0

De grendel en de klink

Geplaatst door Johan Morris op 5 januari 2020 in dubbelzinnig, liedboeken, liederen | ∞

We zetten het nieuwe jaar in met een lied van Karel Waeri dat postuum werd gepubliceerd door zijn zoon Pieter in een aanvullende liedjesbundel met de “vetjes“, liederen die Waeri met een dikke penpunt had neergeschreven om zonder woorden duidelijk te maken dat ze nogal op het randje waren. Dit lied is zelfs ver over die rand… De grendel blijkt een mannelijk substantief, de klink is eerder vrouwelijk.

Zoals in vele van zijn liedjes kan Waeri het niet laten om met de Kerk en haar personeel te spotten, in  dit geval moeten de “deugdzame” nonnekens het ontgelden.
De melodie werd door Roger Hessel – die we bij deze met een paar dagen vertraging een gelukkig Nieuwjaar toewensen – genoteerd zoals ze hem werd voorgezongen door Aldegonde Dierickx uit Brugge.
Er zijn niet minder dan 8 strofen in dit verhaal, maar we weten ondertussen dat toehoorders tot op het laatst aandachtig blijven luisteren bij dit soort liederen!

De grendel en de klink

[A] Karel Waeri

‘k Lig soms te denken bij dag en bij nachte,
Om iets te zingen voor arm of voor rijk,
Maar tegenwoordig mijn droeve gedachten,
Brengen geen aarde meer aan mijnen dijk.
Maar op ‘nen nacht lag ik toch eens te dromen,
‘k Speelde poortier ja met sleutel en klink,
en aan mijnen grendel mocht niemand niet komen,
Of ‘k was aan ’t werken aan d’onderste klink.

Neen, aan mijnen grendel
mocht niemand niet komen,
Of ‘k was aan ’t werken aan d’onderste klink.

Eens wierd er zo aan mijn belle getrokken,
‘k Loerde door ’t gat, ’t was een lieve kokot,
Z’had bijkans heel mijn machiene gebroken,
De klippel sloeg haast de belle kapot.
‘k Zei het heur ook, maar zij sprak zonder schromen:
‘Laat mij maar doen, want ik kenne dat ding,’
En als zij het poortje was binnen gekomen,
Stak ze de grendel nog zelf in de klink.

En als zij het poortje was binnen gekomen,
Stak ze de grendel nog zelf in de klink.

Een jonge meid was fijn olie gaan kopen,
Maar haren sleutel viel uit haren zak,
Spoedig kwam z’om mijnen grendel gelopen,
Waar zij haar voordeurken open mee stak.
Zij dankte mij in haar vliegende vendel,
En zij die schonk mij ‘ne goudene ring,
Wel ja, ne poortier wint zijn brood met den grendel,
Een poortieres wint haar brood met de klink.

Wel ja, ne poortier wint zijn brood met den grendel,
Een poortieres wint haar brood met de klink.

Ne sleutelmaker ge moogt het wel weten,
Wierd lest geroepen bij een keukenmeid,
Omdat het slot van heur klink was versleten,
Daarmee geraakte z’haar inkomen kwijt.
De smid die zei: ‘Laat mij eerst ne keer kijken,
Ja, ‘k heb ’t al vast, ’t is een beetje kapot,
Ik zal aan de grendel wat keerseroet strijken,
‘En lijk ne pijl vloog hij glad in het slot.

Ik zal aan de grendel wat keerseroet strijken,’
En lijk ne pijl vloog hij glad in het slot.

Lest een maseurken, ’t was zuster Pauline,
Kwam voor mijn deurken en sprak er mij aan:
‘Vriend, uwen grendel zou mij kunnen dienen,
Wil er eens mee naar mijn kloosterken gaan.’
‘k Zeg: ‘Neen, maseurken, ‘k en durf ’t niet betrouwen,
Want mijnen grendel die ware kapot,
Ze zou’n te vele de zot ermee houwen,
En ‘k heb hem nodig voor thuis in mijn slot.

Ze zou’n te vele de zot ermee houwen,
En ‘k heb hem nodig voor thuis in mijn slot.

’t Heilig maseurken die ging zeer bewogen,
Aan moederoverste haar klachten gaan doen,
Maar deze kwam als ‘nen tijger gevlogen.
‘Deugniet,’ riep ze, ‘ha, gij oude kapoen,
Zoude voor ons uwen grendel verduiken?
’t En zal niet waar zijn, gij lelijke prei,
Ik wil hem terstond op mijn kamer gebruiken,
En al mijn nonnekens ook achter mij.

Ik wil hem terstond op mijn kamer gebruiken,
En al mijn nonnekens ook achter mij.

Ja, daar en viel daar geen woord meer te praten,
‘k Moeste ‘k ik mee naar heur kloosterken gaan,
Maar daar he’k wat van mijn pluimen gelaten,
Iedereen trok en die sleurde eraan.
Ik viel aan ’t roepen en ‘k lag mij te weren,
Ik riep: ‘Maseurken, ‘k en kan niet meer staan,’
Maar op conditie van weere te keren,
Lieten ze mij met mijn grendelken gaan.

Maar op conditie van weere te keren,
Lieten ze mij met mijn grendelken gaan.

Voor elken arbeid verdient men beloning,
‘k Doe nog al geren ‘ne grendel present,
Mijn passepartout gaat op iedere woning,
hoewel mijn wijf er is slecht van content,
Maar lijk eenieder he’k ook mijn gebreken,
Mijn Trien is kwaad als ik druppelkens drink,
Maar als ze nog van de grendel zal spreken,
Sla ‘k mijne slets tegen ’t gat van de klink,

Maar als ze nog van de grendel zal spreken,
Sla ‘k mijne slets tegen ’t gat van de klink!

