1

De borstelmarchand

Geplaatst door Johan Morris op 26 januari 2020 in dubbelzinnig, liedboeken, liederen | ∞

Marktzangers verkochten niet alleen  liedbladen op de markt, zij waren “goed van de tongriem gesneden”, ervaren publiekstrekkers en showmannen, dus stalden ze ook koopwaar uit die ze met een kwinkslag en alle trukken van de foor probeerden te verkopen. Of zoals Willem “Tamboer” Bauwens hierover placht te zeggen: “De mensen moeten kunnen naar huis gaan met het gedacht: zijn w’eraan bedrogen, w’hebben er toch plezier aan gehad”

Dat is vandaag grotendeels vervangen door de TV-winkels met hun irritante en schreeuwerige demonstraties van wonderbaarlijke producten. Niet echt een verbetering vind ik…

borstelsDe marktzangers verkochten dus kammen, scharen en … borstels. In dit lied is de borstelverkoper een gewiekste kerel die zijn publiek weet te boeien met duidelijk dubbelzinnige eigenschappen van borstels en stelen. Verdere uitleg overbodig.

We vonden het in de verzamelbundels  “Zo de ouden zongen” (Walther Van Riet), “Het Aalsters Volksleven 1 – Markt- en Straatlied 1860-1950” (Jos Geysels), “En rijen is plezant” (Marita De Sterck en Gerda Dendooven). Auteurs van het lied niet gekend.
De genoteerde melodieën doen ons denken aan “Les fraises et les framboises” en die melodie past er dus ook bij.

Erik Wille zette zijn versie op zijn CD ” ’t Is gene zuiveren” (niet meer verkrijgbaar vrezen we, ook niet in de iTunes Store)

De borstelmarchand

[AC] onbekend

Bonsoir, beste gezellen, ‘k kom vragen met fatsoen,
of dat je soms geen vellen of borstels hebt vandoen.
Ik ben op mijne ronde, elk doet de grote kuis,
een borstel, sakkernonde, heeft elk vandoen in huis.

Groot en kleine, grof en fijne,
‘k heb er met en zonder steel.
Om te schuren, zelfs de muren,
om te witten ook al veel.
‘k Heb er grove, voor de stove,
’k heb er ook voor vest en hoed,
Kobbejagers, stratevagers,
dat verkoop ik ook heel goed.

Gaat men soms aan het witten met borstels zonder haar,
mijn wijf begint te vitten, ze zegt dan: frutselaar.
Dat duurt soms vele jaren, dat gij uw eer niet haalt,
Maar wilt ’t affront besparen, voor ’t geen gij maar betaalt.

Voor een kerel lijk ’n perel,
met ’n steel ik weet niet hoe,
Goed gebonden, sakkernonde,
daar stemt iedereen in toe.
‘k Heb van soorten, lang’ en korte,
‘k heb er van d’n ouden tijd,
om goed van katoen te geven,
als ge maar ’n witter zijt.

G’hebt vrouwen met ‘n borstel, heel goed voorzien en straf,
want zie je, vrouwenborstels, zien somtijds zoveel af.
Zij binden rond de stelen wat vodden of papier,
dat gat verslijt zovele, ge ziet dat wel van hier.

Hoort eens vrouwen, goed onthouden,
doet wat speeksel aan de steel,
En dan zachtjes moet gij trachten,
niet te weinig of te veel,
Hem doen spannen dat is plannen,
als hij goed van voren sluit,
houdt in d’oge, niet te droge
of de steel valt er weer uit.

De vrouwen hunne borstel, die snijdt soms als een mes,
‘k Beklagen diene jongen, die daar de man van es,
Koopt dus op tijd ’n ander, zo ene lijk in vlas,
En om ermee te vagen, is dat ook eerste klas.

Borstels met de haren rechte,
goed tegen het regenweer,
Niet te breken of te steken,
en ze doen geen mensen zeer,
Nat of droge, ’t blijft omhoge,
daarmee vagen is plezier,
Zeg eens mannen en mevrouwen,
zulke borstels heb ik hier.

