0

De Spion, verrader van België

Geplaatst door Johan Morris op 14 juli 2020 in liedboeken, liederen, Wereldoorlog | ∞

Volgens diverse bronnen komt dit lied nu eens vanuit het repertoire van Maria Christina Jacobs, alias “Mevrouw Ellegiers”, dan weer van haar stadsgenote en concurrente Bertha (of Barbara) Rusbach. Het is natuurlijk mogelijk dat ze het beiden hebben gezongen…

De melodie “Reviens vers le bonheur” werd in 1919 geschreven door Eugène Gavel en in 1920 door ondermeer Emma Liebel op plaat gezet. Uit de tekst van “Spion, verrader van België” blijkt niet of dit lied over de Eerste of de Tweede wereldoorlog gaat. “In België bestaat nog ’t schavot” staat in het slotrefrein en inderdaad, tot in 1950 werd de doodstraf nog effectief uitgevoerd. Maar WOI ligt het meest voor de hand omdat de melodie na 1945 allicht niet meer zo gekend was bij het publiek.

De Spion, verrader van België

805 [A] Bertha Rusbach ? [C] Eugène Gavel (+1954)

Wat verschijnt er nu weer voor ’t gerecht?
Enen mens als een dier nog zo slecht!
’t Is de Spion, verrader van ’t land
Hij verschijnt nu voor zijn euveldaden
Spioneerde met een laf gedacht
Hij die koning, land en volk veracht
Door zijn schuld werd zo meen’ge vrouw
Gebracht in de rouw

Verrader van ons land
Voor uw straf moest men u guillotineren
Spioen van den vijand
g’Hebt zoveel mensen doen fusilleren
Gij staat nu voor het gerecht
Hoort die weduwen en wezen, barbaar
Zij roepen om wraak in het hart
Ter dood, O moordenaar.

Op een morgen bij het zonnelicht
Stond een moeder met lijdend gezicht
Zij aanschouwde voor de laatste maal
Wijl de zon schijnt over berg en dalen
Hare man stond geblinddoekt voor haar
De soldaten die stonden reeds klaar
Een schot knalde, hij was niet meer
Wijl de vrouw zonk neer

Gedenkt nog dien verschrikk’lijken nacht,
waart bezield met een vrees’lijk gedacht
‘n oude vader sleurt gij van zijn bed
’t Is om hem naar het gevang te sturen
Maar een knaapje stond voor u, barbaar
Het roept uit, gij, gij zijt een verraar
Maar gij mikt ’t revolver gezwind
Op het arme kind

Maar ’t verraad van u hield genen duur
Gij die staat nu terecht op dit uur
Het volk roept er met wraak in het hart:
Spaart hem niet want hij kent gene smarte
Door zijn schuld en zijn vrees’lijk verraad
Stierf aan ’t front menig Belgisch soldaat
Vele burgers gefusilleerd
Of in Duitsland gekreveerd

4. Verrader van ons land
Voor uw straf moest men u guillotineren
Spioen van den vijand
G’hebt zoveel burgers doen fusilleren
De rechter spreekt de doodstraf uit
En het volk roept te samen uit:
In België bestaat nog ’t schavot
Maakt de lafaard spoedig kapot

PDFlogo Partituur * De Spion, verrader van België *
MP3logo
      1. instrumentaal
MP3logo
      2. Anna Van Heuckelom, Kasterlee (1975)
MP3logo
      3. Reviens - Pierre Valray (strofe)

 Bronnen:
tekst in "Filosofen van de straat" (Roger Hessel) (MUZ0100 pag 250)
ook in "Marktliederen over de "Grooten Oorlog" (Roger Hessel) (MUZ0532 pag. 234)
Voorgezongen door Anna Van Heuckelom, Kasterlee, in 1975 voor "HET VOLKSLIED in Kasterlee, Lichtaart, Tielen, Gierle, Turnhout en Oud-Turnhout" (Herman Van Gorp) (MUZ0903)

Tags:

0

Een goede vriend hebben

Geplaatst door Johan Morris op 12 juli 2020 in liedbladen, liederen, Over Liefde & Verdriet | ∞

In het Brusselse was het de gewoonte om “tweetalige” liedbladen ter beschikking te stellen. Tussen aanhalingstekens, we hebben het al eerder gehad over het zeer creatieve nederlands waar tekstschrijvers als Jan Opalfvens zich van bedienden.

Ook Florent Fiocchi, een Brusselse muziekhandelaar, verkocht zo’n liedbladen. Daar stond meestal aan één kant een resem actuele Franse succesliederen, bekend van muzikale films en plaatopnames, en aan de keerzijde de “vertalingen”, gemaakt door  muzikale Brusselaars, klanten van Fiocchi allicht. Of dat met medeweten was van de originele auteurs is twijfelachtig, de auteursverenigingen stonden tijdens het interbellum nog in hun kinderschoenen.
Zo schreef Mathieu Dekemper “Een goede vriend hebben”, een vertaling van “Avoir un bon copain” dat op zijn beurt weer de franse versie was van “Ein Freund, ein guter Freund”.
Die liederen kwamen uit de film “Le Chemin du Paradis”, (“Die Drei von der Tankstelle”),
een frans-duitse coproductie met tekst en muziek van Jean Boyer en W. R. Heymann. We zijn in 1930, zowel de Franse als de Duitse filmproductie kon de concurrentie met Hollywood aan en Boyer-Heymann maakten meerdere films die zowel in het frans als in het duits werden vertoond.


