0

Omdat ik word oud van jaren

Geplaatst door Johan Morris op 7 juni 2020 in Andere liederen, liedbladen, liederen, Over Moord & Rampen | ∞



Jaak Van Gestel is wat mij betreft een onderschatte en een beetje miskende auteur van marktzangersliederen. Hij heeft het “ongeluk” dat zijn actieradius in Vlaams-Brabant ver verwijderd was van het blikveld van Oost- en West-Vlaamse verzamelaars, maar hij mag volgens ons gerust geplaatst worden naast beter gedocumenteerde grootheden als Tamboer, Frans Jacobs, Alberic Cattebeke en anderen.
In “Omdat ik word oud van jaren”  klaagt hij (toevallig op de vooravond van mijn verjaardag …) het harteloos en eenzijdig afdanken van ouder wordende werknemers aan, in een tijd dat sociale zekerheid en werknemerspensioen nog toekomstmuziek waren. En hij eindigt het verhaal met een tragedie, om de aanklacht nog wat straffer te maken en de verontwaardiging bij het publiek naar een climax te voeren: twee doden!
Zoals gewoonlijk vermeldt hij keurig de gekozen melodie: “Drinkt en vergeet“. Die is op haar beurt een (ingekorte en van 4/4 naar 3/4 overgezette) contrefact van “Why don’t my dreams come true?“, een populaire romantische ballade geschreven door George Patten in 1923 – zie “Het oorlogskanon” voor meer hierover. In tegenstelling tot vele van zijn zingende collega’s weet Van Gestel de tekst zo te schrijven dat hij perfect past op de gegeven zangwijze.

Op een liedblad uit 1927 vinden we de tekst van “Drink en vergeet”, zonder vermelding van auteur. Dat was overigens de zeer productieve Ferry (Van Delden).

Het werd in de jaren ’50 van vorige eeuw op plaat gezet door Jerry Bey die geboren was in het jaar dat het origineel werd gemaakt. Dat hij over de troostende eigenschappen van drank zong is ook een beetje tragisch want de drank werd zijn ondergang. Zijn zangcarrière werd mede daardoor overschaduwd door zijn zus Mary Bey die daarna met de hulp van Johnny Hoes wereldberoemd werd als de Zangeres Zonder Naam.

Omdat ik word oud van jaren

716 [A] Jaak Van Gestel [C] George Patton (1923)

Ziet gij die man daar gaan,
zijn ogen vol getraan?
Hij zucht vol droef geween:
ik krijg geen werk niet meer.

Omdat ik word oud van jaren
word ik nu afgedankt.
‘k Heb nu alleen grijze haren,
geen beloning of dank.
Reeds van in mijn kinderjaren
op hetzelfde fabriek.
‘k Maakte hem rijk door mijn werk vroeg en laat,
toch word ik weggejaagd.

Zijn geld, zijn laatste loon,
daarmee koopt hij alcool,
hij die vroeger nooit dronk.
Nu klinkt het uit zijn mond:

Thuis wacht zijn vrouwtje bang,
zij wacht al uren lang.
En eind’lijk komt hij aan,
en snikt onder getraan:

Zij zegt: ach, goede Piet,
waarom dat groot verdriet?
Gij zijt bedronken, ja,
ik help u boven gaan.

4. En met hare stramme leden
steunt zij haar brave man.
Hij was den troost van haar leven,
nu zucht hij met een klacht:
vrouwke, wij zijn grijs van haren.
Dat was zijn laatste woord,
misten een tree en vielen naar benee,
hun lijden is gedaan.

PDFlogo Partituur * Omdat ik word oud van jaren *
MP3logo
      1. instrumentaal


Ook Charel Laureys uit Antwerpen zong een gelijkaardig lied, zij het op een niet vermelde en ons onbekende melodie

Tags:

0

De vrouwen in ons land

Geplaatst door Johan Morris op 2 juni 2020 in liedbladen, liederen, Spot & Ironie | ∞

In 1922 plaatste Adolphe Bérard zijn versie van “Le moulin de Suzette” op een 78-toeren fonoplaat. Het lied werd geschreven door Ch.L.Pothier (tekst) en R.Mercier (muziek) en die laatste werd ook bekend als de componist van “Elle s’était fait couper les cheveux”. De plaatopname van Any Flore 30 jaar later is technisch uiteraard beter en aangenamer om te beluisteren.

