De grenssoldaat
Dit lied werd veelvuldig gepubliceerd in oorlogs gerelateerde publicaties. Onder verschillende titels: “De grenssoldaat” en “Soldatenplicht”. Beide titels dekken de lading.
Maurice Dumas
Het werd als smartlappende wals gezongen door “The Sunstreams” in 1985, zonder vermelding van de auteur. Dat is Maurice Dumas, pseudoniem van Maurits Bonavang (1878-1937). Het zou dus kunnen geschreven zijn tijdens WOI maar ook buiten de oorlogsperiode werd er nog flink gesmokkeld. Harrie Franken hoorde het zingen door Harrie Van Beers te Hoogeloon en publiceerde die melodie in “Van Zingen en Speule” deel 18 (1998). Wij baseerden onze versie daarop. Het verhaal van “de grenssoldaat” lijkt de inpiratiebron geweest te zijn voor het recentere (1968) en eveneens tragische “De smokkelaar” van Johnny Hoes.
De grenssoldaat
1063 [AC] Maurice Dumas (1878-1937)
Hij was soldaat, hij moest de grens bewaken,
de smokkelaars die waren zeer actief.
Hij dacht er niet aan zijn plicht ooit te verzaken,
schoot als het moest op smokkelaar en dief.
In het dorp had hij zijn liefste trouw gezworen,
zij minden toch zo teer elkaar,
al was haar vader ook een smokkelaar,
zij was zo lief hij dacht alleen aan haar.
Eens toen z’elkaar hun liefde weer bezwoeren
vroeg zij al kussende met zachte stem:
« Zie je mijn vader heimelijk iets vervoeren
denk dan aan mij en schiet dan niet op hem. »
Hij sprak: « Mijn kind, mijn plicht gaat boven liefde
al zou ‘k het gaarne doen voor jou.
‘k Schend nooit den eed van mijn soldatentrouw,
zelfs niet als ‘k jou daardoor verliezen zou. »
« Maar zeg je vader dat hij op moet passen
bij ’t smokk’len steeds uit mijn nabijheid blijft.
Mijn waakzaam oog kan hem dan niet verrassen
als hij verboden waar het land uit drijft.
Beloof dat jij je nimmer laat verleiden
om hem te volgen op zijn pad.
’t Is zo gevaarlijk en ook slecht mijn schat.
Kom lieveling, ach toe, beloof me dat. »
Haar tranen waren ’t antwoord op zijn vragen.
Hij kuste haar en troostte haar verdriet:
« Ik weet, je zult je nimmer zo verlagen,
nietwaar mijn schat? Nee zoiets doe je niet! »
Op zek’re nacht is hij op post gekomen,
een uur reeds stond hij daar op wacht.
Terwijl hij eenzaam aan zijn liefste dacht
boorden zich ogen door den donkere nacht.
Maar plots’ling hoorde hij de blaad’ren ruisen,
tot nog toe had hij geen gerucht gehoord.
Daar waar de grenzen zich elkander kruisen
slopen twee schaduwen behoedzaam voort.
« Wie daar » riep hij al reeds ten derde male,
een schot, een gil, hij trof er een.
De and’re schaduw die vlood ijlings heen
en toen werd het weer stil zoals voorheen.
Hij knielt in ’t donker naast een lichaam neder
maar wie beschrijft zijn wanhoop en zijn smart:
zijn lieveling ligt daar levenloos ter aarde
zijn kogel trof haar midden in het hart.
Waanzinnig heeft hij een besluit genomen:
een schot klonk voor den tweede keer.
Hij had voldaan aan zijn soldateneer,
den arme grenssoldaat, hij was niet meer.
 |
Partituur * De grenssoldaat * |
 |
instrumentaal
|
Bronnen: zangwijze: “Blind geschoten” volgens liedblad Wouters & Moorman Gevonden in "Kroniek van de Kempen nr 18" pag. 111 (MUZ0684) - melodie door ons bewerkt. Geschreven door Maurice Dumas, alias Maurits Bonevang volgens "Het Monster van den Oorlog" pag. 236 (MUZ0606) - volgens Wikipedia gaat het om Maurits Boonvang maar in het geboorteregister van Arnhem zegt akte nr. 1202 van 15-10-1878 dat hij als Maurits Bonavang werd aangegeven door vader Isaac en moeder Rachel Frank (dank aan François Heymans om dit te melden) Ook in liedbladenverzameling Wouters & Moorman Versie opgenomen door “The Sunstreams” (1985) LP “Die Goeie Ouwe Tijd”, zonder vermelding van auteur (P.D. pas sinds 2007)