0

De hoed

Geplaatst door Johan Morris op 12 april 2020 in liedboeken, liederen | ∞

Nog een lied dat Walther Van Riet van de vergetelheid kon redden door het circa 1980 te laten voorzingen door leden van seniorenverenigingen in en rond Sint-Niklaas-Waas. Waar die liederen precies vandaan kwamen is meestal niet geweten of was men vergeten, maar men mag gerust veronderstellen dat het jeugdherinneringen waren, anders zouden ze niet in het geheugen van die senioren gegrift zijn, zoals we zelf meer en meer aan den lijve ondervinden…

Dit lied zal wel een plaatsje hebben gehad in een café-chantant of een revue want het leent zich goed voor een beetje costumering en bijhorende gebaren. Het refrein is verwant aan een weerkerend stukje uit “En de Jan kwam zat naar huis” zoals de kenners onder jullie ongetwijfeld meteen zullen opmerken.

De hoed

auteur onbekend

’t Is nog niet lang geleden, ‘k ontving een hoedendoos
maar gelukkig kwam hij franco per wagen van Gent en Loos.
Ik ging hem visenteren 1 zoals men gewoonlijk doet.
Wat kwam er uit, mijnheren? Dees mooie nieuwe hoed.

Wie zijnen hoed is dit, wie zijnen hoed is dat,
wie zijnen hoed mag dat toch zijn?
Mijn vader woont in Brussel,
die stuurt die hoed naar mij.

De dag daarna ging ‘k wand’len, mijn hoed op als Mijnheer.
In ’t eerst was het wat buiig maar toen was het goed weer.
Mijn hoed waait in het water en drijft op ’t ruime sop.
Gelukkig was’r een visserken, die viste hem weer op.

Wie zijnen hoed is dit, wie zijnen hoed is dat,
wie zijnen hoed mag dat toch zijn?
Ik stond er naar te kijken
want die hoed behoorde mij.

‘k Ging laatst op audience want ik had graag een post. 2
‘k Reed met de diligence 3 omdat ’t mij minder kost.
‘k Zat boven op de wagen want het was snikkend heet
en och daar waait mijn hoed af, hij waait in een secreet.

Wie zijnen hoed is dit, wie zijnen hoed is dat,
wie zijnen hoed mag dat toch zijn?
Eén nam hem op een stokje
en bracht hem zo bij mij.

Mijn neef wou laatst gaan trouwen maar ach, hij had geen hoed.
Hij vroeg daarom de mijnen, die paste hem zo goed.
Ik ging terstond naar boven, maar och ik arme bloed:
vier jonge witte katjes die lagen in mijn hoed.

Wie zijnen hoed is dit, wie zijnen hoed is dat,
wie zijnen hoed mag dat toch zijn?
‘k Werd razend op die poesjes
en trapte z’allen fijn.

‘k Was laatst in de Comedie,4 een dikke, vette heer
die zet zich, o afgrijs’lijk, toen op mijn hoedje neer.
van schrik moest ik klappertanden maar hij nam heel komiek
mijn hoedje in zijn handen en vroeg toen aan ’t publiek:

Wie zijnen hoed is dit, wie zijnen hoed is dat,
wie zijnen hoed mag dat toch zijn?
Ik schreeuwde als een varken:
die hoed die is van mij!

Ik heb dus maar besloten, o zeer geacht publiek,
om maar een pet te kopen, een hoed bevalt mij niet.
Of liever ‘n warme slaapmuts, dan leef ik gerust en stil,
laat hem maar hoeden dragen die hoeden dragen wil

Wie zijnen hoed is dit, wie zijnen hoed is dat,
wie zijnen hoed mag dat toch zijn?
Ach lieve pa in Brussel:
stuur geen hoed meer naar mij.


