De Duitsen beenhouwer (1924)
Op het liedblad “Nieuwe uitgave van DE VLAAMSCHE VOLKSZANGERS door CESARINE DE SMET en Eduard BAERT” vonden we dit luguber verhaal dat zich 96 jaar geleden afspeelde :
We slaan de waarschuwing van Césarine De Smet in de wind – het liedblad dateert van omstreeks 1924 en we kunnen de toelating niet meer vragen – en buigen ons nog eens over een rasecht moordlied.
Het klinkt allemaal heel gruwelijk maar naam en plaats worden niet genoemd, dus moeten we een beetje gissen naar de ware toedracht van het verhaal, althans: volgens de gazetten van toen.

We vonden in De Telegraaf van 19 juli 1924 commentaar over “Het geval Haarmann“, bijgenaamd “de vampier van Hannover”, waarbij de politie van Hannover zou geblunderd hebben. Zij geloofden inderdaad niets van de vele klachten die plaatselijke burgers over deze man indienden want “vampiers bestaan niet.”
De man werd er van beticht dat hij “een onbegrensd aantal jonge lieden, die in een vreemde stad voor een nacht onderdak zochten, op afschuwelijke wijze om het leven bracht, hun kleedingstukken verkocht en hun lichamen gedeeltelijk met ander vleesch vermengd in den handel had gebracht“. Hij was echter bij de politie bekend als waardevol medewerker bij het oplossen van kleine misdrijven en die hadden niets gemerkt van zijn eigen misdadig gedrag. Dat kwam eerder toevallig aan het licht toen hij, zich uitgevende voor een politiebeambte, een 15-jarige jongen wou laten arresteren en zo op het politiebureau terechtkwam, terwijl een ongeruste moeder daar juist had aangegeven dat haar zoon spoorloos verdwenen was sinds hij een bezoekje had gebracht aan Haarmann. Een huiszoeking deed hem vervolgens de das om.

Verscheidene politiefunctionarissen moesten naar aanleiding van dit misplaatst vertrouwen in Haarmann ontslag nemen. Als verontschuldiging riepen zij in dat alles “menselijk te verklaren” was gezien de omstandigheden. Daarmee bedoelden ze: de bar-slechte betaling van het personeel (wegens het failliet van de Duitse Staat na WO I) en het gebrek aan degelijk opgeleide medewerkers gezien de beste krachten de oorlog als soldaat niet hadden overleefd.
Meer over deze “vampier” op historianet.nl
Terug naar het lied…
Césarine De Smet vermeldt als melodie “12 uren”. Die kennen we niet. Maar we merkten wel dat “Why don’t my dreams come true” er wonderwel bij past. In tegenstelling tot de bekende edoch ingekorte versie “Drinkt en vergeet” – waarbij de 4/4 maat werd omgezet in een ¾ wals – is hier de originele melodie volledig intact te gebruiken. En dat deden we dan ook.
De Duitse beenhouwer
724 [A] Césarine De Smet & Eduart Baert [C] Georges E. Patten
Wat hoort men weer ’t allenkant?
Nu is het weer in Duitsland
van een Duitsman van geslacht
die om het leven bracht.
Zevenentwintig moorden groot,
zijn kleed bedekt met bloed.
Ja, ’t roept om wraak, ’t is wreed voorwaar,
bandiet, gij moordenaar!
Wat hadden zij u misdreven?
Wat hadden zij u misdaan?
Waarom bracht gij hen van ’t leven?
Moordenaar, wat hebt gij gedaan?
Dacht gij niet aan hunne smarten
die gij daar wenend zag staan?
Maar nu komt uw straf,
het schavot zal voortaan
u, moordenaar, ’t hoofd afslaan
Nu komt de beul voor ’t tribunaal
men luistert naar zijn verhaal.
Het komt op een moord niet aan
die ik heb misdaan.
En tot de rechter riep hij uit:
maak toch gauw een besluit.
Hoe eer ik sterf, hoe liever dan,
maak spoed zoveel het kan.
’t Was ongelofelijk en wreed
wat dienen beenhouwer deed.
In stukken gesneden ’t lijk
o het was vreselijk.
