Over Johan Morris

Artikels door Johan Morris:

14

Ik wou dat ik nog een ketje was

Voorblad van de partituur van Mathieu Dekemper

Populair blijkbaar in het gniffel-genre deze bedenkingen van een jonge man die uitlegt waarom het zoveel leuker is in vrouwelijk gezelschap te vertoeven als je nog maar 5 jaar oud bent.

Het thema en min of meer dezelfde tekst komt in vele handgeschreven liedschriftjes voor; op een marktzangersblad hebben we het nog niet gezien. Ook dat wijst er op dat het uit de café-chantant/cabaretsfeer afkomstig is want de dubbelzinnige tekst kon moeilijk het goedkeurend stempel van pastoor en burgemeester krijgen voor openbare opvoering aan het gemeentehuis of onder de kerktoren.

De Brusselse cabaretier Mathieu Dekemper had het in elk geval op zijn repertoire staan en liet er in eigen beheer een partituur van drukken.

B-kant = “De goede tijd”

De melodie die hij afdrukte als gecomponeerd door P. De Backer lijkt verdacht veel op een compositie die door wijlen Jan Theys in 1976 werd toegeschreven aan zichzelf en aan Yvon Berger bij het liedje “De goede tijd” (B-kant van de single “Jij bent de chou-chou van mijn hart”)… wat redelijk ongeloofwaardig is als je merkt dat deze melodie al 6 jaar eerder door De Kadullen werd gebruikt voor “Het gasthuis” . Die verklaren niet te weten wie de componist is en situeren de melodie in het “Public Domain”, waarvoor hulde.

Ook de versie die Willy Lustenhouwer noteerde in zijn boek met “Café-Chantant” liedjes gebruikt die laatste melodie. Zijn notering van  “Toen ik nog klein was…” gaat ook helemaal over hetzelfde onderwerp maar is tekstueel anders uitgewerkt.

Het zou best kunnen dat Lustenhouwer de originele versie heeft gevonden en dat Mathieu Dekemper zich daardoor heeft laten “inspireren” voor een Brusselse variant, uitgegeven in eigen beheer. Volgens het voorblad werd het gezongen door “Kleine Jan”, “Désiré”, “Duo de Petter”, “Duo Geo-Gits”, “Michelo” en “Jean-Jean”,  allen vrij onbekend wat ons betreft.

Onze onbedaarlijk gniffelende heren die het lied in een schriftje overpenden hebben blijkbaar die partituur nooit gezien, want sommige woorden en zinswendingen schreven ze “fonetisch” op: zij hebben het lied dus van horen zingen.

Bij Victor CLerinx (opgeschreven circa 1935) luidt de eerste strofe + refrein:


Och wat plezier als ge jonk zijt
ja, was ik nog in dienen tijd,
kreeg ik van Mie en Trees
zo veel kusjes, ʻk zeg u maar thees.
zij kusten mij van hier en daar
ik zien het nog, ʻk was nog maar vijf jaar,
en dat netje wreef zo hard,
ik stak mijn handjes aan haar hart.

Refrein:

Maar als dat nu nog moest bestaan
Povermille, ze zou stom staan!
Groot worden, dat is toch spijt,
was ik nog in dienen tijd.
Ja ze kuste mij toch zo fijn
ik zou nog willen kleintjes zijn
als ik pijns op mi-ma-ti-as
‘k wou dat ik nog een ketsje was.

Albert Van Opstal (circa 1920) schrijft:


Och wat plezier als ge klein zijt
ja, was ik nog in dien tijd
ik kreeg van Jannet en van ons Trees
en van ons Lois (lowies) een dikke bees
Zij kustte mij zo hier en daar
ik rappeleer mij, ‘k was maar vijf jaar,
’t was bitter koud en ons Jeannet
stak mijn twee handjes aan haar hert.

