De dronkaard
Louis Boeren vertelt op zijn manier het – helaas vaak voorkomende – verhaal van een klein jongetje dat zijn vader uit de kroeg probeert te halen vooraleer heel het gezin van honger sterft. Tevergeefs meestal, ook nu weer.
De oer-versie van dit lied dateert al uit het midden van de 19e eeuw, zie “O Vader, kom huiswaarts met mij” en in het refrein geschreven door Louis Boeren is duidelijk enige gelijkenis met die aloude versie te bespeuren.
De door L. Boeren vermeldde zangwijze “Charmenen” is uiteraard “Charmaine” van Erno Rapee en Lou Pollack, geschreven in 1913. Hier een zwoele en meesterlijke versie van Frank Sinatra (1962) waarbij alleen het refrein werd behouden.
De dronkaard
824 [A] Louis Boeren [C] Erno Rapee & Lou Pollack
Ziet daar zo in het late uur
zwerft er een knaapje rond,
bij weder toch zo koud en guur,
vol droefheid en geween.
Vaak klinkt het uit zijn mond
Heel klagend in het rond.
“Ach Vader, ach Vader, kom weder,
Kom naar ons moeder heen.
Wij minnen u allen zo teder
als gij niet drinkt, o neen.
Het weer is zo koud en zo gurig
en thuis geen ziertje brood.
Ach Vader, ach Vader,
kom hoor toch mijn klacht.”
Zo smeekte het knaapje zacht.
En zie, daar aan die gindse kroeg,
daar blijft het knaapje staan.
Hij had zijn vaders stem gehoord
en blijft gebroken staan.
Als hij de deur ontsluit,
dan klinkt het overluid:
De vader, nu in woede ontstaan
die grijpt de kleine guit
en werpt de lieve jongen daar
onzacht de deur weer uit.
Wijl vader tiert en drinkt,
Hoort wat daarbuiten klinkt:
En ’s morgens om een uur of vier
zat nog die kleine knaap
daar op de stoep van het café
In een benauwde slaap.
En bevend van de kou
smeekte het kindje trouw:
Zijn vader, dronken als een zwijn,
die strompelde naar huis
al met zijn zoontje aan zijn zij.
Daar wacht een droevig kruis:
want moederlief was dood,
gestorven van de nood.
Slotrefrein
5. “Ach Vader,” zo sprak nu het kindje,
“waarom kwam je niet mee?
Ik weet het, de drank die verslindt je,
Brengt ons in smart en wee.
Maar eenmaal, o Vader, dan boet je
Voor ’t geen je hebt misdaan.
Geloof me toch, Vader,” zo sprak nu het kind,
“ het is nu voor eeuwig gedaan!”
| Partituur * De dronkaard * | |
1. instrumentaal
|
Haar broeder

Het duo Peeters-Van Gestel bezingt in dit lied het smartelijk lot van een verweesd meisje dat bij haar rijke broer probeert aan te bellen om te vragen om wat steun, maar hij negeert haar. Volgens de tekstschrijver was zijn hart koud als steen geworden door de verworven rijkdom.
De melodie “Les yeux clos” alias “J’ai perdu la lumière” is een typische creatie van René de Buxeuil (1916) en de originele tekst is ook een en al drama want het gaat over een man/vrouw die blind werd.
De uitvoering van Anny Flore heeft een na-oorlogs arrangement en kraakt niet zoals de originele 78toeren versies. Zij begint met het refrein.
Haar broeder
717 [A] Peeters – Van Gestel [C] René de Buxeuil (1916)
’t Was ijzig koud en pijnlijk klonk een klacht
In ’t nacht’lijk uur voor ’t huis van enen rijken
Een meisje bleek, verkleumd, ten einde kracht,
trachtte bevend de huisschel te bereiken
Maar tot daartoe kwam het meisje niet meer,
want versteven waren reeds al haar leden
en in dit zo akelig winterweer,
klonk het uit haar mond als een stille bede:
Broeder, o liefste broeder,
Wat is mijn lijden hard.
Ik verloor mijne moeder
Heb deernis met mijn smart!
‘k Voel mijn krachten begeven,
‘k heb reeds zo ver gegaan;
wil mij een schuilplaats geven,
laat mij hier zo niet staan!
