0

Kasterlee, mijn dorpje

Geplaatst door Johan Morris op 31 december 2020 in Andere liederen, liedboeken, liederen, thesis Herman van Gorp | ∞

Gepubliceerd door Herman van Gorp in zijn omvangrijke licenciaatsverhandeling “HET VOLKSLIED in Kasterlee, Lichtaart, Tielen, Gierle, Turnhout en Oud-Turnhout” (door ons meestal ingekort tot “Volkslied in Kasterlee en omgeving”). Het is dus onmiskenbaar een plaatselijk romantisch schrijfsel dat vermoedelijk door onderwijzer “meester De Ceuster” werd bedacht. De melodie wordt niet vermeld maar het werd in 1975 zeer zuiver a capella voorgezongen door een lid (de auteur zelf?) van het gepensioneerdenkoor  van Kasterlee en op geluidsband opgenomen.

Het was niet moeilijk om de schitterende melodie te herkennen van “Beautiful Dreamer“, een 19e eeuwse compositie van Stephen Foster die ook in de 20e eeuw nog werd gezongen.

Of lichtjes geplagieerd – zie “A pub with no beer – Café zonder bier”. Het werd bijvoorbeeld ook op plaat gezet door Bing Crosby, die meestal geassocieerd wordt met “I’m dreaming of a White Christmas” en zo is deze liedbespreking vandaag toch nog min of meer op zijn plaats …

Kasterlee, mijn dorpje

854. [A] anoniem [C] Stephen Foster (1826-1864)

Kaster mijn dorpje, vredig en zacht,
’k Hou van uw dennen, die wuivende pracht.
Groen zijn uw beemden, purper uw hei,
gij zijt op d’aarde de hemel voor mij.
Zilveren berken, luchten zo blauw,
en in ons huisje het kruis op de schouw.
Kastel mijn dorpje, vredig en zacht,
’k Hou van uw dennen, die wuivende pracht.
’k Hou van uw dennen, die wuivende pracht.

O lieve dorpje, midden in’t groen,
U kust de zonne met zalvende zoen.
’k Sta op uw duinen, zandig en zacht,
en voor mij sluimert uw deinende pracht.
Een karre dokkert door ’t ver gehucht,
de wolken schuiven zo traag door uw lucht.
Kastel mijn dorpje, vredig en zacht,
’k Hou van uw dennen, die wuivende pracht.
’k Hou van uw dennen, die wuivende pracht.

PDFlogo Partituur * Kasterlee, mijn dorpje *
MP3logo
      1. instrumentaal
MP3logo
      2. gezongen door Gepensioneerdenkoor

 Bronnen:
"HET VOLKSLIED in Kasterlee, Lichtaart, Tielen, Gierle, Turnhout en Oud-Turnhout", 1975, Herman Van Gorp, met bandopname.

Tags:

0

De Moordzaak van Beernem

Geplaatst door Johan Morris op 27 december 2020 in liedbladen, liederen, Over Moord & Rampen | ∞

Begin dit jaar werd op EclipsTV de BRT-reeks “De bossen van Vlaanderen” (1991) heruitgezonden. De daarin geportretteerde gebeurtenissen waren gebaseerd op de echt gebeurde reeks moorden in Beernem waar talloze marktzangerslieden werden over geschreven. Tamboer werd er beroemd mee, maar hij was niet de enige die gefascineerd was door deze reeks onopgeloste misdaden.

Hector De Zutter kreeg in de TV-reeks de naam Eugène Mertens (gespeeld door Lucas Van den Eynde) en Baron Henri de Halleux (gespeeld door Ugo Prinsen) was de verpersoonlijking van jonkheer Henri d’Udekem d’Acoz, op 2 september 1915 dood teruggevonden, begraven in een bos. In de TV-reeks treedt overigens ook een marktzanger op, gestalte gegeven door Marijn Devalck.

De TV-versie is voor alle duidelijkheid géén reconstructie van de feiten, die waren immers te onvolledig bekend, wel een geromanceerde interpretatie ervan. We hebben al gemerkt bij eerdere vermeldingen van liederen over de “moorden van Beernem” dat de gemoederen nog steeds hoog oplopen bij de nazaten van slachtoffers en al of niet vermeende daders, precies omdat er zoveel onduidelijkheden en vraagtekens zijn gebleven omwille van een indertijd slecht uitgevoerd en wellicht gedwarsboomd gerechtelijk onderzoek.