Vanaf 1940 was dat ineens gedaan en mede dankzij WO II kon Hollywood steeds meer de cinema domineren.
Dekemper vertaalt “Avoir un bon copain”  nogal eigenzinnig en gaat een hele andere richting uit dan het origineel. Zijn “goede vriend” blijkt in feite precies het tegendeel te zijn: een geniepigaard die vooral een oogje heeft op andermans oogverblindend mooie echtgenote…

Een goede vriend hebben

721 [A] Mathieu Dekemper [C] W.R. Heymann

Aan twintig jaar zoekt men, ’t is waar
naar zo en schoon lief vrouwtje blond van haar.
Gij zoekt, gij vindt
zo een lief kind
dat u dan trouwt, u bemint.
Neem vroeg of laat geen kameraad
als g’een schoon vrouwtje hebt want dat kan kwaad.
Want gij die moet zien wat ge doet,
ne vriend is voor alles goed.

Past op, ’n goede vriend,
het zijn de dees die u bedriegen.
Past op, ’n goede vriend,
gaat dikwijls met uw vrouwtje vliegen!
Op een dag, gelijk de wind,
is hij zonder liegen weg met uw schoon lief kind,
zo gaat dat met ’n goede vriend.

‘k Had een schoon wijf met zo ’n lijf,
bij mij kwam thuis ook wel ’n vriend of vijf.
Op zeek’ren dag, was dat ne slag,
‘k dacht dat ik van mezelve lag.
‘k Was in ’t verdriet, mijne vriend Piet,
die was weg met mijn vrouw, zodus ge ziet,
het was gedaan, ge moet verstaan,
Piet was met haar naar de maan.

PDFlogo Partituur * Een goede vriend hebben *
MP3logo
      1. instrumentaal

Tags:

2

De schrikkelijke moord en zelfmoord te Herenthals (1923)

Geplaatst door Johan Morris op 7 juli 2020 in liedbladen, liederen, Over Moord & Rampen, thesis Herman van Gorp | ∞

We hebben het hele krantenartikel overgenomen; het staat open en bloot op een vrij toegankelijke website, dus ik ga ervan uit dat er 100 jaar later geen auteursrechten op rusten.

Deze moord werd volgens een liedblad bezongen door het duo “Van Gesten & Van Cauwenbergh”.

Het liedblad werd gedrukt in Brussel bij J. Bulens en we veronderstellen dat hij in werkelijkheid de opdracht kreeg van (Dolf) Van Gestel en (Martinus) Van Cauwenbergh, beiden marktzangers, leeftijdsgenoten en gehuisvest in Aarschot.

 

Het werd gezongen “Op eene bekende wijze”, tja …

Gelukkig kon Anna Van Heuckelom uit Kasterlee het lied circa 1975 nog zingen1 en dan ontdekten we dat het inderdaad om een bekende zangwijze gaat: het aloude lied van “Klokke Roeland”.

Onze favoriete opname van “Klokke Roeland” staat op naam van het trio The Shepherds, alias van Nico, Jan en Leni Schaap (heb je’m?) uit IJmuiden.


1 eens te meer via een bandopname gemaakt door Herman Van Gorp circa 1975

De schrikkelijke moord en zelfmoord te Herenthals

804 [A] liedblad Van Gesten & Van Cauwenbergh [C] J. Destoop (P.D.)

Wat een wreedheid
in Herentals
komt er nu ook weer te gebeuren!
’t Is schrikkelijk
als men het hoort,
een mens zijn hart zou er van scheuren
Een man van drie
en vijftig jaar,
hoe kan het toch op aard’ bestaan?

Zijn minnares wou hij vermoorden
Met zijn revolver haar hart doorboren
Gij hadt dat zover niet gedacht
en g’ hebt U zelf van kant gebracht.

0p zeek’ren dag, hoe kan het zijn
Hij is bij haar binnen getreden
Hij riep: “Uw vader en gij er bij
Moet hier door mij laten het leven
Nam dan zijn wapen en beefde niet
En heeft hun zo het hart doorschoten

Wel wreden beul waar waren uw zinnen?
Hoe kost gij zulke wreedheid beginnen?
Wat had dien man U toch misdaan?
Waarom moest hij de dood doorstaan?

Als nu zijn schelmstuk was volbracht
dan is den beul spoedig gaan vluchten
Hij liep naar huis en heeft gedacht:
Nu zal ik later moeten zuchten
Hij nam zijn wapen, bracht hem van kant
En heeft hem zo het hart doorbrand

Nu zal hij later niet moeten beven
Hij heeft hem ook beroofd van het leven
Dat was het best voor hem op aard
Want zulken beul wordt niet gespaard.

Het zal voor velen een spiegel zijn
Voor allen die nog zijn in ’t leven
Spaart ieders leven, eer ’t is te laat
Dan moet gij later ook niet beven,
Leeft braaf en goed, bij dag en nacht
En zorgt voor vrouw en kinderen zacht

Dan zal het slechte U zo niet tergen
en U niet stoken of U vererg’ren
Leeft braaf en goed met vrouw en kind,
dan wordt gij van iedereen bemind.

PDFlogo Partituur * De schrikkelijke moord en zelfmoord te Herenthals *
MP3logo
      1. instrumentaal
MP3logo
      2. zang Anna Van Heuckelom, Kasterlee

 Bronnen:
liedblad Van Gesten & Van Cauwenbergh (Dolf Van Gestel & Martinus Van Cauwenbergh)
zang Anna Van Heuckelom, Kasterlee; bandopname gemaakt door Herman Van Gorp circa 1975
"De Volksstem", 12/12/1923

Tags:

Copyright © 1967-2026 Wreed en Plezant Alle rechten voorbehouden.