’t Vergeet-mij-niet
Dit lied werd door Herman Van Gorp opgetekend bij Maria Dockx in Oud-Turnhout ten behoeve van zijn licenciaatsverhandeling “Het VOLKSLIED in Kasterlee, Lichtaart, Tielen, Gierle, Turnhout en Oud-Turnhout” (1976). Volgens Maria was dit een volksliedje dat ze had geleerd van haar moeder. Zoals Herman toen al aangaf maakt “het volk” geen onderscheid in liederen volgens de bron – die ze meestal ook niet kennen – maar is elk liedje dat het “volk” thuis of elders zingt dus een volksliedje.
Wij vonden dit romantische lied terug in een oud schoolboekje en in “De Vlaamsche Zanger – deel I” (1899), met melodie en de namen van de auteurs.
Het hoort thuis in het rijtje van kunstliederen die moesten helpen om het culturele “peil” van de Vlaamse bevolking op te krikken en het staat dus ver van wat het meestal armlastige volk echt bezighield.

’t Vergeet-mij-niet
831 [A] J.B.F. Machielsen [C] Gom. Ryssens
Van de bloemen die er pralen
in het eenzaam stille woud,
staat een bloempje in de dalen
door het oog als niets beschouwd.
’t Heeft wellicht geen grote waarde
en toch stem ik het mijn lied.
’t Is voor mij het schoonst der aarde:
’t lieve klein vergeet-mij-niet.
’t Is voor mij het schoonst der aarde,
’t lieve klein vergeet-mij-niet.
’t Praalt niet in den tuin des rijken,
in zijn groten rozengaard;
hij zou ’t zelve niet bekijken:
’t buigt te needrig langs deez’ aard!
’t Overtreft de schoonste bloemen
die men in zijn tuin daar ziet.
Ja, daar mag het fier op roemen,
’t lieve klein vergeet-mij-niet.
Ja, gij hebt een grote waarde,
needrig bloempje dat gij zijt!
Gij trotseert de schoonst’ der aarde,
ofschoon gij geen geur verspreidt.
Maar wat geven mij die geuren,
’t rijkst dat God onz’ ogen biedt
zijn uw hemelschone kleuren,
lieve klein vergeet-mij-niet.
Blijf, o bloempje, needrig pralen
met uw kleur als blauw azuur!
Gij blijft ’t siersel onzer dalen,
’t pronkjuweel van de natuur!
Gij verslenst niet als de rozen,
en gij kwetst ook niemand niet:
‘k heb u daarom uitgekozen,
lieve klein vergeet-mij-niet!
| Partituur * ’t Vergeet-mij-niet * | |
1. instrumentaal
|
Bronnen: uit een oud schoolboekje (MUZ0746 - cover ontbreekt) pag 258-259 "Dit lied is met begeleiding van piano te verkrijgen bij Weduwe Beyer, Brabantdam, Gent." Ook in (MUZ0121) "De Vlaamsche Zanger" deel 1 pag. 131 In (MUZ0903) "HET VOLKSLIED in Kasterlee, Lichtaart, Tielen, Gierle, Turnhout en Oud-Turnhout" (H. van Gorp)
Juleken, doet de deure toe
“Valentine” was een grote hit voor Maurice Chevalier (1) maar veel bruikbare marktzangersliederen vonden we niet op die melodie. Er zijn wat Brusselse pogingen door bijvoorbeeld de illustere Jan Opalfvens, wiens “Vlaams” eerder een eigen versie van “koeterwaals” is vol kromme gedachtensprongen . Hij zingt “Mijn Justine” op de melodie van “Valentine” maar zijn oeuvre zit ver onder onze kwaliteitslimiet, oordeel zelf.

Alfons Van Gestel bracht een beter soort vertaling van het origineel als “Valentina, mijn beminde”, maar we zochten door naar originelere invullingen.
Achille Coppenolle bracht een liedblad uit met “Ach Jefken doet toch de deure toe”. Hij heeft het “gezongen en verkocht” maar beweert (deze keer) nergens dat hij de tekst bedacht.
“Vrouw Demeyer” uit Kortrijk zong een lichte variante van dezelfde tekst onder de titel “Julken doet de deure toe” en die namen wij als leiddraad. Ook zij zegt niet expliciet wie de tekst schreef.
Het lied staat eveneens op een liedblad van “Cooren Elise” uit Oostende, maar misschien(2) is dat de meisjesnaam van “vrouw Demeyer”, want de cover van haar tekstblad bevat dezelfde illustratie en komt ongetwijfeld van dezelfde drukker, al wordt die niet vermeld.

