Over Johan Morris

Artikels door Johan Morris:

2

De mijnramp in Frankrijk (1906)

Geplaatst door Johan Morris op 2 juli 2011 in liedbladen, liederen, Over Moord & Rampen | ∞

De mijnramp in Frankrijk

356 [AC] onbekend

Zij dalen neer in donkere zwarte mijnen
een werkmansschaar, ze zwoegen dag en nacht,
geen zonneglans die stralend hun beschijne
een karig loon, geen weelderige pracht.
Ze werken steeds, ’t is of zij altijd dromen
genot en vreugde worden hun bespaard,
en als ze dan weer stijgend boven komen
zijn ze verblind van zonlicht van dees aard’.

Refrein:
Daal dus maar weder, in d’aarde neder
daal werkmanszoon, nu voor de laatste maal,
gij blanke slaven, die altijd graven
gij arbeidsschaar, die zwoegt voor ’t kapitaal.

Weer dalen zij voor hunnen arbeid neder
een grote knal werd overal gehoord,
nooit zien zij hunne vrouw of kinderen weder
in de schoot der aard’ zijn honderden gesmoord.
Half zinloos, zie daar al die vrouwenkringen
en schreien luid, roepen om man of zoon,
waanzinnig starend, zij hun handen wringen
roepen ze luid, O, God, is dat ons loon.

Die grote ramp bracht schrik in alle landen
veel medelij met weduwe en wees,
een wrede dood verbrak daar vele banden
bracht jammer, rouw, ellende en ook vrees.
Een grote stoet van lange rijen lijken
gaat door de straat gevolgd door maagd en vriend,
zie d’armen gaan, zie toch hoe zij bezwijken
De werkmansvrouw en ook het werkmanskind.

Rust zacht, rust zacht, gij brave proletairen
die stierven op het arbeidsveld van eer,
een grote droom van dapper arbeidsscharen
helaas, helaas, wij zien u nimmer weer.
Voor ’t goud uws meesters liet g’uw nuttig leven
uw zweet en bloed bracht hen rijkdom en macht,
maar eens zullen zij voor ons wrake beven
dus makkers slaapt gerust in d’eeuwige nacht!


PDFlogo Partituur * De mijnramp te Frankrijk *
MP3logo
      1. instrumentaal

 Bronnen:
Zangwijze: zoals "Bloedige sneeuwvlokken"
liedblad op Internet

We vonden dit lied op de website www.cubra.nl en het viel ons meteen op dat er duidelijke gelijkenissen waren met het lied “Bloedige Sneeuwvlokken” dat in 1872 verkocht werd ten voordele van de slachtoffers van de Commune; de melodie en de tekst hiervan zijn te vinden in de boeken “Het Oude Socialistische lied” (heruitgave 1980 van Germinal Reeks 14e jaargang – nr 1 – mei 1947), “Café Chantant” van Willy Lustenhouwer, in “Liederen van de Industriële Revolutie” van Erik Demoen, beide laatste in beperkte oplage uitgegeven in 1987, en in de Nederlandse Liederenbank werden verscheidene liedbladen bewaard met de tekst, zonder vermelding van melodie evenwel.

Vergelijkt u zelf!

Bloedige sneeuwvlokken

Weer daalt de sneeuw in dikke vlokken neder,
in d’enge hut gezeten bij de haard
wiegt d’arme vrouw haar lieve wichtjes teder,
heeft buur en vriend zich al bij’t vuur geschaard.
’t Is alles stil, eenieder schijnt te dromen,
elk vraagt zich af: men hoort van Piet nooit meer.
Waar blijft hij toch, wat is hem overkomen?
Helaas hij ging en nimmer keert hij weer.

Refrein:
Daal koude veder
op aarde neder,
daal blanke sneeuw als troosting in’t verdriet
en dek de graven
waar al die braven
die heldenschaar
de eeuw’ge slaap geniet.

illustratie bij een artikel over deze ramp in Le Petit Journal, Paris 1906

Welk is het origineel?
Waarschijnlijk de “sneeuwvlokken” want het mijnwerkerslied zou gaan over een mijnramp “in Courrieres, meer dan 1300 lijken als risico van den arbeid”.
Dat zou de mijnramp van 1906 moeten zijn:
“La catastrophe de Courrières est la plus importante catastrophe minière d’Europe. Elle tire son nom de la Compagnie des mines de Courrières qui exploitait alors le gisement de charbon du bassin minier du Nord-Pas-de-Calais dans le Pas-de-Calais. Elle eut lieu entre Courrières et Lens, le samedi 10 mars 1906 et fit officiellement 1 099 morts.” (Wikipedia)
De uitbaters van de mijn beslisten amper drie dagen na de ontploffing het zoeken naar overlevenden te stoppen. Om de mijnbrand te smoren (en de materiële verliezen zoveel mogelijk te beperken) werd een stuk van de mijn zonder pardon afgesloten, wat door de familieleden en vrienden van de getroffen mijnwerkers allerminst werd geapprecieerd.

De ongeruste massa staat voor de gesloten poorten van het rampgebied

Zo’n twee weken later bleken 13 mannen als bij wonder op eigen kracht de uitgang gevonden te hebben, 4 dagen later werd nog een veertiende overlevende gevonden.
De ramp – en vooral de onmenselijke houding van de eigenaars – veroorzaakte veel politiek deining, zoals uit bovenstaand lied al kon worden afgeleid, en leidde tot het wettelijk verplicht maken van 1 wekelijkse rustdag. We zitten in 1906 nog volop in de industriële revolutie en de onmenselijke werkomstandigheden die ermee gepaard gingen.
De reddingsactie (…) werd ook in het buitenland gevolgd. Zo berichtte de Nieuwe Tilburgse Courant op 16 maart 1906 – 6 dagen na de ontploffing – het volgende:

Tags:

0

In het vuur der hel

Geplaatst door Johan Morris op 1 juli 2011 in cahiers, liederen, Spot & Ironie | ∞

Wat was dat toch leuk in die goede oude tijd: de mensen geloofden dat ze in de hemel rijstpap met gouden lepelkes mochten eten, als ze braaf waren geweest tenminste. Wie stout was – het verschil tussen goed en kwaad werd hoofdzakelijk bepaald door de kerkelijke overheid – kwam in de hel en de verdoemenis […]

Tags:

0

De Visschersramp op Zee (1924) – auteur onbekend

Geplaatst door Johan Morris op 30 juni 2011 in cahiers, liedboeken, liederen, Over de Zee en zo, Over Moord & Rampen | ∞

Dit lied verhaalt dezelfde gebeurtenissen als “Schrikkelijke ramp op de Noordzee” dat we elders gedetailleerd bespreken. De tekst vonden we in een klein notaboekje handgeschreven liederen afkomstig uit Sint-Genesius-Rode en ons aldaar overhandigd na één van onze meezingconcerten. Het bevat hoofdzakelijk zeemansliederen. Ook Jef Klausing nam het op als lied nr. 77 in “Zingende Baren” […]

Tags:

Copyright © 1967-2026 Wreed en Plezant Alle rechten voorbehouden.