Dit lied is geschreven door Aloïs Van Peteghem uit Sint-Amandsberg-Gent op de melodie van “Au pays des fleurs”, een foxtrot bedacht door Rousseau & Philippon. Het proces waarvan sprake in het lied had plaats midden 1929.

Op een ander liedblad van dezelfde Aloïs Van Peteghem is er geen tweede refrein maar wel een derde strofe die later dan weer wegviel. Het illustreert hoe marktzangers zich aanpasten bij het opduiken van nieuwe gegevens of omdat het lied in een andere omgeving werd verspreid.


Hieronder een uitvoering van “Au pays des fleurs” door Bérard in 1927, 1 jaar na de dood van / de moord op Hector De Zutter.


 

De Moordzaak van Beernem

745 [A] Aloïs Van Peteghem [C] Rousseau & Philippot

Hector De Zutter die liet zijn leven.
Wie heeft hem den hamerslag gegeven?
Dat punt blijft met een geheim omgeven,
’t is toch door iemand toegebracht.
Zijn lijk werd ontdekt drie weken later,
het dreef in de vaart half boven water.
Mensen trokken het op met een droef gemoed,
het hoofd droeg een wond en verder was ’t bebloed.

1.2. Moeder, kinders te gaar
maakten een droef misbaar.
Die brave jongen was er niet meer,
en zij beminden hem toch zo zeer.
Wat groot verdriet en smart
al voor dat moederhart.
Heden vraagt zij rechtvaardigheid
over dat moordend feit.

Het berucht proces is aangevangen
en het gaat volop nu zijne gangen
en de mensen snakken met verlangen
naar ’t einde van dat moordbedrijf.
Ja, vele getuigen die verklaren
wat zij dienen nacht kwamen ontwaren
wat z’hebben gezien en wat z’hebben gehoord
en dat zij dachten: men begaat daar een moord.

Ook de experten komen bewijzen
dat men op geen versmoring mag peinzen,
dat de zuiver waarheid moet verrijzen
want die hoofdwond heeft hem gedood.
Het is uit de lijkschouwing gebleken
dat kan men nu toch niet tegenspreken.
(Al ligt de waarheid soms al neer in het graf,
al hetgeen haar drukt moet er toch eens vanaf)(1)

3. De verdachten te gaar
verstaan zeer goed malkaar.
Zeer weinig spreken, dat is hun plan,
maar toch sterk liegen zoveel men kan.
Maar die misdaad blijkt klaar
en het bewijs is daar.
De moordenaar die ’t heeft gedaan
zal zijn straf ondergaan.

Ook den advokaat komt te weerleggen
’t geen men hier met valsheid komt te zeggen,
alles komt hij naar boven te dreggen,
hij spreekt zonder haat, zonder vrees.
Ook den heer Ost noemt nu ook de dader
met de medeplichtigen te gader,
hij vraagt een strenge straf voor die laffe moord,
want zo een schelmstuk is nu toch ongehoord.

4. D’ander pleiten onschuld
Geen bewijs is onthuld.
Volgens hun zeggen is er geen moord,
dien armen jongen is er versmoord.
Die heren houden staan
dat het zo is gegaan.
D’onschuld is klaar in deze zaak,
dus vragen wij vrijspraak.

De rechtvaardigheid komt zegepralen
en de rechtbank komt er eer van halen.
D’overtuiging kan nu toch niet falen
en die kerels krijgen twintig jaar.
De daders moeten het hoofd neerbuigen,
hun hels plan van leugens valt in duigen.
’t Is daarmee niet uit want de rechtbank van God
zal later ook zien dat men met Hem niet spot.

5. Mensen, volgt goede raad,
pleegt nooit zo een misdaad.
Tracht hier te leven zoals ’t moet zijn,
dan komt gij nimmer in druk en pijn.
Behoud uw goede naam,
dat is toch aangenaam.
Leeft hier op aard als kristen mens,
dan gaat alles naar wens.


