De geknakte bloem
Nog een lied van Maria Christina Jacobs – alias “mevrouw Ellegiers” – , waarbij een jong meisje eens te meer vergeleken wordt met een bloem. Een “geknakte” bloem weliswaar, want ze was (te) jong toen ze zich helemaal gaf aan een rijke jonge man die haar uiteindelijk liet … verwelken.
De geknakte bloem
736 [A] Mevr. Ellegiers-Jacobs [C] de heer Ellegiers
Wie zit daar zo diep neergebogen,
Helene, die geknakte bloem.
Hare schoonheid is nu vervlogen,
eens was zij van ’t dorp hier de roem.
Nauwelijks was zij zestien jaren,
zo prachtig als een lenteroos,
maar stil en nog onervaren
was ’t bloempje zo tenger en broos
Weggerukt al van haren stengel,
kwijnt die roos, eens zo fris vol geur.
Vroeger zo schoon als een engel,
verdwenen is nu hare kleur.
Ach, roept zij, gij die hebt ontnomen
mijne rust, mijn hart en mijn eer,
ach komt hier weer, want ik min u zo teer,
en geeft uw liefde weer.
Heleen had haar hartje gegeven
zeer jong nog aan een rijke knaap.
Niets kon hare liefde bewegen,
zij wist nog niet ’t onwetend schaap
dat hij haar het harte zou breken,
zij minde hem vol liefde teer.
Zijn liefde is nu geweken,
verliet haar, keerde niet meer weer.
Sinds dien tijd loopt d’arme Helene
vol smart en wanhoop neer gebukt,
haar ogen vermoeid van het wenen,
haar leden zijn neder gedrukt.
Gevoelloos zweeft zij hier op aarde,
geknakt is die schoon lenteroos.
Door schuld van die rijk’ ontaarde,
Helene is nu zinneloos.
| Partituur * De geknakte bloem * | |
1. instrumentaal
|
Den Dronkaard
We gaan nog een tijdje door met het bewerken van uitzonderlijke liedbladen-met-muzieknoten, afkomstig van het Antwerpse echtpaar Ellegiers-Jacobs.
Het gaat zelden over specifieke feiten maar over algemeen gekende (mis)toestanden of dramatische thema’s. Dronkenschap bijvoorbeeld was een wijdverspreide kwaal, met bittere armoe tot gevolg.
Den Dronkaard
735 [A] Mad. Ellegiers [C] Ch. Halleux
Het middernachtuur was nabij,
in ginds somb’re hut zat in lij
een vrouw nog zo jong en vol smart,
drukt wenend een kind aan haar hart.
Wijl bittere kou dringt in huis
en vader die is nog niet thuis.
Het knaapje, nog maar zeven jaren,
sprak: Moeder, ’k haal vader naar huis.
Door koude en slecht weer
loopt daar het knaapje teer
in lompen met een bleek gelaat
zoekt het met smart zo laat op straat.
Toch loopt hij verder rond
tot hij zijn vader vond,
hoort hem dan in een dronken staat
wijl hij daar een kroeg binnen gaat.
Hij stapt in de kroeg dan vol moed.
Ach vaderke, roept hij zo zoet,
kom, ga mee naar moeder, ’t is tijd,
gij weet niet hoe zeer dat zij lijdt.
Z’is ziek, heeft de koorts op dit uur,
bij ons thuis geen brood of vuur.
Verdrinkt toch niet die laatste centen
waar moeder naar wacht op dit uur.
’t Smeekt met zijn handjes saam:
Vader wil mede gaan,
Moeder verlangt naar u zo zeer,
och kom, voldoet haar nog ne keer.
Schenk haar dit laatste geld
dat Moeders harte kwelt
want haar verdriet is toch zo groot,
kom, troost haar in haar droeven nood.
Den dronkaard riep woest: maak u voort
daar gij mijne vreugde hier stoort.
Wat deert mij uw moeders verdriet
en ook hare dood in ’t verschiet.
Maar ’t knaapje zijn harte dat bloedt,
roept nog eens: mijn vaderke zoet,
komaan da’k u huiswaarts leidt henen
want Moeder is braaf en zo goed.
De man, bedwelmd voortaan,
moest dan ook huiswaarts gaan.
Den haan die kraaide ’t morgenduur
en buiten was het weder guur.
Hij trok dan stromp’lend heen
met ’t kind zo gans alleeen,
rukt de deur dan open terstond,
wijl hij zijne vrouw stervend vond.
Het knaapje, versteld, bleef daar staan
en zag zijne moeder dan aan.
De man viel verschrikt daar ter neer
terwijl dat de knaap riep zo teer:
ach Moeder, gaat van mij niet heen,
anders blijf ik gans alleen.
De vrouw trok het kind bij haar neder
wijl zij stervende kust het teer.
Dood, riep hij, gans alleen,
ach Moeder, gij zijt heen.
Zachtjes ontvliedt een zuchtje stil
’t Viel op zijn moeders lijk zo kil.
Daar stond de man, verdwaasd,
met ogen vaag, verglaasd.
Stom staarde daar die man altoos,
hij was dan ook gans zinneloos.
| Partituur * Den dronkaard * | |
1. instrumentaal
|
Allez Juffrouwe
Het echtpaar Ellegiers-Jacobs uit Willebroek “leveren in ’t groot al de chanteurs of liefhebbers van zang aan voordeelige prijzen” en zij verklaren “Alle rechten van woorden en muziek voorbehouden“.
Omdat ze die liederen zelf schreven of er alleszins alle rechten over claimden konden ze dus tekst én melodie op hun liedbladen drukken, en daarmee zijn ze echt wel buitenbeentjes in de wereld van de straat- en marktzangers. Het maakt het ons ook veel makkelijker om hun liederen te reconstrueren!
Allez Juffrouwe
734 [AC] Mevr. Em. Ellegiers-Jacobs
’k Ben een fijne rare kwast,
ik houd ook alles vast.
Als een meisje mij passeert,
ik roep ongegeneerd.
Ik ben een stielman rap en zwak,
zeg ik voor mijn vak
en als ge eens met mij probeert,
’k weet dat ’t mij vereert. Ah!
Allez schoon juffrouwe, kom wat dichter bij.
’t Zal u niet berouwen,
’k maak u allen blij.
’k Ben schoenmakersjongen,
van liefde doordrongen,
’k werk voor oude en jonge,
’k neem de maat zo blij
Zo een snuitje lief en net,
die kwam in mijn sallet.
Zij sprak: schoenmaker galant,
zeg, wees nu eens charmant,
ik wil van u iets schoon en fijn,
’t moet van ’t beste zijn.
O ja, riep ik met liefdevuur,
’k nam rap de mesure! Ah!
Laatst een dame oud en grijs
kwam ook om een bewijs.
Zij sprak: ’k hoor van u in ’t rond
hoe gij werkt chic en prompt.
’k Bezag haar dan, ’k zeg: wel ’t is goed,
geef mij maar uw voet.
Maar zie, ’t was aardig en zo raar,
’k kwam er nooit mee klaar
Zo werk ik ’s morgens bij tijd,
al tot den avond laat.
Mijn maat draag ik steeds verblijd,
ik maak reclame op straat.
Ik word bemind van groot en klein
wijl ik zijn zo fijn.
Soms heb ik wel pressé met spoed
maar ’t gaat altijd goed.
| Partituur * Allez Juffrouwe * | |
1. instrumentaal
|