1 onderzoeken
2 vast werk
3 postkoets, die nam ook reizigers mee
4 het theater
PDFlogo Partituur * De hoed *
MP3logo
      1. instrumentaal

Tags:

11

Pandemie en marktzangers

Geplaatst door Johan Morris op 9 april 2020 in nieuws, Spot & Ironie | ∞

Al een hele tijd ben ik op zoek naar de verslaggeving over pandemische crisissen en dodelijke virussen door marktzangers, maar … niets gevonden. Geen enkel lied over  ebola of aids, dat is normaal, die bestonden nog niet pre 1950. Maar ook niets over de Spaanse Griep, niets over pest en cholera…

Nu er geen marktzangers meer zijn duiken er wél liederen op die niet meer op de markten gezongen worden (het zou ook niet mogen) maar via de zogenaamde sociale media worden verspreid

Hierbij een schitterende contrefact van het bekende Marina van Rocco Granata (waarvan men in Tex-Mex kringen denkt dat het een oud lokaal volksliedje is). Een nieuwe tekst op een (zeer) gekende melodie waarvan iedereen het refrein meteen kan meezingen, het is het klassieke recept voor een marktzangerslied.

Corona wordt voorgesteld als een “femme fatale” door een groep die zich De Gemene Delers noemt. Het wordt nergens vermeld, maar de accordeon en het stemgeluid van de zanger doen me aan iemand denken die ook wel eens met Het Ukologisch Museum op de planken gaat staan…

8

Den Hemel

Geplaatst door Johan Morris op 5 april 2020 in liedboeken, liederen | ∞

In maart 2016 vroeg Inge Hannes ons dit:

"Goeiedag, Ik herinner me nog iets van een oud Antwerps lied dat mijn grootmoeder zong. Ik dacht dat de titel ‘In den Hemel’ was, maar ik vind er niets van terug.
Een stukje eruit:
“… ‘k hoorde hem al reutelen (SintePieter), met zijnen bos met sleutelen,
‘k zag daar 6 miljard talloren rijstpap staan …" (...)

Wij moesten toen nog antwoorden: “In Londerzeel/Wolvertem werd bij een zekere Jozef Meskens volgende tekst genoteerd, die hij “in vroeger jaren had horen zingen in de café’s” maar van de melodie geen spoor. Als u die kent …” waarna we de integrale tekst in kwestie lieten volgen.

Ondertussen vonden we dit lied ook terug in “Zo de ouden zongen”, mét de melodie zoals die circa 1980 nog gekend was in Sint-Niklaas-Waas en een lichtjes afwijkende tekstversie. Na het omzetten en bewerken van die melodie ontdekten we een meer dan toevallige gelijkenis met “Tout le long de la Tamise”, gecomponeerd in 1916 door Eugène Rosi.

Ook marktzangeres Césarine De Smet had het hemellied op haar repertoire, en dat vonden we terug op een (andere) website met oude liedbladen

Waarom vonden we die tekst 4 jaar geleden nog niet terug?

Wel, we hebben vele honderden van de oude liedboeken die we links en rechts op de kop konden tikken gedigitaliseerd en de tekst met OCR proberen leesbaar en doorzoekbaar te maken maar dat lukt alleen maar goed als het origineel degelijk en met regelmatige letters is gedrukt. Dat is bij oude drukwerken – en zeker bij goedkope volkse edities op ruw papier of boeken “in eigen beheer” gemaakt op een oude typmachine – niet altijd het geval. Bij handgeschreven liedjesschriften lukt dat al helemaal niet, tenzij we die overtypen, een tijdrovende bezigheid.
Bovendien wijken teksten nogal eens af, hetzij omdat dialectwoorden soms werden omgezet naar “beschaafd” nederlands, hetzij omdat de zegslieden woorden verkeerd hadden begrepen of onthouden.
Zo vindt de computer “6 miljard talloren” bijvoorbeeld niet terug als iemand anders “zes milliard teljoren” had geschreven. En dan moet ons roestige geheugen het oplossen als we nog eens systematisch één van die boekwerken doornemen.

Dat is voor dit lied in extremis dus gelukt, hoera!

