Over Johan Morris

Artikels door Johan Morris:

3

De Vondeling

Geplaatst door Johan Morris op 13 november 2020 in liedbladen, liederen, Over Liefde & Verdriet | ∞

Nog een lied over een vondeling, mede ter illustratie bij het boek “De vondelingen” van Diane De Keyzer dat op 5 november 2020 eindelijk (na veel corona-vertraging) officieel werd voorgesteld.(1)

In 2011 publiceerden we al het lied over de mythische “Jeanne Elisabeth Shrapnell“, een verweesde kleuter die tijdens de oorlog 14-18 door Belgische soldaten in de kelder van een brandend huis werd gevonden en dat zij de naam gaven van een moordend oorlogstuig (misschien omdat het kind zijn eigen naam – vermoedelijk Scherpeneel – niet goed kon uitspreken).

De meeste vondelingen waren echter bewust door arme, radeloze ouders opgegeven in de hoop dat ze zo in betere omstandigheden zouden kunnen opgroeien.

Deze maand bespreken we daarom nog een viertal andere liederen die telkens een ander facet van de vondelingen-problematiek beschrijven. Er zijn nog meer liederen over vondelingen op liedblaadjes te vinden, maar van de andere hebben we de melodie (nog) niet teruggevonden.

Het vondelingenlied van vandaag is te vinden op een vliegend blad verzameld door de  Universiteits Bibliotheek Gent en overgenomen in “Liederen der industriële revolutie” (Eric Demoen, 1986, pag. 895)


Het komt in verschillende varianten ook voor in “Het geheugen van Nederland”, waarbij enkele drukkerij Rombouts vermelden.


De melodie wordt nergens vernoemd, maar “Blinde Ogen” (geschreven door Rogier en Willy Derby)  is een favoriet van Frans Rombouts en past perfect bij de tekst.

Oorspronkelijk zal er wel een andere melodie gebruikt zijn want Rombouts recupereerde een tekst die al in 1892 werd verspreid door F.W. Vislaake uit Amsterdam en toen was Willy Derby nog maar 6 jaar oud. Rombouts neemt zelfs de spellingfouten over …

In dit lied is de vondeling zelf aan het woord en in deze versie, die in Gent werd herschreven en gezongen, vraagt hij begrip voor zijn ware ouders die allicht geen andere uitweg zagen dan hun kind op een drukke plaats achter te laten om het een betere toekomst te geven.Of gewoon: een toekomst.

De Vondeling

753 [A] Frans Rombouts [C] Willy Derby

Ik ben een vond’ling, hoe bitter is mijn lijden,
Gij weet, o God, dat ik onschuldig ben.
Men trekt mij aan, ’t is slechts uit medelijden,
omdat ik hier helaas geen ouders ken.
Wat droevig lot is mij op aard beschoren,
ben ik ten prooi aan wanhoop en verdriet,
werd ik vervloekt nog eer ik was geboren,
verstoot, o God, daarom mijn ouders niet.

Werd ik vervloekt nog eer ik was geboren,
verstoot, o God, daarom mijn ouders niet.

Bescherm o God den vader die mij teelde
en leidt hem steeds op ‘s levens rechte baan.
Vergat hij mij in ellend’ of in weelde?
Hij had wellicht toch gene schuld er aan.
Zie ik nu reeds mijn laatste hoop verdwijnen
eenieder mens de vondeling ontvliedt.
Werd ik vervloekt eer ik nog was geboren,
verstoot o God daarom mijn vader niet.

Werd ik vervloekt nog eer ik was geboren,
verstoot, o God, daarom mijn vader niet.

Gij moeder die in pijn en smart mij baarde,
ja gij bemint uw kind toch immer nog.
Al ben ik thans een zwerveling op aarde,
gij zijt en blijft mijn moeder altijd nog.
Een moeders hert klopt immers voor haar kind’ren
en lijdt toch fel bij ’t leed dat hun geschiedt.
Kwam toevallig die moederlief u hind’ren,
verstoot o God daarom mijn moeder niet.

Kwam toevallig die moederlief u hind’ren,
verstoot o God daarom mijn moeder niet.

Aanhoor mij God, ik smeek U, Albehoeder,
ach zend mij toch dien lang gewensten dag
op welke ik mijn vader en mijn moeder
met kinderliefde aan ’t hart drukken mag.
O, moet ik hier de zoete vreugde derven,
‘k aanvaard het lot dat uwe hand mij biedt.
Ik zal hiernamaals toch een vader erven,
want Gij, o God, verstoot een vond’ling niet.

Ik zal hiernamaals toch een vader erven,
want Gij, o God, verstoot een vond’ling niet.


(1) Het boek werd op 10 november besproken in “De Wereld van Sophie” op Radio 1, inclusief een interview met Wreed & Plezant in verband met het lied over Jeanne Elisabeth Shrapnell.
De opname hieronder werd vlak na dat interview voor ons gemaakt door Peter Morris.


PDFlogo Partituur * De Vondeling *

 Bronnen:
wijze: Als ik naar je blinde ogen kijk (Willy Derby)
op een vliegend blad- verzameling Universiteits Bibliotheek Gent
"Liederen der industriële revolutie" (Eric Demoen, 1986, pag. 895)
Geen melodie vermeld, maar "Blinde Ogen" is een favoriet van Frans Rombouts

Tags:

"
0

Roger Hessel in “Roversbenden in Oost- en West-Vlaanderen” – pag. 72

Geplaatst door Johan Morris op 5 november 2020 in Citaten | ∞

Wanneer onze marktzangers een moordlied brachten, in de streek waar het bezongen drama was gebeurd, dan wisten zij dat hun optreden zeer lonend zou zijn. Iedereen was geïnteresseerd in de handel en wandel van het gezin waarin de moord was gepleegd. Wanneer vroeger de terechtstellingen publiekelijk werden uitgevoerd, dan bracht dat een grote volkstoeloop teweeg. De mensen wilden bloed zien vloeien.

Mensen zijn geïnteresseerd in andermans zaken en hoe spectaculairder hoe gretiger. Dat is ook vandaag nog het geval. Wanneer de handel en wandel van een bekende Vlaming uit de doeken wordt gedaan in een of ander televisieprogramma, dan schieten de kijkcijfers de hoogte in.

Andermans leed heeft nog steeds een grote aantrekkingskracht. Dat bewijst ook het “ramptoerisme”. Een zwaar ongeval op een autosnelweg veroorzaakt niet enkel een file in dezelfde richting, maar het accident brengt ook een “kijkfile” te weeg in de tegenovergestelde richting. Voyeurisme is wel degelijk van alle tijden.

0

De Vondeling te Caulille

Geplaatst door Johan Morris op 5 november 2020 in liedbladen, liederen, Over Liefde & Verdriet | ∞

Lied gevonden op een vliegend blad van Louis Boeren (1891-1973) uit Zonhoven. Afgaande op de aanhef werd het door hem gezongen voor een hoofdzakelijk vrouwelijk publiek en hij waarschuwt hen als het ware voor zedeloos gedrag en de gevolgen ervan. Blijkbaar nam hij aan dat vondelingen enkel door ongehuwde moeders werden gebaard. Kaulille is een […]

Tags:

Copyright © 1967-2026 Wreed en Plezant Alle rechten voorbehouden.