2

Harten met opschriften

Geplaatst door Johan Morris op 29 maart 2020 in liedboeken, liederen, Spot & Ironie | ∞

Een café-chantant of revue-lied waarin enige enscenering wordt verondersteld.

Beeld u een zanger in die op de scène een soort draagbare Röntgen- machine heeft die verdacht veel weg heeft van een fototoestel. Daarmee kan hij foto’s maken van het hart van telkens weer andere personen, toevallig vooral jonge meisjes. Vanaf de derde strofe laat hij de werking van zijn machientje zien en op het eind van die strofe wordt een eerste pancarte zichtbaar die het resultaat is van zo’n doorlichting… Althans, zo stel ik het me voor.

Het effect van Röntgenstraling werd in 1895 ontdekt en de fantasie van café-chantant zangers en andere artiesten sloeg meteen op hol: in het magische jaar 2000 zou men op die manier inbrekers kunnen betrappen door de muren heen…

Het zou in dit lied om tijdloze humor gaan ware het niet dat ondertussen de term “sexisme” dit soort sketches in diskrediet heeft gebracht.

Harten met opschriften

706 tekstschrijver onbekend

Harten kun je niet bekijken
daar ze steeds in ’t donker staan
ik voor mij ‘k geloof bepaald
dat het met opzet is gedaan.

Laatst kreeg ik een buitenkansje
door een X-straal apparaat,
daarmee kon ik lezen wat er
op elk hart geschreven staat.

‘k Zag het hart van een jong meisje,
‘n bakvis nog heel jong en blond.
’t Klopte al onregelmatig
weet u wat of er op stond?
(gesproken: Opening 1 juni aanstaande)

‘k Zag ’t hart van een ander meisje
dat erg in de mode was,
om haar heen een kring aanbidders,
weet u wat ik daar op las? (Vol)

Weer zag ik een meisjeshartje,
van een meisje erg in trek,
daar stond ook wat op te lezen
maar in ’t eerst leek het wel gek: (Alleen staanplaatsen)

‘k Zag een ander meisjeshartje
zij was in ’t geheim verloofd,
niemand mocht er iets van weten
maar toch had ze’t hem beloofd. (Besproken)

Weer zag ik een ander hartje,
een meid pas geëngageerd
met een bord er aan gehangen
waar op mooi stond gegraveerd: (Bezet)

Ik zag nog een meisjeshartje
van één die verstandig was.
Twee teksten heb ik ontcijferd
en weet u wat ik dan las:
(Prière de ne pas toucher / Geen buurtverkeer)

Toen zag ik door ’t apparaatje
’t hart van een moderne vrouw
die studeerde en studeerde,
van niets anders weten wou (IJssalon)

Daag’lijks zag’k een aardig meisje
maar z’liep altijd met haar Ma
en die liet haar niet alleen gaan,
op haar hartje stond weldra (Sleutel bij de bewaakster)

Jongelui, wees toch voorzichtig,
speelt met meisjesharten niet,
z’hebben allemaal dit opschrift,
ook al zie je het soms niet. (Breekbaar)

‘k Zag ook ’t hart van een oud heertje
stromp’lend nog zo wat in ’t rond,
weet u wat er op het hartje
van dat oude heertje stond?
(Uitverkoop wegens vergevorderd seizoen)

Oude nonnen zag ik lopen
langzaam statig over straat,
‘k dacht: nu zal ’t me toch benieuwen
wat op ’t nonnenhartje staat (Onbewoonbaar verklaard)

Een dienstmeid zag ik het laatste,
’t mutsje zeer koket geplooid,
wat het opschrift van haar hart was,
raadt u vanzeleven nooit! (Tehuis voor militairen)

PDFlogo Partituur * Harten met opschriften *
MP3logo
      1. instrumentaal

 Bronnen:
tekst in "Zo d’ouden zongen" (Walther Van Riet, 1983) (MUZ0132 pag.221)

Tags:

2

Er hapert iets aan

Geplaatst door Johan Morris op 22 maart 2020 in liedboeken, liederen, Spot & Ironie | ∞


“pince-nez” (strofe 4)