Marktzanger en lolbroek Pierre De Wilde uit Brussel vond de plaat van Berard blijkbaar inspirerend en beschreef in vier strofen hoe de Brusselse vrouwen zich volgens hem gedroegen circa 1925. We weten niet of het allemaal klopt, wij waren er toen nog niet, maar misschien zitten er wel tijdloze elementen in zijn analyse.

De vrouwen in ons land

547 [A] Pierre De Wilde, Brusssel [C] René Mercier
wijze: Le moulin de Suzette

‘k Zal eenvoudig hier
enkel uit plezier
voor u, vrienden, eens mijn liedje zingen.
Luistert met aandacht
hoe ik ’t vrouwgeslacht
neem, als zij alleen zijn of in kringen.
Ziet u een meisje alleen op straat
des morgens vroeg of wel ‘s avonds laat,
zij is stil en zacht
maar neemt wel in acht
of er soms geen jongman haar toelacht.

Ja in ’t algemeen
vind ik de jonge meisjes in ons land,
als zij zijn alleen,
zeer gemanierd, stil en deftig en oprecht galant.
Maar zijn ze in groep,
dan hoort men hen, wijd en ver, roepen, tieren,
dansen en springen,
lachen en zingen.
Jong of oud, zij vinden smaak
in vreugde en plezieren,
in ons land.

Hun bekoorlijkheid
en lieftalligheid
maakt diepen indruk op jonge mannen.
Hunne klederdracht,
die toilet en pracht,
doet het mansvolk smeden liefdeplannen.
’t Zij rijk of arm, zij zijn even schoon.
Lief klinkt hun stem en op zachten toon.
Vlug zijn zij verleid,
als u met hen vrijt,
spoedig zijn zij tot uw dienst bereid.

Op kermis of bal
ziet men best van al
hoe de jonge meisjes zich vermaken.
Ja, ’t is gelijk waar,
onderzoek het maar,
zij willen drank en het genot smaken.
Wijl ’t orgel lustig zijn wijsjes speelt
worden zij door ’t minnevuur gestreeld.
Eens het bal gedaan
en zij huiswaarts gaan,
ziet men hen beminnen langs de baan.

Heerlijk is de vreugd,
aangenaam de jeugd,
zoet is het geluk der jonge meisjes.
Ja, ten allen kant,
in geheel het land,
worden zij bemind als lieve sijsjes.
Hun lachend mondje en lipjes fijn
zoenen zo minzaam uit liefde rein.
Kortom dit geslacht,
is bezield met kracht,
hand’len met de mans naar hun gedacht.

PDFlogo Partituur * De vrouwen in ons land *
MP3logo
      1. instrumentaal

Tags:

0

De Keizer voor ’t gerecht

Geplaatst door Johan Morris op 31 mei 2020 in liedbladen, liederen, Wereldoorlog | ∞

Het Aarschotse echtpaar Henri Peeters – Van Gestel zong op het einde van Wereldoorlog I de woede weg die de Duitse Keizer en zijn soldaten hadden opgewekt. Ze deden dat nauwelijks beschaafder dan Mathieu Dekemper met zijn “Sale Cochon“. Ze gebruikten trouwens elk dezelfde melodie van Louis Bousquet, een groot Frans succes op dat moment: “Quand Madelon”.


Wij moeten de geschiedenisboeken induiken om alle allusies in de liedjestekst te begrijpen maar de toehoorders op de marktpleinen wisten in 1918 heel goed waarover het ging. Ze hadden ook niet veel aansporingen nodig om mee te zingen, tenminste, zodra ze wisten dat het Duitse gevaar definitief was geweken!

Het lied staat ook op een liedblad van Frans van Kets die onder de titel “woorden van Sus Van Kets” lied drukken. Maar … dat doet hij zo vaak bij liederen die ook door anderen werden gezongen dat we ons afvragen of dat wel altijd strookt met de waarheid. En zoals we al eerder schreven verklaarde Van Kets ooit dat hij nooit zelf een liedjestekst heeft geschreven! In dit geval heeft hij waarschijnlijk het lied gewoon overgenomen van Henri Peeters, die was namelijk gehuwd met Maria Van Gestel en Frans van Kets was getrouwd met Anna Maria Van Gestel, de zus4 van mevrouw Peeters.


Ook Filip Clarisse haalt deze tekst aan in zijn “Volksliedonderzoek in de gemeente Kruibeke” (4 volumes, Leuven KUL, 1991)

De Keizer voor ’t gerecht

715 [A] Peeters-Van Gestel [C] Louis Bousquet

’t Is al twee jaar dat de Keizer zit te kniezen,
verstopt, verscholen in Hollandse keis.1
Als tijdverdrijf is hij stoelen aan het biezen
wordt er verzorgd door ’n dokter vijf of zes.
Toen het in zijn land begon te stinken
en dat hij zei: Ich bin kaput,
in plaats van zich te gaan verdrinken,
zich te berechten met wat lood,
wat deed die’n onverlaat?
Hij poetste ras de plaat
en reed met den Express naar Holland met veel praat.