(1) de versregels tussen haakjes heeft Van Peteghem geleend van Joost Van den Vondel en dat heeft hij keurig vermeld op zijn liedblad.
PDFlogo Partituur * De Moordzaak van Beernem *
MP3logo
      1. instrumentaal

 Bronnen:
liedblad van Aloïs Van Peteghem uit de verzameling van Eliane Van Geyt (MUZ0821 pag. 10)

Tags:

0

Van Julia

Geplaatst door Johan Morris op 24 december 2020 in liedboeken, Over Liefde & Verdriet, thesis Herman van Gorp | ∞

De muziek lijkt op een militair staplied of een klaroenpartij en het moet gezien de inhoud feitelijk door een man gezongen worden, bijvoorbeeld een soldaat die zijn lief kwijt is aan een andere. De man in het lied is van beroep herder maar hij kan natuurlijk bezig zijn met zijn dienstplicht te vervullen, wat wel vaker tot het afspringen van liefdesbanden heeft geleid.

In oudere liederen zit de bedrogene in de kazerne of op een slagveld en deserteert desnoods om de ontrouwe geliefde en haar minnaar neer te sabelen. In dit lied blijft het bij ongeloof, treurnis, berusting: romantisch. Een beetje té eigenlijk, geen wonder dat het midden vorige eeuw in het liedjesschrift van een jongedame terechtkwam.

Van Julia

853 [A] onbekend [C] onbekend

Mijn Julia is mij ontnomen,
waar of zij is, ik zie haar niet meer.
Zij heeft mijn zinnen gans ontnomen,
zij is mijn Julia niet meer.
En ze heeft mij geheel verlaten,
ik leef in smart, ik leef in pijn
Kon zij een trouwe minnaar haten,

ach Julia hoe kan ’t toch zijn?
Hoe kan ’t toch zijn? Hoe kan ’t toch zijn? Hoe kan ’t toch zijn?

Mij dunkt, ik zie haar twee bruin ogen,
die lonkten mij zo vriendelijk aan.
Haar fraaie lipjes neergebogen,
haar krullend haar fijn opgedaan.
Haar schoon gezicht kon mij bekoren,
haar tanden als ivoor zo rein.
Mocht ik haar lieve stem eens horen,

ach Julia hoe kan ’t toch zijn?
Hoe kan ’t toch zijn? Hoe kan ’t toch zijn? Hoe kan ’t toch zijn?

Haar dansen kan elkeen bekoren,
haar min’lijkheid gaat bovenal.
De zanglust is haar ingeboren.
Haar stem, haar liefelijke taal,
Haar deugden en bevalligheden,
Al wat zij deed bekoorde mij.
Ik was met haar zo wel tevreden,

ach Julia kom toch bij mij.
Kom toch bij mij. Kom toch bij mij. Kom toch bij mij.

Ik zweer haar trouw met zoveel eden,
ik herderszoon, en zij godin.
Verhoorde zij haar minnaars bede,
ik noemde haar mijn engelin.
Ach Julia wilt mij ontfermen,
ik hoor haar aan, zij spreekt van mij.
Verlicht uw’s minnaars klacht en kerme,

ach Julia kom toch bij mij.
Kom toch bij mij. Kom toch bij mij. Kom toch bij mij.

Leef eenzaam, paar in vergenoegen,
mijn allerschoonste Julia,
en wil uw landje gaan beploegen
en leid de schaapjes in de wei.
Wil u tesaam(1) in d’echt vermaken,
want d’echtenstaat(2) die is zo goed.
Hij doet ons veel genoegen smaken,

Want d’echtenstaat die is zo goed.
Die is zo goed. Die is zo goed. Die is zo goed.


(1) tesaam met haar nieuwe aanbidder
(2) in de echt verbonden zijn, gehuwd dus.

PDFlogo Partituur * Van Julia *
MP3logo
      1. Gezongen door Rosalie Van Duppen
MP3logo
      2. instrumentaal

 Bronnen:
"HET VOLKSLIED in Kasterlee, Lichtaart, Tielen, Gierle, Turnhout en Oud-Turnhout", 1975, Herman Van Gorp, met bandopname  (MUZ0903 lied nr. 2-30)

Tags:

Copyright © 1967-2026 Wreed en Plezant Alle rechten voorbehouden.