En als dat nu noch moest bestaan
Janvermille ge zoud er stom van staan
Groot worden dat is toch spijt
Was ik nog in die tijd
Zij die kuste mij toch zo fijn
Ik waa nog kleintjes zijn
En als ik paas op Mie Matras
dan waa ik dat ik nog een ketje was.

Los van de spellingsfouten zijn er enkele eigenaardige verschillen. Het zou kunnen dat Van Opstal – die zelf een cabaretier was – het door Dekemper of zijn acolieten heeft horen zingen, Victor Clerinx noteerde het in zijn liedboekje bij “den troep” en hoorde dus een door mede-soldaten reeds verbasterde versie.

De tekst op de partituur van “M. Dekemper, dichter, uitgever”  gaat als volgt:

Och wat plezier als ge klein zijt
Was ik nog maar in dienen tijd
Kreeg ik van Netje en Trees
Veel kusjes ‘k zeg u maar ’t dez’
ze kusten mij zoo hier of daar
Ik zien het nog ‘k was maar vijf jaar
Dat Netje, ’t vrouzde zoo hard,
Mijn handjes stak aan haar hart.

Maar dat het nu nog eens moest bestaan
Janvermillen ze zouden stom staan
groot worden dat is toch spijt
Was ik nog in dienen tijd
Ja zij die kuste mij toch zo fijn
ach god ik wou toch nog kleintjes zijn
Als ik denk op Mie Mathias
‘k wou da’k nog een ketje was.

Wie Mie Mathias is en wat ze in dit lied komt doen is een raadsel. Geen wonder dan ook dat de toehoorders dit verkeerd verstonden… Van Opstal begreep “Mie Matras” en dacht dus aan een dame van zeer lichte zeden, Clerinx schreef het fonetisch op.

” t’ vrouzde zo hard” = het vroor zo hard, blijkbaar verkeerd begrepen want bij Clerinx is dat “wreef zo hard” geworden, bij Van Opstal is er een heel ander zinnetje in de plaats gezet

“kzeg u maar dees” begreep Van Opstal niet, hij haalde er “ons Lowies” bij en “een dikke bees”.

In “Toen ik nog klein was…” bij Lustenhouwer is er geen sprake van zo’n Mie Mathias. Bij hem staat er:

Daarom zeg ik in m’n eigen ras: (daarom zeg ik bij mezelf alras)
ik wou da’k nog ne snotneus was.

In onze eigen versie hebben we de onbekende “Mie Mathias” weggelaten en vervangen door het ondubbelzinnige “als ik pijns hoe het toen was”. En het aangebrande slotrefrein vonden we enkel bij Van Opstal, waarschijnlijk een variante door hem bedacht.

Ik wou dat ik nog een ketje was

342 [A] Mathieu Dekemper (1877-1950) [C] trad.

Och wat plezier als ge jonk zijt
ja, was ik nog in dienen tijd,
kreeg ik van Jeannet en van Trees
en van ons Wis een dikke bees
Zij kusten mij zo hier en daar
ik zien het nog, ‘k was maar vijf jaar,
’t was bitter koud en ons Jeannet
stak mijn twee handjes aan haar hert.

Refrein:
Maar als dat nu nog moest bestaan
Awel, ge zoudt er stom van staan!
Groot worden, dat is toch spijt,
was ik nog in dienen tijd.
Ja ze kusten mij toch zo fijn
ik zou nog willen kleintjes zijn
en als ik pijns hoe het toen was
dan wou’k da’k nog een ketje was.

Ik kreeg zo eens de colorinne
ik hoorde zeggen van Josfien:
“Da moet  genezen met een pap”
en opeens liep zijn van den trap.
En zij riep ik kom seffens weer
en kwam trug met alcoolkamfeer
en ze wreef mij zo zachtjes aan
’t was om mijn pijn doen weg te gaan.

Ik was zo es wandlen gegaan
en in het bos zag’k een koppel staan
mijn zuster liet mij daar juist los
ik stopte mij achter een boom in ‘t bos
Ik hoorde zeggen: dat doen ik niet
ik sprong voor haar en zei subiet:
laat hem maar gaan dienen kapoen
vraag het aan mij, ik zal ’t wel doen.

