Geef mij dat bloemeke als ’t u blieft
Vandaag begint de Lente, de bloemetjes beginnen te bloeien, klaar om geplukt te worden. Ook de figuurlijke bloemetjes…

Lied nr. 5 op dit liedblad van Jaak Van Gestel werd ook door andere marktzangers gezongen, ondermeer door zijn oudere (gewezen) stadsgenoot Rik “viool” Meulemans (1880-1960) uit Aarschot. Volgens A. Paessens in “Marktzanger en Kroegzanger van bij ons” was dit nadat zijn vaste tekstschrijver Vincent Vandermaelen, alias Pater Cent, in 1931 overleden was en de kwaliteit van Rik’s teksten meteen achteruit ging en ze een stuk vulgairder werden. Dit lied is inderdaad duidelijk dubbelzinnig-erotisch getint en de zangwijze werd geleend van een eveneens licht erotisch lied.
Het werd namelijk gezongen op de zeer populaire melodie van “Elle a perdu son pantalon”, toegeschreven aan E. Paoli, een pseudoniem van de Amsterdammer Henk Paauwe (1892-1942), ook gekend van populaire smartlappen als “Witte Rozen” (Jantje was een kleine kleuter) en “Als ik groot ben lieve moeder”. Volgens 1 enkele bron gaat het echter over de franse componist Eugène Jean Baptiste Paoli die eveneens overleed in 1942.
De franse tekst was van wielrenner en zanger André Perchicot (1888-1950). Die werd in 1916 als gevechtspiloot uit de lucht geschoten, brak ongeveer al zijn botten en moest het wielrennen laten. Hij toerde daarna als zanger langs de music-halls in heel Europa en kwam op die manier allicht ook in Amsterdam terecht, dus beide interpretaties inzake de componist zijn mogelijk.
Er is ons weliswaar geen “originele” nederlandse versie van dit lied bekend maar wel vele “contrefacts”, nieuwe teksten op dezelfde melodie dus. De andere ons welbekende werkjes van Paauwe staan muzikaal verre van de typische franse musical-melodie van “Elle a perdu”, dus ik vermoed dat Paauwe er niks mee te maken had …
Hoe dan ook behoort de melodie al 12 jaar tot het Public Domain.
Geef mij dat bloemeke als ’t u blieft
1020 [A] Henri Meulemans (“Rik Viool”) [C] E. Paoli (P.D.)
Ik ging op zondagnoen een wandelingske doen,
alzo langs de buiten, dreef uit en wegen in.
Opeens, op ’t onverwacht, zag ik langs ene gracht
een paarke, een paarke elkanders liefde biën.
De jongen sprak van ja, het meisje zei van neen,
ze kwamen tegaren maar heel slecht overeen.
Het meisje trok er vrij een bloempje uit de wei.
De jongen sprak zo schoon: “Katrientje, geef het mij.”
Geef mij uw bloemeke als ’t u b’lieft,
’t is iets dat ik nu gaarne zie.
Ik zal het heel mijn leven lang bewaren,
verzorgen en besproeien, ‘k zal het sparen.
En als het bloemke is verslunst
toch blijft het altijd in mijn gunst.
Zie, het was wonderbaar wat ik nu zag aldaar:
dien ezel vraagt het meisje naar de bloem van haar.
Het meisje blijgezind, sprak: «Als ge mij bemint,
dan zal ik het bloemeke geven met fatsoen.
Maar zijt gij niet zo rap, er is nog meer dan dat;
voor ik het u geef moet gij eerst mijn zinnen doen.
‘k Geef het u als geschenk. Maar zeg mij eens, welaan,
zult gij dan voor goed ander bloemkes laten staan? »
Hij fluisterde haar teer: « Dat zweer ik op mijn eer.
Als ik uw bloemke krijg, wil ik geen ander meer. »
Zij waren nu akkoord, het meisje had zijn woord.
Ze schonk hem het roosje waar hij zo dol op was.
De krekel en de puit sprongen de gracht al uit,
ze riepen: « Och meisje dat is wat al te kras,
ge geeft dat bloemke ras dat komt uit ons gewas,
ziet goed uit uw ogen, want gij zijt verleid. »
En hij de jonge gast, die riep dan uit gepast:
ik trek er stil van onder: ‘k heb haar bloemke vast.
3. Een tijd passeerde bovendien,
zij kwam de jongen weer te zien.
Het meisje riep: « Gij zijt een smerige peste,
g’hebt weer een ander bloemke op uw veste.
‘k Hoorde de vogel op de boom
zingen, het liedje was zo schoon.