PDFlogo Partituur * De grendel en de klink *
MP3logo
      1. instrumentaal

Tags:

0

Julien de musicien

Geplaatst door Johan Morris op 28 december 2019 in dubbelzinnig, liedboeken, liederen | ∞


© Philippe Guillerm

Het is opvallend hoe café-chantant liedjes over beroepen bijna altijd een erotische of op z’n minst toch een dubbelzinnige bijklank hebben.
Voorbeelden op deze site zijn “De lustige velomaker“, “Den elektriek-doctoor“, “De mecanicien”, “Het muzikantje“, “De scharesliep“, “De herderin“, “De visserin en de paling“, “De piloot en zijn aëroplaan” maar ook in de “authentieke” volksmuziek zijn jagers en herderinnen, slotenmakers, vissers  of molenarinnetjes niet van onbesproken gedrag. We bespreken zeer binnenkort nog een aantal van die ondeugende liederen

In dit zelfportret van “Julien”, opgetekend door Willy Lustenhouwer, gaat het over spelen op een “viool” en onze wellustige muziekleraar gaat op het eind van het lied zelfs op zoek naar gewillige leerlingen tussen het publiek.

De muziek die Lustenhouwer noteerde lijkt wel heel erg op die van “Een reisje naar Brussel” dat ook thuishoort in het dubbelzinnige genre.

Julien de musicien

auteur onbekend

Ik ben ’n musicien,
mijn naam die is Julien.
Vrienden versta me goed,
ik spreek er u met spoed:
ik speel violoncell’
en dat gaat wonderwel.
Is er soms geen mamzel
die mijn viool bespelen wil?

Spoedig kunt ge hier bij mij
spelen de viole.
‘k Geef er u den boog in d’hand,
mag er niet op dauwen
want de colofon zou ‘d er
spoedig af gaan springen,
’t zou er gaan van triafon,
m’n boog zou niet meer zingen.

Laatst kwam een ouw madam,
ze was chiek aangedaan,
ze klonk aan mijne deur
en sprak dan toch zo stuur:
zijt gij meneer Julien?
Bonsoir, ça c’est très bien,
zijt gij die professeur,
dat doet er mij toch zo’n bonheur!

En ze sprak: “Meneer Julien,
wil me leren spelen!
En ik sprak: welja, madam,
‘k zal wel eens proberen.
Haar viool die was te nat,
‘k kon geen do meer geven.
D’n draad van mijn boog viel plat,
mijn troelala viel neder.

Er kwam een jonge vrouw,
ze sprak zonder berouw:
Julien, leer mij algauw
spelen op de viool.
Dat ging verdomme wel,
met dat violenspel,
ik speelde sol la si
en dan vanachter kwam de mi.

En ze was toch zo content
dat ze nu kon spelen,
en ze sprak: meneer Julien,
‘k zal u presenteren.
Wij gingen tesamen uit
om lessen te geven.
Zit er hier soms geen madam
die met mij eens wil spelen?

PDFlogo Partituur * Julien de musicien *
MP3logo
      1. instrumentaal

 Bronnen:
uit "Geschiedenis van het café-chantant" nr. 59
Melodie sterk verwant met "Een reisje naar Brussel" (Wreed & Plezant nr 345)

Tags:

3

Soldaten lagen bij nachte

Geplaatst door Johan Morris op 20 december 2019 in cahiers, liedboeken, liederen, Soldaten, WOII | ∞

“De herderkens lagen bij nachte”, het “oude Kerstlied”  werd door de gebroeders Jozef en Albert Alberdink-Thijm bedacht in 1852 en door hen als “pas ontdekt middeleeuws kerstlied” gepubliceerd. Jozef verzamelde en bewerkte de teksten en Albert bedacht er muziek bij als de originele melodie niet kon gevonden worden.

De grap lukte want iedereen geloofde echt dat ze een onbekend oud lied hadden ontdekt. Het lukte zelfs zo goed dat niemand achteraf nog geloofde dat zij de auteurs waren, ook al kon er geen enkel boek gevonden worden, gepubliceerd voor 1850, waarin dat lied werd vermeld …

Heel oud kon het ook niet zijn, dat geven ze zelf onrechtstreeks aan in een voetnoot bij het einde van de eerste strofe

Een onbekende soldaat bewerkte tijdens de Tweede Wereldoorlog de tekst en verving de herderkens door soldaten.

Soldaten lagen bij nachte

685 [A] onbekende soldaat [C] gebr. Alberdingk-Thijm

Soldaten die lagen bij nachte,
zij lagen bij nacht in het veld.
Zij hielden als immer de wachte,
zij hadden hun kogels geteld.
Daar hoorden ze vliegtuigen ronken
een teken van naad’rend gevaar.
Weldra weer de zoeklichten blonken,
het afweergeschut stond al klaar.

Toen zij door hun “zienbuizen”1 keken
en speurden heel hoog in de lucht,
toen leek het gevaar al geweken,
want ver af was er het gerucht.
Toen voelden zij weer in hun harten
’t gevaar dat bestendig hen dreigt.
Het vliegtuig dat ’s nachts hen komt tarten
wijl Gods natuur slaapt en zwijgt.

O vrouwken, o kind’ren die heden
van uit ons klein huisje zo ver
den eenzamen landweg betreden
ter nachtmis naar krib en naar ster:
wil ’t Kerstekind voor ons toch bidden
opdat het ons immer bewaar,
zo verre van u en te midden
van dreigend oorlogsgevaar.


1 verrekijker

PDFlogo Partituur * Soldaten lagen bij nachte *
MP3logo
      1. instrumentaal

 Bronnen:
R0ger Hessel in thesis Elke De Greef

Tags:

Copyright © 1967-2026 Wreed en Plezant Alle rechten voorbehouden.