Ik ging zo eens buiten het land
ja bij mijn nicht en bij matant
mijn nicht die was zo schoon en dik
maar zij was tien jaar ouder als ik
en op een dag ging zij in bad
en zij riep door het sleutelgat:
breng mij den handdoek eens, Alfons,
‘k gaf hem aan haar  en ‘k zag haar spons.

Slotrefrein
Maar als dat nu nog moest bestaan
ge zou me met die spons ne gang zien gaan.
Groot worden, dat is toch spijt,
was ik nog in dienen tijd.
Ja ze kusten mij toch zo fijn
ik zou nog willen kleintjes zijn
en als ik pijns hoe het toen was
dan wou’k da’k nog een ketje was.


PDFlogo Partituur * Ik wou dat ik nog een ketje was *
MP3logo
      1. instrumentaal
MP3logo
      2. Jan Theys -* De Goede Tijd * (fragment)
MP3logo
      3. Jef Elbers - *Mee En Swas* (1974)

 Bronnen:
Zangwijze cfr. "Het Gasthuis" (De Kadullen)
liedjesschriften van Victor Clerinx en Victor Van Opstal
liedblad van Mathieu Dekemper

Aanvulling 13-08-2015

Licht afwijkende versie gezongen op 8-12-2010 door “De Totale Waanzin” met gastzanger Georges Nicolaes

Aanvulling 05-04-2017

Roger Hessel schrijft in “Liedjes die eigenlijk niet mogen” dat de melodie gebaseerd is op “de Scottisch” en publiceert ze ook. Die melodie is inderdaad duidelijk familie van wat we elders vonden. Nu is “scottisch” in feite een stijlnaam, zoals “polka” of “mazurka”, waardoor het onbegonnen werk lijkt om te achterhalen wat de oorspronkelijke titel is van dit muziekwerkje van klaarblijkelijk schotse oorsprong.

Aanvulling 14-12-2023

LP Jef Elbers 1974We waren het vergeten, maar ook Jef Elbers zong dit lied (1974) in een dialect uit de Brusselse rand. Zijn tekst staat nauw bij de versie van Mathieu Dekemper en bij die uit het liedschrift van Victor Clerinx. Hij gaf het de titel “Mee En Swas” en verklaart zichzelf samen met Al Van Dam als auteur. Opmerkelijk, hij is geboren 12 jaar nadat Victor Clerinx de tekst als soldaat hoorde zingen en noteerde, en Mathieu Dekemper liet nog lang daarvoor al een partituur ervan drukken …

Tags:

1

Men mag niet te goed zijn voor de meisjes

Geplaatst door Johan Morris op 28 juni 2011 in liedbladen, liederen, Over Liefde & Verdriet, Spot & Ironie | ∞

Een onbekende muzikant lied een liedblad drukken bij A. Van Peteghem in Sint-Amandsberg en via Cécile Vander Elst kwam het een kleine eeuw later bij ons terecht. Het bevat volgende liederen: “Treurzang op de vreeslijke vadermoord te Halle” – geen zangwijze “Zangstuk op het vreeslijk Drama te Leefdael” – geen zangwijze “Men mag niet te […]

Tags:

2

De gedecoreerde werkman

Geplaatst door Johan Morris op 28 juni 2011 in liedbladen, liederen, Over Armoede & Drank | ∞

De drukkwaliteit van liedbladen is al niet denderend, als ze dan ook nog een paar keer door de fotocopiemachine zijn gehaald is de leesbaarheid een probleem. Toch vonden we het de moeite om dit lied te recontrueren. Het is het verhaal van een werknemer die na dertig jaar hard labeur in ’t fabriek voelt dat […]

Tags:

Copyright © 1967-2026 Wreed en Plezant Alle rechten voorbehouden.