Zijn er nu soms geen vrouwen, die hier nu voor mij staan,
die ’t haar van hunne borstel, verre begint te gaan?
Stelt het niet uit tot morgen, eer gij het nog vergeet,
maar tracht vooreerst te zorgen, dat ’t uwe baas niet weet.

Want och here, hoeveel keren,
komt er daar geen kwestie van,
Voor die kweste is ’t het beste,
dat gij goed staat met uw man,
Zoek er ene van mijn soorten,
ja ik heb er voor ’n sou,
Gij kunt vagen, hele dagen,
zelfs tot in uw bedde toe.

PDFlogo Partituur * De borstelmarchand *
MP3logo
      1. instrumentaal
MP3logo
      2. versie van Erik Wille (fragment)

Tags:

0

Ha, dat ik minister was

Geplaatst door Johan Morris op 19 januari 2020 in Andere liederen, liedboeken, liederen | ∞


uit “Gij zijt Kanalje” (1974, Jaap Vande Merwe)

Een tekst geschreven door een zekere “Herman” circa 1890 en volgens Erik Demoen in “Liederen der Industriële Revolutie” zou dat een schuilnaam zijn van A. Bogaerts (1859-1915), de Gentenaar die ook de “Achturenmars” schreef. Het is een links geörienteerd protestlied uit het Gentse en dus kreeg het ook een plaats in het boek “Gij zijt kanalje heeft men ons verweten” (Jaap Vande Merwe).

De melodie zou dan weer afkomstig zijn van het lied “De bataille van Lourdes” (Karel Waeri, 1884) die zelf doorverwijst naar “De Franse officier”. Lustenhouwer publiceert het met de melodie zoals die in Brugge werd gezongen. Demoen heeft een andere melodie, ’t is te zeggen: hetzelfde ritme maar niet dezelfde toon. Aangezien die laatste in het Gentse werd gevonden staat ze ongetwijfeld korter bij het origineel en die hebben we dan ook weerhouden.



uit “Liederen der Industriële Revolutie” (1986, Eric Demoen)

Restte ons alleen nog er interessante muziek-akkoorden bij te verzinnen zodat accordeon, gitaar en bas er een gelijkgestemde begeleiding kunnen bij spelen.

De tekstschrijver is niet te vinden voor het koningsschap maar droomt ervan om minister te worden en hij somt alle maatregelen op die hij dan zou nemen, naar we vermoeden om het land rechtvaardiger te besturen dan op het einde van de 19e eeuw gebruikelijk was.

Ha, dat ik minister was

‘k Zou geen koning willen wezen, ‘k vind dat stieltje veel te laf.
Zo het weerloos volk doen vrezen, van de wieg tot aan het graf.
Met gendarmen en soldaten en miljoenen in de kas.
‘k Zou die post voor d’ander laten, maar dat ik minister was

‘k Zou die post voor d’ander laten,
maar dat ik minister was

‘k Zou vooreerst niet langer willen, dat die lieden van fatsoen,
nutteloos hun tijd verspillen, leven zonder iets te doen.
Iedereen zou moeten werken, zonder onderscheid van klas.
‘k Zou het mensdom wel versterken, ha, dat ik minister was

‘k Zou het mensdom wel versterken,
ha, dat ik minister was

Al de nonnen, kwezels, paters en pastoors en kardinaal,
Met hun glad geschoren snaters, vind ik veel te stout van taal.
Heel dat volksken uit de kerken, kwam mij elders goed van pas,
‘k Zou die luiaards leren werken, ha dat ik minister was.

‘k Zou die luiaards leren werken,
ha dat ik minister was.

‘k Maakte huizen voor de zieken, van de kloosters zonder tal,
Van kazernen schoon fabrieken, ‘k bouwde scholen overal,
Iedereen zou kunnen lezen hoe het gaat met land en kas,
En men zou geen oorlog vrezen, ha dat ik minister was

En men zou geen oorlog vrezen,
ha dat ik minister was

D’arme mensen moeten slaven, van de morgen tot de nacht,
op de noen nog aardig draven, voor wat eten zonder kracht,
Maar het zou niet lang meer duren, deze toestand al te kras,
Ieder werkte zijn zes uren, ha dat ik minister was.