Den Hemel

707 tekstschrijver onbekend – melodie naar Eugène Rosi (1916)

Vrienden lief wat heb ik deze nacht gedroomd,
heel mijn beddenbakske dat was overstroomd.
‘k Was zo dood als ene pier,
maar toch had ik nog plezier.
‘k Had op aarde nooit geen mensen kwaad gedaan
dus mijn zieltje zou wel naar den Hemel gaan,
en met ’n man of drij
legden ze mij opzij
en iedereen die zei:
Helaas, geeft ‘m als afscheid allen nog een kruisken
in ’t dodenhuizeke.

‘k Vloog toen recht al naar den hemel
met den Engel Gabriël
Onder zijne vleugel,
vatte’k zijnen teugel
ja, geen enkel vogeltje dat vliegt zo snel
Toen wij aan den Hemel kwamen,
Sinte Pieter die kwam aan
‘k Hoorde hem al reut’len
met zijn bussel sleut’len
‘k zag daar zes miljard telloren rijstpap staan.

In den Hemel zag ik met een blij gemoed
mijne Va en mijne Moe en broerken zoet
“Wel Jefke zijde gij dat?
Wel Jefke” riep mijn Mama,
“Geef mij toch een kuske ach mijn schatje klein,
gij waart nog zo jong als ik gestorven ben
Uw vader heeft gezee wat voor ’n stiel gij deê,
gij zingt gij liedjes hé kadee?
Komaan, zing nu voor ons er ook eens eentje
en hef uw beentje.”

Ik zong dat den Hemel trilde,
Sint-Cecilia speelde mee.
Al d’engeltjes kwamen dan rond mij tesamen
en ze riepen: “Kijk, dat is ons Jefke hé!”
“Proficiat mijn beste jongen,
proficiat mijn rare guit, gij kunt ons vermaken”,
zo sprak ons Lief Vrake,
“kiest u maar het schoonste engelinneken uit.

In den Hemel daar is alles lief en schoon
Ons Lieve Vrouwke zit daar op een gouden troon.
Daar ziet men geen woekeraars
geen suikeropstapelaars.
Suiker komen d’engelkens daar niet tekort
en zijn nog nooit magazijntjes ingestort.
Men ziet geen passagiers,
soldaten, meest lanciers,
maar weinig rijke renteniers.
En iedereen vliegt daar rond in de ruimte
gelijk ’t gepluimte

Men ziet geen gegalloneerde
generaals of kolonels,
geen gepensioneerden, geen gedecoreerden.
Men ziet er geen vrouwen met een berenpels
en daar schept men maar genever
g’lijk hier water uit de vaart.
Zilveren fourchetten, satijnen servetten,
al die binnenkomt die krijgt een rijstpapkaart.

Vrienden lief, nu heb ik toch verbaasd gestaan!
‘k Wist niet dat er beesten naar den Hemel gaan.
‘k Zag daar heel de zoölogie
en d’insectengalerie,
mezen, muizen, molenaren, menig mol,
heel den Hemel zat er overkroppens vol.
Opeens maakte mijn vrouw mij wakker en zei: “Gauw,
’t Is tijd om op te staan, ’t was flauw,
‘k dacht haar ne ferme opdoffer te geven,
ik sloeg er neven.

‘k Ging op zoek naar mijn mamake,
haar portretje vond ik gauw
bovenop mijn schaawken
neven dat van pake.
Toen ging ik op zoek naar Onze Lieve Vrouw.
Ons Liev’ Vrouw kon ik niet vinden,
lievevrouwebeestjes wel
‘k Telde een dozijntje
Op mijn kus’nfluwijntje
‘k Was niet in den Hemel
maar wel in de hel!

PDFlogo Partituur * Den Hemel *
MP3logo
      1. instrumentaal

Paul Hermans stuurde ons in januari 2019 een bandopname van 1970 waarop zijn grootvader (blijkbaar) hetzelfde liedje zong!

MP3logo
      2. opname circa 1970

Aanvulling 2-3-2026

We vonden de tekst nu ook terug op een liedblad van “De Vlaamsche Volkszangster Cesarine De Smet” uit SInt-Niklaas-Waas.

Tags:

Copyright © 1967-2026 Wreed en Plezant Alle rechten voorbehouden.