Hij zal ’t gerecht, het tribunaal passeren,
moet op zijn poten voor de juge staan.
Hij is de schuld der volkeren miserie,
moet alvast de kas2 in gaan.
Hadden ze dien dief moeten laten betijen,
de wereld lag gans onder zijnen voet.
En alleman zou door hem moeten lijen
hij’s kaput, ja kaput, ja kaput.

Hij die ons vrouw en ons kind deed fusilleren,
dat hij gaat zien hoe’t gesteld is aan de Rijn,
hoe daar zijn volk van honger ligt te creveren
en hoe zijn steden in nood gedompeld zijn.
Hij zal geen parademarch meer leren,
Duitsland “über al” is nu gedaan.
Moeilijk zal hij die pil verteren,
ziet’m lijk een zabbertrees daar staan.
Die pin van uwen hoed,
die u bespotten doet.
Den dag is daar dat gij voor schelmerijen boet.

Wie kende niet de bende van de voetenbranders
of van Cartouche, Bonnot en compagnie?3
In onzen tijd doen zo’n schoelies heelmaal anders
hij moordt en brandt lijk in den tijd der barbarie.
Ziet Schaffen, Aerschot, verder Leuven,
maar heden is de mate vol.
Zijn bloeddorst was te ver gedreven,
hij stal ons koper en ons wol.
Hij tapte af ons bloed
en leid’ ons tot bankroet,
nu is het zijnen toer, ’t is hij die lijden moet.

3. Ik zeg vlakaf, moest ik de rechter wezen,
‘k zou hem ’n foxtrot leren in het fijn:
’n tribunaal van weduwen en wezen
die zijn rechters zouden zijn.
Zij zou’n zijn lijf in duizend stukken sleuren,
zij maakten bloedpens met des Keizers bloed
en zouden die door varkens doen verscheuren,
maak kaput, ja kaput, ja kaput.


1Hollandse kaas. De Keizer was gevlucht naar het “neutrale” Nederland.
2gevangenis, cachot
3bende van de voetenbranders: Jan Catoen en C° die tussen 1761 en 1801 boerderijen overvielen en martelpraktijken toepasten.
Bende van Cartouche: Louis-Dominique Cartouche (1693-1721) en zijn bende waren actief in Frankrijk rond 1715
Bende van Bonnot: (Frans: La Bande à Bonnot) was een Frans-Belgische criminele anarchistische bende die opereerde in Frankrijk en België. Ze waren actief van 1911 tot 1912. De bendeleden kwamen uit het illegalistische milieu. Er werd vooruitstrevende technologie gebruikt, zoals auto’s en machinegeweren, waarover de Franse politie op dat moment nog niet beschikte.
4 De familie Van Gestel heeft heel wat marktzangers en -zangeressen voortgebracht, maar de volledige en juiste familiebanden achterhalen is (nog) niet mogelijk wegens de beperkte toegankelijkheid van de burgelijke stand voor gegevens die nog geen 100 jaar oud zijn. En bovendien zijn niet alle “openbare” archieven al online beschikbaar.
Frans Van Kets (1862-1944) is op 3/12/1884 te Aarschot gehuwd met Anna Maria Van Gestel (1865-1948), dochter van Bernard Van Gestel (1824-1894) x Joke Collin
Henri Peeters (1873- ) huwde op 23/4/1894 te Aarschot met Maria Van Gestel (1875- ), eveneens dochter van Bernard Van Gestel x Joke Collin
Zij hadden nog een derde zus die Maria noemde, met bijkomende voornamen Thérèse Anne. Zij kregen allen de voornaam van hun grootmoeder Maria Dekkers, vermoedelijk dus ook hun doopmeter.
Hun broer Dolf was ook een marktzanger, evenals hun neven Alfons en Jaak. En marktzangers Hubert Geens en Jaak Morren waren gehuwd met een Van Gestel die afstamde van Josephina Van Gestel, de (ongehuwde) zus van Bernard.
PDFlogo
Partituur * De keizer voor ’t gerecht *
MP3logo
      1. instrumentaal

Tags:

Copyright © 1967-2026 Wreed en Plezant Alle rechten voorbehouden.