1880 had horen zingen door “Mama Lou”, een zwarte zangeres. De melodie werd volgens een vonnis uit 1932 in het Public Domain geplaatst.
Enkele straatliedversies:
mijn lief is gone away
al met een patissier
ze brengt patékes mee.
hij had maar ene… poot
hij had er twee vandoen
om joepiejee te doen.
De dikke dominee
Die zakte door de plee
Nam al z’n kunsten mee !
de dikke dominee
die heeft zijn gat verbrand
al aan de kachelrand.
De tekst volgens de partituur van Sayers begon zo:
Belle of good societyNot too strict but rather free
Yet as right as right can be!
Never forward, never bold
Not too hot, and not too cold
But the very thing, I’m told,
That in your arms you’d like to hold.
Ta-ra-ra Boom-de-ay! (sung 8 times)
Originele tekst van Joe Hill:
worked sixteen hours with hands and feet.
And when the moon was shining bright,
they kept me working all the night.
One moonlight night, I hate to tell,
I “accidentally” slipped and fell.
My pitchfork went right in between
some cog wheels of that thresh-machine.
Ta-ra-ra-boom-de-ay!
It made a noise that way.
And wheels and bolts and hay,
Went flying every way.
That stingy rube said, “Well!
A thousand gone to hell.”
But I did sleep that night,
I needed it all right.
In “Gij zijt kanalje heeft men ons verweten” publiceerde Jaap van de Merwe een nederlandse versie die hij waarschijnlijk zelf heeft geschreven al wordt dat nergens duidelijk gezegd. Zijn versie volgt vrij getrouw de tekst van Joe Hill. Je kan je zo inbeelden dat de zanger op een verhoogje staat en een groepje ontevreden werklui toezingt, allicht geflankeerd door propagandisten van de vakbond.
In onze versie is de “duizend piek” in het eerste refrein vervangen door “tienduizend frank”
Sabota boemdié
045 [A] onbekend [C] Joe Hill (19e eeuw) / P.D.
Ik werkte bij een boer in d’oogst:
zes uur nachtrust op z’n hoogst!
Was het soms nog volle maan
dan ook ’s nachts maar doorgegaan.
’t Was zo’n nacht, toen ik daar juist
met m’n hooivork per abuis
in de dorsmachine stak…
Heel de soep daar in de prak!
Refrein:
Sabotaboemdijee
dat gaf kabaal voor twee:
tandwielen en de rest,
die vlogen rond in’t nest.
Die rotboer vloekte dan:
“Daar gaat tienduizend frank”
Maar ik kon zonder smet
een keertje vroeg naar bed.
De and’re dag zei boer: “Da’s dat!
‘k moet met eiers naar de stad
smeer de kar en opgepast
draai de moeren stevig vast!”
‘k Smeerde braaf maar ‘k deed geen moer
aan de wieltjes van de boer;
en toen hij vertrok, oh pech,
nam elk wiel zijn eigen weg.
Refrein:
Sabotaboemdijee,
zijn vals gebit in twee,
z’n hele hoofd was net
één grote omelet.
Toen wou die onbesuisd
met mij nog op de vuist.
Ik zei: “Pardon meneer,
wat spijt me dat toch zeer…”
Hij brieste: “Lui stuk saboteur
weg of ik doe een malheur.”
‘k Vloog eruit en ik kreeg schoon
uitbetaald mijn laatste loon.
Verder ging de dorserij
mijn vriend Jef als knecht erbij
maar ook hij stak ongezien
weer een hooivork in’t machien.
refrein:
Sabotaboemdijee
alweer in de puree
De hele handel vloog
in ’t rond en hemelhoog.
Die boer die vloekte wel
de duvels uit de hel.
Maar Jef zei: “Wat ik dacht,
’t is al laat, goedenacht”
Maar die boer die was niet dom
snapte ’t hoe en het waarom
en hij zei: “Ik heb gemerkt
dat men zich hier overwerkt.”
Nu is’t bij die boer gewoon
korter werken hoger loon
en toevallig sedertdien
nooit malheur meer aan’t machien.
Refrein:
Tararaboemdijee
die boer verdient voor twee.
Nu loopt zijn zaak gesmeerd
hij heeft zijn les geleerd.
Zo pak je bazen aan
als het niet anders kan.
Je doet er wondren mee:
‘Sabotaboemdijee”
| Partituur * Sabota-boemdié * | |
1. instrumentaal
|
Bronnen: "Gij zijt kanalje, heeft men ons verweten" (Jaap van de Merwe, uitg. A.W.Bruna - Utrcht, 1974) "Tararaboemdiee & de blikken dominee" (Ewoud Sanders, uitg. De Buitenkant - Amsterdam, 1997)
Onder de appelboom
Gevonden in “Café Chantant” van Willy Lustenhouwer, zonder verdere uitleg. Volgens ons is er zowel qua tekst als qua melodie een zeer grote gelijkenis met “In the shade of the Old Apple Tree”, in 1905 gepubliceerd. Auteurs hiervan waren Egbert Van Alstyne en Harry Williams. Het werd in 1949 nog gezongen door een (jonge) Petula […]
Vreugde
Een liedje opgetekend door pastoor J. Bols en gepubliceerd in “Honderd Oude Vlaamsche Liederen met woorden en zangwijzen” (1897). Het werd later overgenomen in “De Vlaamsche Zanger – tweede deel” (1930) en door Laura Hiel van de “Commissie van het OudeVolkslied” in “Zing Mee! – deel 2” Het is een proper, gezellig gezelschapsliedje van onbekende […]