Hij smolt het dan onder elkaar
met ander vlees tegaar
en zo kocht menig mens daarvan
het vlees van vrouw of man.
| Partituur * De Duitse beenhouwer * | |
1. instrumentaal
|
Karel Verbist verongelukt (1909)
Wielrenner Charelke Verbist (°16-8-1883 +21-7-1909) was een populaire en succesrijke pisterenner uit Antwerpen, 2e in WK 1907, 1e in BK 1908 en 1909.
In 1908 vestigde hij een wereldrecord door in 1 uur meer dan 100 km af te leggen achter een gemotoriseerde gangmaker. In 1909 stond op de Nationale Feestdag – vandaag exact 111 jaren geleden – een wedstrijd achter grote motoren op het programma, op de wielerbaan Het Karreveld in Sint-Jans Molenbeek. Daar kwam hij door een val om het leven. Hij werd meteen vereeuwigd in het straatlied: “Charelke, Charelke, Charelke Verbist. Had gij niet gereden op de pist, dan had gij niet gelegen in uw kist.”
De melodie was geleend van een ander straatlied over een Charelke, zo zien we in het boek “Het Volksleven in het Straatlied” (R. Vankenhove en A. Lepage, Gent, 1932)

Hier hebben we het echter over een ander lied dat heel het drama beschrijft met behulp van de bekende Italiaanse volksmelodie “O Sole Mio”, dat sommigen onder ons beter zullen kennen in de Elvis Presley namaak-versie “It’s Now or Never”.
Over de auteur van de tekst weten we niets, en ook niet wie het op zijn repertoire had staan.
Karel Verbist
808 [A] onbekend [C] trad / E. di Capua
Een ramp afgrijselijk,
zo wreed en ijselijk
viel er te Brussel voor.
Karel Verbist verloor
er vrees’lijk ’t leven.
Zijn teer jong leven
werd door de dood verslaan
in ’t fleur van zijn bestaan.
Beroemde Belgen,
één van die telgen
die werken saam
voor Vlaand’rens faam.
Plots wierd gij ons ontrukt
Uw vrienden zijn teneergedrukt.
Er werd gereden
en fel gestreden
in Karreveld’s velodroom.
Hij reed er zonder schroom.
De laatste ronde
valt hij ten gronde.
Een zwaar motormachien
verplettert hem nadien.
Het volk verslagen
valt uit in klagen.
De kampioen, zo braaf, zo koen,
in Brussel vond de dood,
Bij ’t volk is thans de droefheid groot.
Waar zijn de stonden
toen wij hem vonden?
Op Zurenborg als held
daar werd zijn roem vermeld.
D’ Antwerpenaren en Wijn’gemnaren,
hij werd door hen bemind
als broeder, als een kind.
Zijn moeder, vader, die kwamen nader,
bij ’t lijk van hun beminde zoon.
“Arm kind” zo riepen zij,
“Uw dood versmacht ons allebei.”
| Partituur * Karel Verbist * | |
1. instrumentaal
|
Een misverstand (alias “De Clarinetzak”)
Gevonden in “Zo de ouden zongen”, nog een lied over de lotgevallen van Pier Sis / Peer Cies uit Gent.
De door Walther Van Riet opgetekende tekst was in de loop der jaren volledig corrupt geraakt zodat elke strofe zo een beetje zijn eigen melodie nodig had. Niet erg als iemand het volledig solo voorzingt, maar niet te doen als er meerdere muzikanten geacht worden de zang te begeleiden.
Omdat we vonden dat het past in de traditie van de vele Karel Waeri liederen gingen we in zijn nagelaten geschriften rondneuzen.
En jawel, in de “Kluchtige en politieke liederen van Karel Waeri – bijlage * de vetjes* ” vinden we het gedicht “De Clarinetzak”, volgens een voetnoot van samensteller Pieter Waeri “door den heer Wauters gedicht maar door Karel Waeri met veel bijval gezongen“.
Het lied is dubbelzinnig maar om dat daarom te verstoppen in een speciale editie “voor volwassenen” lijkt me nu ook wat overdreven. Of was het omdat de in strofe 6 vermelde capote anglaise onder de toonbank moest verkocht worden?
Voor de melodie nemen we de optekening van Walther Van Riet over. Die meldt dat de melodie ook gekend is als die van “Het spooklied”.
