0

Toone heeft ’t miljoen

Geplaatst door Johan Morris op 15 januari 2022 in liedbladen, liederen, Over Leut & Plezier | ∞

Aloïs Van De Velde schreef een liedje over Toontje Vandaele, een personage in het toneelstuk “Toon hee ’t millioen! : een blok Vlaamsche folklore” van Henri Vandaele. Die wordt namelijk genoemd in de tweede strofe. Van het (omstandige) oeuvre van de Gentse toneelschrijver-cabaretier Henri Van Daele (1877 – 1957)  hebben wij zeer weinig teruggevonden, we moeten dus een beetje raden naar de inhoud van dit stuk. We begrijpen niet veel van de allusies die in het lied gemaakt worden, wellicht waren die wel helder voor de Gentenaars die de cabaretvoorstellingen van Henri Vandaele volgden.

Hoe dan ook schijnt Toone dat miljoen niet in de loterij gewonnen hebben zoals je spontaan uit de titel zou afleiden, maar gekregen van een “kozijn in Duitsland”.


Het lied werd dus gezongen door Honorine Van Hemelrijck, tevens mevrouw Van De Velde, en de melodie verwijst naar “C’est la faute à papa“, in 1923 gezongen door Dréan, pseudoniem van Roch Alexandre Vincentelli (1884-1977)

 

 

 

Toone heeft ’t miljoen

827 [A] Aloïs Van De Velde [C] André Cidale

Wie kent er het nieuwe spreekwoord nog niet in de stad?
Waar gij gaat of komt, ’t is oud en jong die er om lacht.
Komt ge in de zalen of in een deftig café,
Met een lekkere pot krijgt gij het spreekwoord mee
Toontje Vandaele wordt geprezen,
Het is een leutige kapoen.
Een kreupele zou hij genezen
En ieder lacht om zijn miljoen

1.2. Zeg eens Katoken, ge zijt zo’n schone kapoen,
Gaat gij gaan kijken naar onz’ Tone zijn miljoen
Of wel naar zijne citroenenbak
Waar hij mocht in slapen gans de nacht?
Zotte Medard zijn spreekwoord ligt nu in de goot,
’t Is nu wat anders dat men dagelijks hoort.
Arm en rijk, ieder kan het doen:
Eens gaan kijken naar Tone zijn miljoen.

Waar Henrie Vandaele met zijn mannen henen gaat,
eender welke stad, geen enkele plaats die open staat.
Nu met zijn spektakel van Tone die heeft ’t miljoen,
tranen zijn gelachen, zo groot als ’n schoen
Jonge verliefden kropen samen
Gelijk ze nogal dikwijls doen.
’t Meisje zei: ge moet mij niet pramen,
Beziet liever Toon zijn miljoen.

Bij schone Clemence kost Toontje nu niets meer doen
Want die schone weve wist nog niets van zijn miljoen
En als arme snaker moest hij werken lijk ’n slaaf
ja, daarvoor was onze Tone veel te braaf.
Kozijn in Duitsland had vernomen,
Hij dacht aan grappen die kapoen;
Spoedig zendt hij zijn nonkel Tone
Een brief en daarbij een miljoen

3. Schone Clemence die zucht en weent nu van spijt,
Zij denkt en zegt: nu ben ik zeker Tone kwijt.
Geen geld, geen vriend, dat is ook weer waar
Maar onzen Toon ziet daar toch niet naar.
Vroeger mocht hij haar in haar hemde niet zien staan,
nu zullen ze samen naar de kerke gaan
lach of spot niet meer van doen
want den Tone die heeft nu een miljoen.

PDFlogo Partituur * Toone heeft ’t miljoen *
MP3logo
      1. instrumentaal

Tags:

0

Het verschrikkelijk ongeluk te Boom (1930)

Geplaatst door Johan Morris op 13 januari 2022 in liedbladen, liederen, Over Moord & Rampen | ∞

Op 13 juni 1930 publiceerde De Volksstem dit bericht op de voorpagina (opgepast: niet voor gevoelige lezers)


Vreselijk. En overdreven gedetailleerd naar onze hedendaagse smaak.

Jaak Van Gestel schreef er een lied over en gebruikte de melodramatische melodie van “Sonny Boy”, bekend door de uitvoering van Al Jolson in de twee jaar eerder vertoonde geluidsfilm (de eerste in zijn soort)  “The singing fool”. Hij maakt er meteen een aanklacht van tegen onbewaakte overwegen, want dit was zeker niet het enige dergelijke ongeluk in die tijd.



liedblad uit de verzameling van Leo Coulier

Sindsdien zijn zeer veel overwegen beveiligd maar volgens een artikel op vrtNEWS van 6 februari 2017 waren er toch nog steeds circa 1.500 onbewaakte overwegen in België, met jaarlijks zowat 50 ongevallen tot gevolg. Niet dat bewaakte overwegen ongevalvrij zouden zijn: een ontstellend aantal weggebruikers negeert waarschuwingssignalen en slagbomen…

Het verschrikkelijk ongeluk te Boom

907. [A] Jaak Van Gestel   [C] De Sylva, Brown, Henderson, Jolson

Wat ongelukkig smartbetoon
biedt nu opeens het schone Boom.
Daar was er gelegen
over d’ijzerwegen
een nog onbewaakte weg, wat schroom.

Drie kind’ren kleine,
tot moeders grote pijne
gingen ter school langsheen die baan.
Eén der goed’rentreinen
kwam juist voorbij te seinen,
zorgzaam kwamen daar de kleinen aan.
Doch daar kwam hollend ook den expres af.
Het was te laat toen men aandacht gaf.
Smartelijke kreten
hoorde men nu uitsteten,
helaas ’t was met de kind’ren gedaan.

