0

Vergeet den arme niet

Geplaatst door Johan Morris op 28 mei 2026 in liedboeken, liederen, Over Armoede & Drank | ∞

P.J. de Béranger

Zowel in “A la vapeur, dat heet progrès” (1985) als in het latere, zeer uitgebreide “Liederen van de Industriële Revolutie – 3 delen” nam Erik Demoen deze tekst van Frans De Potter over, gedateerd circa 1848. Die werd volgens hem gezongen op de melodie van “Le dieu des bonnes gens”, een lied van P.J. de Béranger, gepubliceerd in 1856.

Frans De Potter

Frans De Potter is ook de auteur van “De blauwe kiel”, een tekst die hetzelfde metrum gebruikt en dus ook op dezelfde melodie kan gezongen worden.
Een verwante tekst is het lied van “De Werkman” – auteur onbekend – dat Harrie Franken optekende bij Antonia Verhees-Maas te Deurne en dat op vele liedbladen terug te vinden is. De melodie die Franken kon noteren is makkelijker te zingen dan die van de Beranger en de tekst van De Potter past er ook op mits een kleine aanpassing in het “keervers”. We bespraken dat lied + melodie al in februari 2021.
Hier houden we het bij de melodie van de Béranger waarop de tekst van De Potter oorspronkelijk zou gemaakt zijn.

Vergeet den arme niet

192 [A] Frans De Potter (1834-1904) [C] J.P. de Béranger (1780-1857)

O rijken liên, met schatten mild gezegend,
die elken wens altoos bevredigd ziet,
die elken dag met gunsten wordt bejegend,
en ’t beste deel van ’t leven steeds geniet,
verneemt gij nooit, te midden der banketten
der armen droef en angstig jammerlied?
Wilt voor die klacht uw harten openzetten

vergeet den arme niet,
vergeet den arme niet!

Vergeet ze niet, die op een strooien bedde
beroofd van brood, verkwijnen als een hond,
als niemand hen voor honger, wanhoop redde,
wie weet wat eens hun razernij bestond?
Verlicht hun nood en lenigt hunne smerte
gelijk de plicht, gelijk Gods wet gebiedt.
Weldoen is zoet en schenkt genot aan ’t herte:

vergeet den arme niet,
vergeet den arme niet!

Als g’op ’t festijn den wijn met volle schalen
ontstromen doet, en schat bij schat verspilt,
of danst en zwiert in schitterende zalen
waar liefd’ en lust de stem des herten stilt,
houdt, houdt dan toch, voor d’armen, uwe broeders,
een weinig geld dat hun verlichting biedt.
O, rijken, weest hun teer’ en wakkre hoeders:

vergeet den arme niet,
vergeet den arme niet!

PDFlogo Partituur * Vergeet den arme niet *
MP3logo
      1. instrumentaal

 Bronnen:
zangwijze: "Le dieu des bonnes gens" (de Béranger)
in “Liederen van de Industriële Revolutie - deel 3” met melodie (MUZ0070 pag. 851)
in “A la vapeur, dat heet progrès” met melodie (MUZ0024 pag 180)

Tags:

0

Heeft er niemand mijn Roza gezien ?

Geplaatst door Johan Morris op 21 mei 2026 in liedbladen, liedboeken, liederen, Over Liefde & Verdriet, Spot & Ironie | ∞

Dit lied werd gezongen door Albert Van den Brempt (1896-1944), een marktzanger uit Aalst die naar eigen zeggen samen met (accordeonist ?) Joseph D’Haeseleer ook zong “in Café-Concert, Huwelijksfeesten, Liederavonden, Soupers, Kermissen enz.”
Het lied past in een lange rij van “controversiële” verhalen over een woelig huwelijksleven, blijkbaar een favoriet thema bij vele marktzangers. De zanger schijnt het zich te beklagen dat zijn grote liefde hem heeft verlaten maar de toehoorders denken met stijgende verbazing na elke onthullende strofe dat hij in feite geluk heeft gehad !

De auteur wordt niet op het liedblad vermeld maar het lijkt wel een werkstuk van een Brusselse marktzanger te zijn (zie einde 1e en 4e strofe). En dat zou dan “François Treve, Vrouw en kinderen” kunnen zijn, weliswaar “uit Ypres” maar hetzelfde lettertype en kleur van papier als op een liedblad van Treve met o.a. “Wreede Spoorwegramp te Schaarbeek”

Jos Ghysens weet in zijn boek “Het Aalsters Volksleven deel 1 – Het Markt- en Straatlied 1860-1950”  te melden dat Van den Brempt als “Zwarten Bert” bekend stond, wat merkwaardig is want hij stierf in het concentratiekamp van Buchenwald… Misschien had die bijnaam iets te maken met zijn hoofdberoep: tabakbewerker.

Een gelijkaardige tekst vonden we ook op liedblad nr. 74 van Frans Jacobs maar met vermelding van een andere melodie: “Rosa la Gitana” van Eugène Gavel (gezongen door Georgel)

Heeft er niemand mijn Roza gezien ?