Ieder werkte zijn zes uren,
ha dat ik minister was.

‘k Zou geen lieve kinders maken, en protectie diende niet,
Om tot plaatsen te geraken, zoals dit vandaag geschiedt,
‘k Zou het recht niet laten schenden, en die zoontjes van papa’s,
Zou ik naar d’n duivel zenden, ha dat ik minister was

Zou ik naar d’n duivel zenden,
ha dat ik minister was

PDFlogo Partituur * Ha, dat ik minister was *
MP3logo
      1. instrumentaal

Tags:

0

De stekelare of de keersepanne

Geplaatst door Johan Morris op 12 januari 2020 in dubbelzinnig, liedboeken, liederen | ∞

Tekst gevonden als “De keersepan” in “Zo d’ouden zongen” (Walther Van Riet) en variante mét muziek in “Geschiedenis van het café-chantant” (Willy Lustenhouwer). Geen van beide bloemlezers vermeldt waar het vandaan komt. Het moet, afgaande op de eerste strofe, tijdens of na WOI geschreven zijn voor een guitige revue waarin een winkelier kaarsen verkoopt en het refrein geeft dubbelzinnig maar duidelijk de toon aan.

De stekelare of de keersepanne

auteur onbekend

De oorlog is, da’s echt, voor iedereen niet slecht,
Voor mij is ’t uitgelezen, het kan niet beter wezen.
Ge weet als ge mij kent, da’k keersemarchand ben,
Ik werke overal, want er is nergens geen petrol,
Koop ’n keerse, kom vooruit, lang en dikke voor ’n kluit.

‘k Ben voorwaar een echte stekelare,
Voor mijn stijve keersen goed verstane.
Koop gerust, Marie, Sofie of Wanne,
Want mijn keerse past in elke keersepanne.

Laatst kwam een meisje fijn, al naar mijn magazijn,
Z’was iets van driemaal zeven, ze vroeg: ‘Wil mij eens geven
een keerse voor ’t begin, maar steek z’er zelf maar in.’
Ik zag haar keersepan, en ’t was ’n schone goed verstaan,
‘k Lachte fier en sapristie, mijne keerse brak in twie.

Een oude, dat was straf, kwam met haar panne af,
het gat was rats versleten, d’r had wat ingezeten.
Ze wist het op geen tien, d’r had nog bovendien,
Een grote keers voorwaar, d’r in gezeten, dat was klaar,
‘k Wond papier al rond de tuit, en toch vloog hij er weer uit.

Onlangs had ik een grap, ik zal’t vertellen rap,
Ik ging bij dikke Nette, waar dat die soorten1 zitten.
Ik presenteerde daar, mijn keerse stekeklaar,
Toen schoot ik in ’n lach wanneer ik Nette’s panne zag,
Wijl ik dacht, en dat was kras, dat ’t ’n kandelare was.

Als gij een panne hebt waar gij wat werk aan had
Ge kunt misschien vaneigen die keers daar niet in krijgen,
Maak dan uw keers of gat zo met wat speeksel nat
Dan duwt ge stillekens aan uw keersken in de pan,
En geef dan vuur, dat kan geen kwaad
Als uwe keers maar flink recht staat.

Wilt gij niet zijn gestroopt als ge een keerske koopt,
Koop dan vooral een rechte,
Geloof mij: dat zijn d’echte.
Ge steekt ze naar uw zin toch niet te diep er in
En zorg dat gij het vet al in de panne hebt.
Het is alzo dat er verdomd
Wat vet al in de panne komt.


1 vrouwen van lichte zeden
PDFlogo Partituur * De stekelare of de keersepanne *
MP3logo
      1. instrumentaal

Tags:

Copyright © 1967-2026 Wreed en Plezant Alle rechten voorbehouden.