1

Den beenhouwersgast (de bedrogen dochter)

Geplaatst door Johan Morris op 4 augustus 2020 in liedboeken, liederen, Over Liefde & Verdriet, thesis Herman van Gorp | ∞

In “Zo de Ouden Zongen” publiceerde Walther Van Riet in 1983 een liedjestekst, opgetekend in het Land van Waas, maar zonder vermelding van auteur of zangwijze.

Bij het beluisteren van opnames die Herman Van Gorp circa 1975 maakte in Kasterlee en omgeving, hoorden wij een gelijkaardige tekst zingen door Anna Van Heuckelom en dat lied werd met de titel “De bedrogen dochter” genoteerd. Waar die melodie op gebaseerd is weten we niet. De onverlaat is bij haar een brouwersgast.

Ook Harrie Franken noteerde dit lied waarbij tekst en melodie een beetje verschillen; hij hoorde het in 1982 zingen door Louisa Verschooten in Lier die een bakkersgast beschuldigde…

Zowel de melodie als de aard van het verhaal doen ons veronderstellen dat het lied al in de 19e eeuw of vroeger moet ontstaan zijn. Ook de door mondelinge overlevering gewijzigde teksten ondersteunen die veronderstelling.

Den beenhouwersgast (de bedrogen dochter)

806 [A][C] onbekend

Ik was voorwaar pas nog maar achttien jaren
toen ik mij begaf in stilte en gevaren
met een beenhouwersgast
die braaf en deugdzaam was.
En ik werd van hem bemind
en ik kreeg van hem een kind.

Hij had beloofd al van met mij te trouwen
Maar zijn gedacht stond op een and’re vrouwe
’t Was één die rijke was en ik die niets bezat
En hij is er mee getrouwd en ik zit in den rouw

Nu moest ik ook mijn ouderhuis verlaten
En met mijn kind gaan dwalen langs de straten
Aan enen waterplas aan enen watervliet
En als het donker was lij ik mij neer in ’t gras

Ik heb mijn kind al aan mijn lijf gebonden
En ik ben d’er mee het water ingesprongen
Adieu gij valsen vriend, den vader van mijn kind.
Het kind gaat mee met mij recht naar de eeuwigheid

Adieu mama en al mijn welbeminden
Adieu papa, gezusters, gezelinnen
Vergeef mij al mijn kwaad en ook mijne misdaad
Als ik zal zijn van kant zijde gij de schuld daarvan.

PDFlogo Partituur * Den beenhouwersgast (de bedrogen dochter)
MP3logo
      1. instrumentaal
MP3logo
      2. zang Anna Van Heuckelom, Kasterlee (1975)

 Bronnen:
"Zo de Ouden Zongen" (Walther Van Riet) (MUZ0132 pag. 379
"Muzikaal erfgoed van Oostende deel 3 Oude Liederen" (Roland Desnerck) lied nr 755 (MUZ0823 pag. 94)
Anna Van Heuckelom, Kasterlee, in "HET VOLKSLIED in Kasterlee, Lichtaart, Tielen, Gierle, Turnhout en Oud-Turnhout" lied nr. 6.44 (Herman van Gorp) (MUZ0903)
"Van Zingen en Speule", nr 12, Harrie Franken (MUZ0288 pag. 155)
"Het volkslied in West-Vlaanderen" (Roger Hessel) (MUZ0137 pag. 65)

Tags:

2

Mijn vogel is gaan vliegen

Geplaatst door Johan Morris op 1 augustus 2020 in liedboeken, liederen, Spot & Ironie | ∞

We vonden dit lied tot nu toe alleen in “Zo de ouden zongen” (ijverig samengesteld door wijlen Walther Van Riet) maar we twijfelen er niet aan dat het in een café-chantant is opgepikt en in het geheugen blijven hangen van de senioren uit Sint-Niklaas-Waas die het 40-50 jaar geleden nog konden nazingen.
Het is dus zeker ouder dan de gelijknamige en gelijkaardige klaaglitanie van “De Neuve Brusseleir” 1  die ik circa 1965 leerde kennen op de juke-box bij “tante Bertha” in café-feestzaal Concordia te Leefdaal.

Maine Vaugel es goan vleege
      1. Maine vogel - fragment

Het lied werd vaak gedraaid door leden van  de plaatselijke vogelmaatschappij “De Zanglijster” (ondertussen “koninklijk”) die destijds in de feestzaal Concordia jaarlijks haar vogeltentoonstelling organiseerde.

Wie echter onderstaande liedtekst schreef en bracht is ons onbekend.


1 Hij was de zoon van zanger Pirre den Brusseleir, vandaar de “Neuve” Brusseleir. Hij was tevens de schoonbroer van de auteur van het lied,  Lou Van Dijck, die ook liedjes voor zijn echtgenote, dochter van Pirre en zus van “De Neuve” schreef. Zij koos als artiestennaam niet “De Neuve Brusselès” maar werd bekend als Lydia Renny. Ook Georges Delfosse (Joëc) werkte mee aan de plaatopname.
De B-kant van deze single past bij de toen in vele (andere) cafés nog aanwezige pancarte “Interdit aux étrangers”. De pancarte is nu verdwenen, het bijhorend gedachtengoed niet.
De muzikale genen van deze families worden momenteel met verve gedemonstreerd door David Vandyck, zoon van Lou’s broer.

