Artikels door Johan Morris:
Vergeet den arme niet
P.J. de Béranger
Zowel in “A la vapeur, dat heet progrès” (1985) als in het latere, zeer uitgebreide “Liederen van de Industriële Revolutie – 3 delen” nam Erik Demoen deze tekst van Frans De Potter over, gedateerd circa 1848. Die werd volgens hem gezongen op de melodie van “Le dieu des bonnes gens”, een lied van P.J. de Béranger, gepubliceerd in 1856.
Frans De Potter
Frans De Potter is ook de auteur van “De blauwe kiel”, een tekst die hetzelfde metrum gebruikt en dus ook op dezelfde melodie kan gezongen worden.
Een verwante tekst is het lied van “De Werkman” – auteur onbekend – dat Harrie Franken optekende bij Antonia Verhees-Maas te Deurne en dat op vele liedbladen terug te vinden is. De melodie die Franken kon noteren is makkelijker te zingen dan die van de Beranger en de tekst van De Potter past er ook op mits een kleine aanpassing in het “keervers”. We bespraken dat lied + melodie al in februari 2021.
Hier houden we het bij de melodie van de Béranger waarop de tekst van De Potter oorspronkelijk zou gemaakt zijn.
Vergeet den arme niet
192 [A] Frans De Potter (1834-1904) [C] J.P. de Béranger (1780-1857)
O rijken liên, met schatten mild gezegend,
die elken wens altoos bevredigd ziet,
die elken dag met gunsten wordt bejegend,
en ’t beste deel van ’t leven steeds geniet,
verneemt gij nooit, te midden der banketten
der armen droef en angstig jammerlied?
Wilt voor die klacht uw harten openzetten
vergeet den arme niet,
vergeet den arme niet!
Vergeet ze niet, die op een strooien bedde
beroofd van brood, verkwijnen als een hond,
als niemand hen voor honger, wanhoop redde,
wie weet wat eens hun razernij bestond?
Verlicht hun nood en lenigt hunne smerte
gelijk de plicht, gelijk Gods wet gebiedt.
Weldoen is zoet en schenkt genot aan ’t herte:
vergeet den arme niet,
vergeet den arme niet!
Als g’op ’t festijn den wijn met volle schalen
ontstromen doet, en schat bij schat verspilt,
of danst en zwiert in schitterende zalen
waar liefd’ en lust de stem des herten stilt,
houdt, houdt dan toch, voor d’armen, uwe broeders,
een weinig geld dat hun verlichting biedt.
O, rijken, weest hun teer’ en wakkre hoeders:
vergeet den arme niet,
vergeet den arme niet!
 |
Partituur * Vergeet den arme niet * |
 |
1. instrumentaal
|
Bronnen: zangwijze: "Le dieu des bonnes gens" (de Béranger) in “Liederen van de Industriële Revolutie - deel 3” met melodie (MUZ0070 pag. 851) in “A la vapeur, dat heet progrès” met melodie (MUZ0024 pag 180)
Heeft er niemand mijn Roza gezien ?
Dit lied werd gezongen door Albert Van den Brempt (1896-1944), een marktzanger uit Aalst die naar eigen zeggen samen met (accordeonist ?) Joseph D’Haeseleer ook zong “in Café-Concert, Huwelijksfeesten, Liederavonden, Soupers, Kermissen enz.” Het lied past in een lange rij van “controversiële” verhalen over een woelig huwelijksleven, blijkbaar een favoriet thema bij vele marktzangers. De […]
Zwerven op zee
Jan van Laar Sr. (1872-1949) werd (pas) op latere leeftijd een populaire liedjesschrijver en dat was helemaal te danken aan “Het plekje bij de molen”, beter bekend als “Daar bij die molen”. Het is een zogenaamde “oorwurm”, een lied dat blijft hangen en ook vandaag nog kan vrijwel iedereen het refrein meezingen of op z’n […]