0

Hij stierf de marteldood

Geplaatst door Johan Morris op 27 maart 2025 in liedbladen, liederen, WOII | ∞

De naamloze martelaar in dit lied stierf in een evenmin genoemd concentratiekamp ergens in het “zwarte land der Nazibeulen”: Duitsland of in het door Duitsland bezette Polen. De tekstschrijver had dus niet een door hem gekende persoon voor ogen maar schetst het lot van de duizenden weggevoerde verzetsstrijders die ver van huis de dood vonden.

De zangwijze dateert van 1941 en heeft het over de weldaden van de liefde. David Dewyse gebruikte ze voor een lied over het andere uiterste: haat, afschuw, wraak…

Hij zette het op een liedblad met acht liedteksten geschreven door Gerard Deschamphelaere uit Nazareth en zong het op markten en pleinen, allicht toen de oorlog voorbij was en de omvang van de gruwel in de concentratiekampen stilaan duidelijk begon te worden.

Hij stierf de marteldood

1049 [A] Gerard Deschamphelaere [C] Gabriël Ruiz (1941)

Hij stierf den marteldood
de brave man, nooit iets misdaan hier in het leven
Hij stierf den marteldood,
zijn lijk verbrand in ’t zwarte land der Nazibeulen.

« Waarom moet ik sterven » sprak een jonge man,
« waarom mag ik niet naar mijn vaderlandje gaan,
waarom goede God die alles hoort, alles ziet,
waarom spaart Ge ons het leven niet? »

Hij stierf den marteldood
de brave man, nooit iets misdaan hier in het leven
Hij stierf den marteldood,
zijn lijk verbrand in ’t zwarte land der Nazibeulen.

Hij dacht aan het uur toen hij nog zijn moeder zag
hij dacht aan het vuur dat hem zo voor d’ogen lag
hij dacht aan het huis je waar hij ooit zo werd bemind
hij dacht: « Nu ben ik voor eeuwig blind. »

Hij stierf den marteldood
de brave man, nooit iets misdaan hier in het leven
Hij stierf den marteldood,
zijn lijk verbrand in ’t zwarte land der Nazibeulen.

Voor u wil ik sterven als een wreed martelaar.
voor u die me ’t leven heeft gebracht in gevaar
voor u was mijn lijden vreselijk ongehoord,
voor u werd mijn evenmens vermoord.

Uw straf zal nooit ontgaan
laffe barbaar, gij moordenaar van menig leven
uw straf zal nooit ontgaan
den goeden God zal u zijn lot en lijden geven.

PDFlogo Partituur * Hij stierf de marteldood *
MP3logo
      1. instrumentaal

 Bronnen:
zangwijze: Amor, amor, amor
Op liedblad "Wie Zingt Er Mee ?" uitgegeven door David Dewyse uit Menen

Tags:

0

Heil aan U, vrijwilligers

Geplaatst door Johan Morris op 13 maart 2025 in liedbladen, liederen, Wereldoorlog | ∞

In dit strijdlustige oorlogslied is “Klokke Roeland” de verzamelnaam van alle stormklokken in het (Vlaamse) land. De tekst is niet onverwacht fel geïnspireerd door het origineel van Albrecht Rodenbach (1856-1880)

Heil aan U, vrijwilligers

1048 [A] onbekend [C] J. De Stoop

Roeland houdt wacht,
te middernacht
luidt hij den storm met bronzen tonen.
Hij roept ten strijd, Duitsland tot spijt,
het dap’pre heir der Vlaamse zonen.
« Wreekt al de smaad die ’t land belaadt,
bekampt de Vorst die ons kwam honen.

Zo luidde Roeland de oorlogsmare,
ten strijd bereid stond daar de schare
der dappre strijders die aan ’t land
vrijwillig schonken hart en hand.

O, edel volk, Gij, trouwe tolk
Van ’t heldenras der oude dagen!
’t Oud bloed nog vloeit, ’t Vlaams hart nog gloeit
Nu ’t land, verdrukt, uw vuist komt vragen.
De leeuw ontwaakt, bloedig geraakt,
Hij brult en slaakt, zijn klauwen slagen

Valt aan den Pruis, velt hem ten gronde,
Verscheurt zijn lijf slaat wond’ op wonde.
Hij die den Leeuw van Vlaand’ren tart,
Voelt nog zijn klauw in ’t bloedend hart.

De vlaamse jeugd bewaart de deugd,
Die ’t vlaamse volk zo groot mocht maken.
Het waalse ras blijft wat het was:
Rotsvast getrouw, als ankerbaken.
«Is ’t land in nood? Vrijheid of dood!»
Die kreet deed d’eed’le harten blaken.

Strijdt voor uw land, gij kloeke helden!
Treft u de dood, wij zullen melden,
Dat gij voor ’t lieve vaderland,
Goed, bloed en leven: hebt verpand.

PDFlogo Partituur * Heil aan U, vrijwilligers *
MP3logo
      1. instrumentaal

 Bronnen:
zangwijze: "Klokke Roeland" door Johannes De Stoop (1824-1898)
tekst in MUZ0991 "Liederen na den oorlog"

Tags:

0

De arme blinde

Geplaatst door Johan Morris op 27 februari 2025 in liedbladen, liederen, Wereldoorlog | ∞


Nogmaals een lied uit 1919 dat een veel voorkomend tragisch gevolg voor soldaten aan het front in 1914-18 beschrijft. Door de barre omstandigheden in de loopgraven en vooral door het barbaars gebruik van mosterdgas – door beide partijen overigens – werden vele soldaten die het overleefden blind.

Zie hierover ook

De onbekende auteur van “De arme blinde” koos als melodie voor het 19e eeuwse “The cottage by the sea” (circa 1850), bij ons alom bekend in de vertaalde versie als “Het hutje bij de zee“.

De arme blinde

1047 [A] onbekend [C] G.R. Thomas

In de droef Augustus dagen
van het eerste oorlogsjaar
zat een jong’ling en een meisje
treurend, wenend naast elkaar.
« Ach, mijn lieve » sprak de jongeling,
‘k zie mijn land gehoond, geknecht.
‘k Kan niet langer hier verblijven.
Denk aan mij terwijl ik vecht. »

‘k Kan niet langer hier verblijven.
Denk aan mij, denk aan mij terwijl ik vecht.

’t Meisje zwoer hem trouwe liefde,
Kloek was hij op ’t oorlogsveld;
Een granaatscherf trof zijn ogen;
Blind is, ach! de jonge held.
En hij dacht weer aan de dagen
Van het eerste oorlogsjaar,
Toen zij bij het haastig scheiden,
Trouwheid zwoeren aan malkaar.

Toen zij bij het haastig scheiden,
Trouwheid zwoeren, trouw zwoeren aan mekaar.

Toen weer vrede was gekomen,
Stond het meisje reeds gereed,
Zij omhelst den arme blinde,
Troostte zoet zijn droevig leed.
«Kunt gij nog een blinde minnen?»
Vroeg de jong’ling, diep ontroerd.
«Dubbele liefde, » was het weerwoord
«heeft ons handen nu omsnoerd. »

«Dubbele liefde,» was het weerwoord
«heeft ons handen, ons handen nu omsnoerd.»

PDFlogo Partituur * De arme blinde *
MP3logo
      1. instrumentaal

 Bronnen:
tekst uit MUZ0991  "Liederen na den oorlog" (1919)
zangwijze: The cottage by the sea

Tags:

Copyright © 1967-2026 Wreed en Plezant Alle rechten voorbehouden.