Mijn vogel is gaan vliegen

723 [A C] onbekend

Zie ik kan het niet zwijgen,
ik zou d’er iets krijgen,
‘k vertel het aan u hier subiet.
Mijne vogel dat beestje is in ’t verschiet
weg en ik vind hem niet.
Hij is gist’ren jandoken
uit z’n kotje gebroken
hoe kan dat nu toch zo geschiên?
En daarom kom ik vragen:
hebt gij beste lieden mijn vogelke niet gezien?

O wat spijt,
mijn vogelken dat is gaan vliegen.
Hoe ne mens zich toch
aan een beest kan bedriegen!
Kon ik hem maar vinden,
ik stak hem zo blij van zin
ja terug en zo zacht vol van min
weer zijn kotjen in.

Ja ik heb deze week
naar het kotje gekeken
of alles nog in orde was
en die sloeber die had toch zoveel plezier,
hij floot en zong zo fier.
Ja geen enkele vogel
dat durf ik hier zweren,
zong beter als mijne koko
en zo licht als een veder
sprong hij heen en weder
in ’t kotje, ’t was comme il faut.

Zie, moest het soms gebeuren,
het doet er mij treuren
dat hij nu in een ander kot zit te zingen,
kokootje, wat een verdriet,
ik overleef het niet.
Ach, ik had hem gevangen,
het is zo ’n lange,
en nu vliegt hij weg die kapoen,
en zijn kot ligt vol eten,
ik kan ’t niet vergeten
hoe mijn koko dat kost doen.

Kom ik thuis, ‘k ben aan ’t wenen,
‘k zie ’t kotje allene,
dan roep ik met ’t hart vol chagrijn:
zie, daar heeft hij gezeten, zo lief en fijn,
waar mag mijn vogel zijn?
Maar zie duurt het nog lange
dat ik ’t kotje zie hangen
zonder mijn koko, opgepast:
‘k ga er bij dag en nachte
gaan trachten te vangen
en ‘k scheir er een and’ren vast!

PDFlogo Partituur * Mijn vogel is gaan vliegen *
MP3logo
      2. instrumentaal
MP3logo
      3. Rozalieke (Dymphna en Frans Laenen, 1975)

Tags:

0

Een dief uit vaderplicht



liedblad verzameling Moorman

Dit liedblad werd dus door een bedelzanger in het begin van de 20e eeuw van huis tot huis aangeboden; het in potlood ingevulde aalmoesbedrag kwam hij dan later ophalen, samen met het liedblad, zodat hij dat opnieuw kon gebruiken.

Willy Lustenhouwer wist in het Brugse nog iemand te vinden die de melodie kon zingen circa 1980



zangwijze volgens Lustenhouwer “Geschiedenis Café-Chantant”

 

En Eugène Koopman schreef de tekst van het liedblad over in zijn omvangrijk liedjesschrift vooraleer het liedblad terug te bezorgen.



liederenschrift Eugenius Koopman (1916)

Herman Van Gorp bewaarde de versie gezongen door Anna Van Heuckelom, Kasterlee, 1975

De dief

807 [A] [C] onbekend

Wat is ’t bestaan met smarten mij omgeven.
Als werkeloos dwaal ik nu reeds een jaar,
’t geen mijn gezin in d’armoe heeft gedreven.
De hongersnood is toch zo pijnlijk zwaar.
’t Kon langer niet, ’t mocht zo niet blijven duren.
Mijn plicht roept mij te stelpen hunne nood.
Het hart bezield vol moed en zonder vrezen,
ijlde ik heen en toen stal ik een brood.

Een dief dat ben ik, ja ’t is waar.
Dien naam klinkt mij zo vol afgrijzen!
’k Moest toch mijn vrouw en kind’ren spijzen
die hadden honger en verdriet!
Daarom stal ik, bedelen durf ik niet.

Als trouwe knecht met moed en vlijt omgeven,
werkte ik steeds voor gindsen rijken heer.
Omdat ik streed voor meerder loon en leven,
dankt’ hij mij af, geen werk gaf hij mij meer.
En nergens nog is werk voor mij te vinden.
Als opstandaard verjaagt men mij steeds heen
En moest daarom de honger ons verslinden.
Oh neen, meneer, dat zweer ik, neen, o neen.

Ik voelde mij door bittre wanhoop treuren
als ik mijn kroost, nog allen bitter klein,
naast moeder zag, dat deed mijn hart verscheuren.
En wenend, ja, ’t was van den hongerpijn.
Kinderkenslief, sprak zij, ik kan niets geven,
geen kruimel brood, en sloot z’in d’armen dicht
En toen heb ik den diefstal maar bedreven.
Ik werd een dief, maar ’t was mijn vaderplicht.


PDFlogo Partituur * De dief *
MP3logo
      1. instrumentaal
MP3logo
      2. zang Anna Van Heuckelom, Kasterlee (1975)
MP3logo
      3. zang Jef Verwimp (1986)

 Bronnen:
"Geschiedenis Café-Chantant" lied nr 169 (MUZ0165)
"Liederenboek: Kluchten en Romance" (Eugeen Koopman - 1916) (MUZ0349 lied nr 225)
Uit liedblad met broncode: Lbl Moormann M166; nummer 1.
Ook voorgezongen door Anna Van Heuckelom, Kasterlee, 1975 voor "HET VOLKSLIED in Kasterlee, Lichtaart, Tielen, Gierle, Turnhout en Oud-Turnhout" (Herman van Gorp) (MUZ0903)
Ook op de LP "Splinternieuw en stokoud" van "Alida en Jefke"

Tags:

Copyright © 1967-2026 Wreed en Plezant Alle rechten voorbehouden.