Nog een café-chantant lied dat lang in het geheugen van sommige mensen is blijven hangen. Een dijenkletser is het niet vinden wij, maar als de sfeer er eenmaal goed inzit wordt er allicht met alles dankbaar gelachen …
Wij volgen grotendeels de versie van het verzamelboek “Zo de ouden zongen” (1983) maar Richard Van der Staey noteerde in het Leuvense een versie met een afwijkende melodie die u kan terugvinden in zijn “Liedboek van De Kadullen” (2015)

Er wordt in het lied verwezen naar “de Verbondsstraat”. Dat zou in Sint-Joost-ten-Noode kunnen zijn: de naam van de straat verwijst daar naar het verbond tussen katholieken en liberalen in 1827 tegen koning Willem I. Tussen 1845 en 1846 verbleven Karl Marx en Friederich Engels respectievelijk in nr. 5 en 7.

Het helpt ons niet veel om de auteur te identificeren, maar het lied moet dus echt wel na 1830 zijn geschreven, voordien was die straatnaam er nog niet … De stijl doet ons denken aan de teksten van Andreas de Weerdt. Die leefde alvast in de juiste periode – 2e helft 19e eeuw – maar als douanier in Antwerpen had die weinig banden met Brussel. Of was er in Antwerpen ook een Verbondsstraat?

Waarom uitgerekend “Baron de Bares” in strofe 4 als een zeer welstellend man  wordt opgevoerd is ons niet duidelijk. Misschien puur omdat het rijmt…

Er was in de 15e eeuw een Louis de Toulignon, Baron de Bares, gehuwd met Louise de Mondragon maar over illustere afstammelingen in de 19e eeuw hebben we niets teruggevonden en over een vermeend fortuin evenmin.

Er hapert iets aan

705 – auteurs onbekend

Over een tijd ontmoette ik twee wijven
in de Verbondsstraat, die stonden te saam
ruzie te maken en stonden te kijven,
ge weet: zulk een wijf is daar goed voor bekwaam.
’t Was “ros” van hier, “Ai gij lange tong” van ginder,
“Gij sleept iedereen over de baan!”
“Ja maar,” zei d’ander, “gij zijt niet veel minder,
denk maar eens goed want daar hapert iets aan.”

Denk maar eens goed want daar hapert iets aan.

‘k Hoorde dat af en ik dacht in mijn eigen:
sapperdeboeren, dat is iets van ’t fijn.
Zou ik daar niets van bijeen kunnen krijgen
al was het maar een liedje zonder refrein.
Als ik thuiskwam, ik begon dat te schrijven,
rechtuit gezegd, ja dat ging nogal gauw.
‘k Schreef inderhaast het lied van die wijven
maar aan één kant, zie, daar hapert iets aan

Maar aan één kant, zie, daar hapert iets aan.

In ’t paradijs leefde Adam zo rustig
maar op zekeren dag kwam er een wijf
hem enen appel aanbieden zo lustig
dat het hem ging ja door ziel en door lijf.
Adam die beet maar hij riep: ’t is een zure,
ons Lieven Heer had het gade geslaan.
Hij sprak: wel Adam dat zijn toch geen kuren,
gauw ’t paradijs uit want daar hapert iets aan.

Gauw ’t paradijs uit want daar hapert iets aan.

Op onze dagen ziet men er veel lopen,
heerkens die pronken met hoed en pince-nez1.
Men zou dan zeggen dat z’al kunnen kopen
als zijn ze de zoon van Baron de Barés.
Maar als hij dan aan hen eens mocht gaan vragen
hoe het men hun portemonnaie is gestaan
dan zijn ze ook van den donder geslagen
want door den band, zie, daar hapert iets aan.

Want door den band, zie, daar hapert iets aan.

Kobe die vree al zo lang met Katrientje,
ja op z’n minst wel al zes, zeven jaar.
’t Was steeds: mijn schatje, mijn duifje, mijn liefje
en ieder die dacht: zie, dat wordt vast een paar.
Maar als Katrien hem van trouwen kwam spreken
stond hij te zien of hij viel uit de maan.
“Wat zou ik mij nu in d’armoe gaan steken?
Neen, meisje, neen, want daar hapert iets aan.

Neen, meisje, neen, want daar hapert iets aan.