Ook Walter De Buck zong dit lied, duidelijk op dezelfde melodie
Een misverstand
722 [A] Karel Waeri [C] “het spooklied”
Te Eeklo, ’t is van hier niet wijd,
bestaat een societeitje
alwaar dat men op korten tijd
muziek leert in dat steedje.
Peer Cies, ne slimme gast,
had alles seffens vast
en na een maand te leren,
de chef gaf hem een instrument
de clarinet, och Here
als fluite daar gekend,
als fluite daar gekend.
Peer Sis, hovaardig als een pauw
die leerde goed de fluite,
waarop hij spoedig en algauw
een airke kon vanbuiten.
Als ’t repetitie was,
op d’ure juist van pas
zijn fluit onder den arrem
was onze Cies altijd present.
Soms gaf de chef hem warrem
d’hand van contentement,
d’hand van contentement.
Nu zeek’ren dag niet lang geleên
kwam Peer Cies opgetogen
al naar de repetitie weer,
de chef sloeg juist zijn ogen
op Cies zijn instrument,
en seffens sprak de vent:
Peer Cies ge moest u kopen,
’n zak waardat g’uw fluit in steekt
van daarmee bloot te lopen,
’t gebeurt soms dat ze breekt,
’t gebeurt soms dat ze breekt.
Peer Cies keek hem beteuterd aan:
wel chef, waar kan ‘k da krijgen?
Te Gent, zo sprak de braven man
daar vind je die vaneigen.
En zie, ’t was hem gedaan,
Peer Cies was al aan ’t gaan
te voet op een paar schuiten
totdat hij kwam aan den Bazaar,
maar zakken voor zijn fluite
verkocht men niet aldaar
verkocht men niet aldaar.
’t Is niets zei Cies, ‘k zal elders gaan,
‘k zal verder eens gaan ziene.
En zie, de jongen bleef nu staan
voor Schampheleir’s vitrine
waar alle soorten waar
te kopen lag aldaar.
Terstond trok hij naar binnen
waar ene juffer die daar dient
hem vroeg voor te beginnen:
wat zoudt gij willen vriend?
Wat zoudt gij willen vriend?
Peer Cies keek rond op zijn gemak
en hij begon te spreken:
Madam, geef mij ne keer ne zak
voor mijn fluit in te steken.
Die winkeljuf zei kwaad
op zijne grove praat:
Als gij achter vandage
zoiets moet hên, maakt dat ge ziet
capote anglaise te vragen,
dat is zo lelijk niet,
dat is zo lelijk niet.
En zie, zo ging de juffer voort,
‘k heb er van alle soorten.
Ik heb er met en zonder boord,
‘k heb brede, lang en korte.
Dat zijn kapote anglais
gelijk ge ziet heel frais
’t is waar, zei Cies, ’t zijn fijne
maar toch nog niet naar mijnen zin,
ze zijn al veel te kleine,
mijn fluit kan daar niet in,
mijn fluit kan daar niet in.
Die winkeljuf ten einde raad
die niet en kon verkopen,
zei: wacht een beetje, kameraad,
‘k zal om madam eens lopen.
Maar toen ze binnen ging
dacht ze: wat aardig ding,
dat heb ik nooit geweten
die gast moet iets bijzonders zijn,
‘k zou dat eens willen meten
al is’t da’k kwezel ben,
al is’t da’k kwezel ben.
Een paar minuutjes nu nadien,
Madam kwam afgesteken
en als ze ’t boerken had gezien,
begon z’hem toe te spreken.
‘k Heb daar vernomen vriend
van ’t meisje dat hier dient
dat z’u niet kan gerieven
maar ik zal u voldoen, mijnheer,
en als ’t u zal believen,
toon mij uw fluit ne keer,
toon mij uw fluit ne keer.
Ba ja, zei Cies nog g’heel habiel,
ge moet ze goed beletten.
En zie, vanonder zijne kiel
haalt hij zijn clarinette.
Als die madam dat zag
dan schoot ze in een lach:
‘k geloof het wel, verdomme,
dat daar geeneen kapote op gaat,
loop naar den Duvel omme.
En Cies die vloog op straat,
en Cies die vloog op straat.
| Partituur * Een misverstand * | |
1. instrumentaal
|