1080 [AC] ??? Albert Vandenbrempt

Sa vrienden die hier staan in ’t ronde
Hebt gij mijn Roza niet gezien?
Ik ben verplicht het te verkonden
Gij weet het mogelijks misschien.
Zij heeft mij gisteren vroeg verlaten
‘k zond overal ’t signalement.
Zij heeft mij nog geen stoel gelaten
In Brussel is zij zo goed gekend.

Ik ben nu mijn Roza kwijt
En ik heb daarvan toch spijt
Z’is van gisteren vertrokken
En laat me zitten met de brokken
Zelfs geen bed noch gene stoel,
zij is weg met g’heel den boel.
Nu zit ik in mijn kot alleen fijn,
Waar mag die heks gelopen zijn?

‘k Zag er mijn Roza toch zo geren
omdat ze waarlijk proper was.
Wassen en naaien deed zij geren
en alles was naar d’eerste klas.
Maar zij hield veel van te lameren,
zij maakt veel werk van haar toilet.
Heel vroeg was zij aan’t poliseren
en hare kop die stonk naar vet.

Met haar één oog ziet zij er zeven,
z’Heeft een vel g’lijk een Olifant
Met haren asem zou z’U vergeven
In haren mond staat enen tand.
Zij heeft twee oren als een verken
De neus van enen papegaai.
Als gij haar goed komt te bemerken
Het is oprecht een raar gedraai.

Als ik met haar ging promeneren,
Gelooft mij toch, ze was zo fier.
Elkeen bezag ons in ’t passeren
Met haar beslag en grote zwier.
Ze koopt haar kleren bij ’t gewichte
Voor dertig cens op ’t Vosseplein
Ja, ’t is al waar wat ik berichtte
Mijn Roza was daarin zo fijn.

PDFlogo Partituur * Heeft er niemand mijn Roza gezien ? *
MP3logo
      1. instrumentaal

 Bronnen:
zangwijze: volgens opname te Oostveld bij Roza V.H. (51j.), 1984
liedblad Albert Vandenbrempt & Joseph D'Haeseleer, Aalst
drukkerij H. Van den Broeck - Jacobs
Melodie gedeeltelijk in Jaarboek 1984 (CAT. 8588b)
Heemkundige Kring Oedelem-Beernem

Tags:

0

Zwerven op zee

Jan van Laar Sr. (1872-1949) werd (pas) op latere leeftijd een populaire liedjesschrijver en dat was helemaal te danken aan “Het plekje bij de molen”, beter bekend als “Daar bij die molen”. Het is een zogenaamde “oorwurm”, een lied dat blijft hangen en ook vandaag nog kan vrijwel iedereen het refrein meezingen of op z’n minst neuriën.


Een ander populair deuntje van dezelfde auteur was “Zwerven op zee”, door sommigen betiteld als “Naar het land der indianen”. Het werd in 1936 op plaat gezet door het “Duo Hofmann” en twee jaar later door Bob Scholte en door Kees Pruis.
Ook bedelzangers gingen al snel op ronde met liedbladen ervan, wat ze alleen deden met zeer populaire gezangen.
Het werd eveneens gezongen in familiekring of op bijeenkomsten van verenigingen, waardoor het ook in liedjesschriften is terug te vinden.

Zwerven op zee

130 [AC] Jan Van Laar Sr. (1872-1949)

Kom maak wat voort, de tijd is daar,
kom sta nu niet te kniezen,
ik moet aan boord, de boot ligt klaar,
om spoedig zee te kiezen.
Wij gaan weer verre reizen doen
naar ’t land der indianen.
Kom, moeder geef mij nog een zoen,
en droog nu maar je tranen.

Zwerven op zee
dat is er mijn lust en mijn leven.
Jongens, vaarwel,
ik groet je tot over een jaar.
Vreugd en verdriet
wat kan ons de wereld meer geven
liefde heelt alles en scheiden valt zwaar.

‘k Stuur af en toe een lange brief
uit vreemde havensteden,
schrijf ik aan moe: “Ik heb je lief!”,
is ’t ouwe mens tevreden.
en als het stormt denkt zij aan mij,
‘k ben haar vergeet-mij-nietje.
Maar schijnt de zon dan lacht zij blij
en neuriet zacht een liedje

Kom ik weer blij terug van zee
met mijn verdiende duiten,
dan zetten wij, de buurt doet mee,
de bloemetjes eens buiten.
Dan word ik van de boot gehaald
naar moeders kleine woning
als haar gezicht van vreugde straalt
voel ik mij als een koning.

PDFlogo Partituur * Zwerven op zee *
MP3logo
      1. instrumentaal

 Bronnen:
Duo Hofmann opname 1936 
Kees Pruis opname 1938 
Bob Scholte - opname 1938
“Het Volkslied in Kasterlee en omgeving” - Herman van Gorp (MUZ0903 lied 20.4 “Naar het land der indianen”)
liedschrift Maria Wouters (MUZ0531 pag 6)
liedschrift Lucien Lierman uit Brugge nr 55 (MUZ0656 pag 1051)

Tags:

Copyright © 1967-2026 Wreed en Plezant Alle rechten voorbehouden.