Verbaasd keek de rijkaard het venster uit
en voelde opeens zijn gemoed beklemmen,
en harder, harder klonk het noodgeluid,
en hij sidderde bij de klank dier stemme.
Hij luisterd’ nogmaals en herkende gauw
de stem van zijn arme zuster Helene
die daar buiten kreunde van pijn en kou
wijl z’als een spook werd door de maan beschenen.
Nu dacht de rijkaard nog aan geen ellend’
want den hoogmoed was in zijn hart gedrongen.
Ja, eens had hij ook armoede gekend,
doch spoedig had hij dit gevoel bedwongen.
En daarbuiten klonk nog een wanhoopskreet,
het arme meisje zakte neer ten gronde.
Gans uitgeput door honger, kou en leed
riep d’arme nog in hare laatste stonde:
3. Gij verstoot mij, mijn broeder,
ofschoon ‘k u niets misdeed.
Ik ga heen bij mijn moeder,
wat waart gij ruw en wreed.
Nogthans ‘k wil ’t u vergeven,
het is met mij gedaan.
Nogthans ‘k wil ’t u vergeven,
het is met mij gedaan.
| Partituur * Haar broeder * | |
1. instrumentaal
|
Zij was te jong om te verkeren
Roos Tessens uit Kasterlee zong circa 1975 op vraag van Herman Van Gorp ongeveer 130 oude liedjes bij elkaar, terwijl zijn bandopnemer draaide. Van enkele van die liedjes hebben we dankzij Rob Van Deun een copie van die opname mogen beluisteren, ondermeer de belevenissen “Van Julia”.
Bij beluistering herkenden we de melodie van “Mont’ là-dessus et tu verras Montmartre” en dat werd achteraf bevestigd toen we onze database afscanden naar flarden tekst uit het lied. We kwamen uit bij lied nr 186 in het boek met de verzameling liedbladen van “Lionel Bauwens, de onvergetelijke Tamboer”, samengesteld door Roger Hessel. Tamboer vermeldde als zangwijze “Monte la d’sus”, dus geen twijfel meer mogelijk.
Het verhaal van de 16-jarige Julia komt ons bekend voor en haar wacht hetzelfde lot als haar leeftijdsgenote Rozalie in het lied “Dat komt van ’t vrijen” van Achille Coppenolle. Het is zeker niet de enige keer dat er een gelijkenis te bespeuren valt tussen liederen van Coppenolle en Tamboer, ook binnen het wereldje van de marktzangers werd er al aan “industriële spionage” gedaan…
Zij was te jong om te verkeren
820 [A] Tamboer [C] Charles Borel-CLerc
“Moeder, ‘k moet u wat vragen!”,
zo sprak een meisje fijn,
terwijl ze stond te loeren
van achter het gordijn.
“Ziet, ginder staat te wachten
in regen en in wind,
met sombere gedachten
want ik word door hem bemind.
Toe, moeder, zeg het mij,
en maak mijn hartje blij.
Laat hem toch binnen komen
om te rusten aan mijn zij!”
Julia! Julia!
’t Is nog veel te vroeg om te verkeren.
Nog zo jong en zo klein,
en gij lijdt al door de liefdepijn, gij venijn.
Julia! Julia!
Steekt het vrijen, minnen uit uw zinnen.
Gij hebt tijd genoeg,
het is nog veel te vroeg,
om jongens te beminnen.
“Wel moeder,” sprak het meisje,
“gij zijt toch wonderbaar.
Laat mij met hem verkeren,
ik ben al zestien jaar.
Wij zullen ons gedragen
aan al hetgeen gij zegt.
Blijf mij niet langer plagen
want luistert, dit is echt.
Hij is van goeden stand,
zijn vader leurt met zand
en later als wij trouwen
zijn wij zeker vast geklant.”
Zij leefde zonder zorgen,
lachte met moeders gril,
hield alles goed verborgen
en zij deed hare wil.
Maar nog geen jaar vervlogen
sedert zij werd bemind,
werd Julia bedrogen,
haar harte was verblind.
Zijn woord van minnepijn
was liefde in de schijn
en stille zong het meisje
aan het wiegje van de klein:
| Partituur * Zij was te jong om te verkeren * | |
1. instrumentaal
|
|
2. Van Julia - Roos Tessens, Kasterlee (1975)
|