Coppenolle liet zijn liedbladen drukken in zijn thuisstad Roeselare; Demeyer deed een beroep op een drukkerij in Menen, een 20-tal kilometer daar vandaan, dus ze waren “streekgenoten” en kwamen mekaar allicht op de markten tegen. Het is zowel bij Coppenolle als Demeyer een ondeugend liedje met nauwelijks verborgen dubbele bodem.
Juleken is een kapoen want in elke strofe legt hij het aan met een andere vrouw, die hem telkens graag wat beter wil leren kennen, zonder pottekijkers.
(1) De originele opname uit 1925 van Chevalier met de originele tekst is een stuk ondeugender dan bij recentere en technisch veel betere maar gecensureerde opnames. Daaruit blijkt bv. dat Valentine niet zijn “eerste liefje” was maar zijn “maitresse”.
(2)Dat is ondertussen zeker, zie het lied “Mijn vaders duurbaar bootje“
Juleken, doet de deure toe
910 [A] “vrouw Demeyer” [C] Henri Christiné
Luistert nu maar vrienden, in ons Vlaamse streken
hoort men toch zovele van de liefde spreken,
Ziet men een meisje gaan
met enen jongen saam,
wel, hunne gedachten zijn zo aangenaam.
Komt er dan het meisje naar huiswaarts te keren,
ja, de jonge man wil het dan maar riskeren:
hij ziet ze binnen gaan,
en springt haar achterna,
Sst! roept zij zo zacht.
Ach, Juleke, doet toch de deure toe,
’k ben verlegen, ’k ben verlegen
want het tocht zo hard, ’k en weet niet hoe,
zijt gij waarlijk nu niet moe?
Dan nog een kusje stillekens
want moest er mijn papa
dat eens weten, dat eens weten,
ik kreeg slagen op mijn vel
en ’t is voor u dat ik dat doe,
ach, Juleke, doet toch de deure toe.
Lest kwam ik een meisje toch zo schoon te vragen
of zij soms haar hartje eens aan mij wou wagen.
Zij sprak tot mij tevree:
ik wil wel met u mee!
En wij gingen samen in een schone café.
Ik zei: liefste meisje, Juleke is mijn name.
En als wij nu beiden aan ’t cafétje kwamen,
daar liep zij binnen rap
naar enen kleine trap,
“Juul!” riep zij zo zacht.
Ik sliep er als knecht op ene zolderkamer
en mijn hartje klopte sneller als een hamer.
’k Zag daar de keukenmeid,
van liefde zo verblijd,
en zij zwoer mij trouw en liefde voor altijd.
Ja, ik voelde kribbelingen in mijn darmen
en zie, op het kleine kamerke, zo warme,
sprong ik naar die kapoen,
wel, ’k gaf haar enen zoen,
zij riep met fatsoen:
| Partituur * Juleken, doet de deure toe * | |
1. instrumentaal
|
Bronnen: zangwijze "Valentine" (1925) liedblad "vrouw Demeyer" uit verzameling Leo Coulier (MUZ0917 pag. 122) "Valentine " ondermeer gezongen door Maurice Chevalier liedblad "Cooren Elise" uit verzameling Willy Machiels (MUZ0940 pag. 50)
Mieleke
Een tijdje geleden kregen we van “Riske” een liedje toegestuurd dat hij had horen zingen door zijn moeder. We kenden het lied niet maar vonden wel een licht afwijkende versie ervan in de rubriek “Liedjes van Grootmoeder” bij www.seniorplaza.nl
Die website is ondertussen grondig gewijzigd en er liedjes opzoeken vergt sindsdien veel geduld …(1)
Waar het lied oorspronkelijk vandaan komt wist voorlopig niemand ons te vertellen. Het is een beetje ondeugend, dus in de zangles op (kost)school zal men het niet aangeleerd hebben. Het refrein lijkt een beetje verwant aan “La danse du spirou”.
Mieleke, stoot vanachter aan het wieleke
829 [A] onbekend [C] onbekend
Langs bos en heidestruiken zag ik Paulientje blij
met een karreken en twee kruiken gaan melken naar de wei.
Maar toen ze haar hoofdje draaide, liep het karreken in de sloot
en ’t arme meiske klaagde aan mij haren bittere nood
Mieleke, Mieleke,
stoot ne keer van achter aan mijn wieleke.
Mieleke, Mieleke,
stoot ne keer van achter aan mijn wieleke.
Ik stiet vol medelijden, ‘k ben van een sterke soort.
Ik deed de wieltjes draaien en dat karreke bolde voort
Maar nu, gelijk tevoren, die meid nen tweede keer
geraakt’ in diepe sporen en zij riep tot mij alweer
Mijn mouwkens rap oprollen deed ik van goed humeur
Ik deed dat karreken bollen tot voor Paulientjes deur.
Daar kusten wij ons beiden, wat zoet genot, o Heer,
en zij riep bij het scheiden wel meer dan honderd keer
Ik zei dan zonder liegen: “Zowaar mijn naam is Miel,
voor u wil’k gans mijn leven ja stoten aan dat wiel.”
Paulientje was tevreden gelukkig ook daarbij;
zij kwam met rasse schreden en hoort eens wat ze zei:
Ik trouwde met da meisken, zo leefden wij getwee,
ik en dat aardig sijsken gelukkig en tevree.
God schonk ons om te beginnen een tweeling kloek en fijn.
Dat was er naar haar zinnen en zij zong dit refrein
Een reeks gelijk een ladder schonk ons den Opperheer
’t Is de twaalfde pagadder die ik hier deklareer.
Mijnheer pastoor, verwonderd, schonk mij een sigaarken fijn
en hij riep overdonderd al lachend dit refrein
6. Mieleke, Mieleke,
gij hebt flink gestoten aan haar wieleke
Mieleke, Mieleke,
gij hebt flink gestoten aan haar wieleke
Nu weegt mijn lief Paulientje wel honderd op de kop.
Ze zit nu op een stoeltje en kan geen trap meer op.
En moet ze dan naar boven, stoot ik er achter aan.
Wie kan dat nu geloven dat zij blijft zingen van:
7. Mieleke, Mieleke,
stoot nog eens van achter aan mijn wieleke.
Mieleke, Mieleke,
stoot nog eens van achter aan mijn wieleke.
(1) De rubriek liedjes/uit grootmoeders tijd openen duurt meer dan 1 minuut nu.
| Partituur * Mieleke * | |
1. instrumentaal
|
Bronnen: * "Phileken" op www.seniorplaza.nl versie 20 jan. 2013 * "Mieleken" ingezonden door "Riske" in mei 2020