1 pince-nez: een soort bril zonder oortjes die op de neus kon worden vastgeknepen. Dit model bril was populair van ongeveer 1870 – 1945, en werd door zowel mannen als vrouwen gedragen.
PDFlogo Partituur * Er hapert iets aan *
MP3logo
      1. instrumentaal

Tags:

1

Een deftige familie

Geplaatst door Johan Morris op 15 maart 2020 in cahiers, liedboeken, liederen, Schrift Eugenius Koopman, Spot & Ironie | ∞

De onbekende auteur van dit lied heeft zich gewaagd aan een 20e eeuwse “remake” van het 19e eeuwse “Mijn familie“. Ook in deze versie worden de toehoorders even op het verkeerde been gezet als de zanger in de eerste strofe verontwaardigd de geruchten over hem en zijn familie als vals probeert te “ontmaskeren”. Maar gaandeweg vallen de ware maskers af – voor een goede verstaander dan toch – als blijkt dat hij met “alternatieve feiten” de  zaken probeert om te draaien, een techniek die nog steeds veel bijval geniet.

Deze “nieuwe” versie van het lied zal zeker haar weg hebben gevonden naar de café-chantants. Ook in Antwerpen, waardoor we een nauwelijks beschadigde tekstversie konden terugvinden in het liedjesschrift van Eugenius Koopman uit 1916.


De melodie werd andermaal door Walther Van Riet met z’n bandopnemer genoteerd en uitgeschreven circa 1980. Het resultaat kwam in het boek “Zo d’ouden zongen” (1983, vzw Drieske Nijpers, SINT-GILLIS-WAAS)



De microfoontjes op tafel capteren “zoals de ouden zongen”

Een afwijkende versie, met langer refrein maar zonder opgave van de zangwijze, duidelijk een andere, vonden we op een liedblad van Albert Van Den Brempt uit Aalst.


Een deftige familie

704 – auteurs onbekend

Gij kunt m’aanzien, ‘t kan me niet schillen 1
voor wat ge wilt, ‘t gaat mij niet aan.
Maar ‘t enige wat ik niet zou willen:
als ge moordenaar riep, ‘t zou mij niet gaan.
Dan zou ik al gauw mijn vel uitspringen.
Eender wie ‘t was, maar ik nam hem vast.
Dat zijn voor mij zo van die dingen
dat voor een deftige mens toch niet past

Ze mogen van mij denken wat ze willen
maar ik ben van een deftige famille.

Als het veel mensen moesten weten,
ze namen den hoed voor mij af
Ik heb wel eens in ’t prison gezeten
maar het was maar zes maanden straf
Mijn arrestatie werd bevolen
omdat ik met geld in den zak liep
Zesduizend frank maar niet gestolen,
gekregen van ene die sliep

Ze mogen van mij denken wat ze willen
maar ik ben van een deftige famille.

Mijn vader die doet grote affairen,
als koopman is hij heel habiel
Zij leveren bij hem allemaal geire,
mijn papa is verheelder van stiel
Mijn moeder weet alles aan te halen,
hoe z’er aan geraakt weet ik ook niet,
alles krijgt ze zonder betalen,
ze koopt dat als het niemand ziet

Ze mogen van mij denken wat ze willen
maar ik ben van een deftige famille.

Mijn zuster is pas achttien jaren,
wat kennissen dat die al heeft.
Door haar schoonheid en jeugd niet te sparen
wordt er bij ons goed van geleefd
Z’is in “relatie” met een rijke
maar met heren van jaren vooral
waarvan ze ’t geld weet op te strijken,
die weet ze te vangen in heur val.

Ze mogen van haar denken wat ze willen
maar ze is van een deftige famille.

Mijn oom dat is ene gekende,
’t was ne vent met een groot genie.
Hij was voorzitter van een bende,
en aanvoerder van d’anarchie.
Die heeft eens een hele stad doen lopen,
van wijd en zijd kwam men vandaan
om hem te zien stond ’t volk op hopen
wanneer hem de kop is afgedaan

Zoekt ze nog eens waar ze voor trillen,
ja wij zijn van een deftige famille.


1 schelen

PDFlogo Partituur * Een deftige familie *
MP3logo
      1. instrumentaal

 

Zowel Alberic Cattebeke als Jaak Van Gestel zongen allebei (dezelfde) variante op dit thema, op de wijze van “Constantinople”, een echte tongenbreker! in 1928 geschreven door Harry Carlton en op plaat gezet door Harry Bidgood & His Broadcasters

Tags:

Copyright © 1967-2026 Wreed en Plezant Alle rechten voorbehouden.