Den exprestrein stopte dan ras,
maar niet voor dat het te late was.
Men kon, d’arme schapen
slechts vermorzeld oprapen
d’ouders hoorden tot thuis het geraas.

Twee kleinen uit één huisgezin;
ook een nichtje, hun schoolvriendin
moesten ’t leven derven,
zo jong nog hier sterven,
zulke wrede dood moet ijs’lijk zijn.

De ouders zijn nu in geween
en moeder snikt steeds om haar heen.
Vervloekt, ijzerwegen,
onbewaakt gelegen,
gij zijt de schuld er van alleen.

4. Wat droeve smarte
voor der ouders harten,
nooit meer zien zij hun kinders weer
die daar ’t leven gaven,
nu reeds zijn begraven,
een nieuwe les, dat treft hen zeer.
Waarom vinden wij in ons Belgenland
zulk’ gevaarlijk’ wegen, het is toch schand’
Wie zal nu het leven
d’arme schepsels weergeven?
Wie stelpt de smart der ouders teer?

PDFlogo Partituur * Het verschrikkelijk ongeluk te Boom *
MP3logo
      1. instrumentaal


Ook Frans Van Kets, aangetrouwde familie van Van Gestel, baseerde zich op hetzelfde krantenbericht om zijn versie van de feiten te bezingen. Hieronder de aanhef van het lied, we gaan er niet verder op in. Hij gebruikte de melodie van “Du Gris“, een “hit” voor Berthe Sylva in 1931.

 Bronnen:
liedblad Jaak Van Gestel uit de verzameling van Leo Coulier (MUZ0917 pag. 82)
liedblad Frans Van Kets, gepubliceerd in "ONS HEEM JG 46 NR 2 - 1992 pag. 63" (MUZ0801 pag. 4)
krantenbericht in "De Volksstem", 13 juni 1930 pag 1, te raadplegen op aalst.courant.nu

Tags:

0

De moeder van een martelaar

Geplaatst door Johan Morris op 9 januari 2022 in liedbladen, liederen, WOII | ∞


Jaak Van Gestel beschrijft de hartverscheurende dialoog tussen een moeder en haar kind. Ze hebben het over een brief die moeder krijgt en het duurt niet lang eer we begrijpen dat de vader als soldaat ten oorlog was getrokken. De brief kwam van “zijn makker” dus dat kan alleen maar slecht nieuws zijn…

Als zangwijze koos Van Gestel voor “Met jou is de wereld veel mooier” (1946), een lied van Arnold Frank dat ook in het engels werd uitgebracht. De auteur was als “De Lustige Sinjoor” zelf ook actief als marktzanger, misschien heeft Van Gestel de melodie opgepikt toen hij de “Lustige Sinjoren” of het verwante “Schlager Amusements Orkest”  dit lied hoorde zingen. Ook zijn aangetrouwde verwant, Frans Van Kets “en zijne vrouw Anna Van Gestel te Aarschot”, had het lied – de originele versie – op zijn repertoire.


Het origineel staat op op een 78T plaat van “Het Schlager Amusement Orkest” met zang van Georges Wouwers en ook op een verzamelplaat met dezelfde titel met uitsluitend composities van Arnold Frank, gezongen door Jo Leemans en Bob Benny.

Bij het uitschrijven van het refrein moesten we vooral bij de slotverzen denken aan de latere monsterhit “Alleen”, gezongen (gefluisterd?) door John Larry in 1963 en geschreven door Leon Lambrechts, F. De Vos en J. Garvin. Toeval waarschijnlijk.

De moeder van een martelaar

800 [A] Jaak Van Gestel [C] Arnold Frank

Moedertje, waarom kijkt ge zo bedroefd?
Is ’t de schuld van dezen brief?
Ach, mijn kindje teer, dat begrijp je niet,
het geldt hier je grote broer!

Reeds lang nam men hem van ons henen,
toen jij in je wiegje nog lag.
Hij had nooit iets misdaan, mijn kind,
zijn grootste fout
was dat hij ons allen en ook zijn land bleef trouw.
Hij is zoals veel martelaren
ontrukt aan zijn huis en zijn haard.
Ik hoor nog zijn stem, toen, die laatste keer:
moedertje lief, ween niet om mij,
eens kom ik weer!

Maar nu is die hoop toch voor altijd heen
zoals mij zijn makker schrijft
dat hij leed en stierf, en zijn laatste kreet
die was nog voor jou en mij.

Neen, nooit zal hij nog wederkeren,
nooit druk ik hem nog aan mijn hart.
Mijn God, laat toch op deze aard’ vergelding zijn.
Dat men die beulen straffe voor zijn smart en lij.
Toch houdt me nog iets recht op aarde,
dat ik trots kan zijn op mijn zoon.
‘k Ben liever de moeder van een martelaar
dan dat ik moest gebukt gaan
voor mijn zoons verraad.

PDFlogo Partituur * De moeder van een martelaar *
MP3logo
      1. instrumentaal (met intro)

 Bronnen:
zangwijze: Met jou is de wereld veel mooier (1946)
cfr "Alleen" (John Larry) in 1963
liedblad Jaak Van Gestel (MUZ0437 pag. 39)
liedblad "Vrij België Zingt" (DruK Van Hecke, Zele)  als "Hij keerde niet weer" (MUZ0819 pag. 39)

Tags:

Copyright © 1967-2026 Wreed en Plezant Alle rechten voorbehouden.