Die krekel en die puit, die heeft het u gezeid:
Marie, ge zijt verleid en ook uw bloeme kwijt. »
| Partituur * Geef mij dat bloemeke als-t-u-blieft * | |
1. instrumentaal
|
Bronnen: zangwijze: "Elle a perdu son pantalon" Bewaard en gezongen door Mathilda van Baelen-Leys, diamantslijpster (Tielen) Opgevist door Herman van Gorp in 1975 (MUZ0903 lied nr. 21.66) Liedbladen Rik "viool" Meulemans (volgens "Marktliedzanger en Kroegzanger van bij ons", A. Paessens, 1967 - MUZ0604 pag. 33), Jaak Van Gestel en Achille Coppenolle (archief "Vliegende Blaadjes", MuziekMozaiek, vindplaats F31, F104, G62, G65) en in MUZ0917 pag. 138, 176.
Elk zijn truuk


Marktzanger Ferdinand Van De Casteele “en zijne vrouw” plaatst naast het franse “Chacun son truc”, op de melodie van de charleston “Yes Sir, that’s my baby”, zijn nederlandse vertaling die hij allicht enthousiast zong. Hij vermeldt als “opsteller” een zekere Henri De Groene, we veronderstellen dus dat die man zijn liedteksten vervaardigde en in dit geval voor de vertaling zorgde. Van de franse tekst dan wel, met de originele engelse versie heeft het niet veel te maken: daarin zingt een argeloze bruidegom-in-spe vol adoratie over zijn toekomstige bruid; de franse/vlaamse versie verhaalt wat er een dikke week na het huwelijk gebeurt …
De “torpedo” waarvan sprake in de tweede strofe is een illustere moto-cyclette, vervaardigd in het begin van de twintigste eeuw in Tjechoslovakije.
Elk zijn truuk
1019 [A] Paul Briquet, vert. Henri De Groene [C] Walter Donaldson (1893-1947) (P.D.)
Ik zit lelijk in de klauw
door te treden in den trouw
met ene gezagwillende vrouw.
Toen wij vrijden was ’t al zoet;
‘k was verblind, ik armen bloed,
eens getrouwd wist ik maar al te goed:
Zij geeft haar bevelen,
zij moet meester spelen,
ik sta waar den bezem staat.
Zij is’t die mag rusten,
zij is’t die heeft lusten
ik word mager als een graat.
Gaat zij uit? ‘k Volg gedwee
naar tal van winkels, herejee.
Zij mag daar bestellen,
geeft uit zonder tellen
maar ik draag de pakken mee.
Van elk sport heeft ze kennis,
speelt voetbal en speelt tennis,
met al wat bal is speelt ze nooit mis.
Zij rijdt rond met de moto,
gij moest zien hoe comme il faut
dat ze zit op mijnen « torpedo »
Zij moet d’auto voeren
zij doet alle toeren
ik ben ’t die de builen haalt.
Zij mag elk bespett’ren,
mens en dier verplett’ren
maar ik krijg ’t proces verbaal.
Krijgt ze smaak? Dan is’t halt,
aan een hotel d’auto gestald.
Zij eet lekk’re brokjes,
zij drinkt fijne slokjes
ik krijg ’t geen van tafel valt.
In den dancing geeft z’haar schijn,
danst den Charleston heel fijn;
zuipt met elken typ champagnewijn.
Met een air, ongegeneerd,
is ’t dat zij mij affronteert
als ze twee dagen nadien weerkeert.
Zij mag gaan ravotten,
zij mag u bedotten,
ik ben ’t die het al gedoogt.
Zij mag u bekampen,
zij mag geven stampen,
maar ik draag toch het blauw oog.
Krijgt ze’t zot in haar kop?
Voor een ganse week is ’t er op.
Zij mag vreugde rapen,
bij and’re mans slapen,
ik draag horens op mijn kop.
| Partituur * Elk zijn truuk * | |
1. instrumentaal
|
Bronnen: zangwijze: Yes Sir, that's my baby (1925) Liedblad Ferdinand Van De Casteele, MUZ0821 pag 28 Muziekpartituur MUZ0884 pag 220-221 en MUZ0737 nr 193 Vertaling van "Chacun son truc" (C'est elle qui ordonne), gezongen door Andrex en door Maurice Chavalier (1926). https://youtu.be/LOXbxtwEptk
Als zij in ’t eerst getrouwd waren
Louis Boeren (1891-1973) maakt in dit lied een aantal rare gedachtensprongen. In de eerste strofe + refrein heeft hij het over zijn (eerste) huwelijk waarbij miserie troef was en zijn vrouw hem (daarom?) in de steek liet.
In de tweede strofe blijkt dat zijn vrouw hem liet staan voor een soldaat waardoor hij wanhopig werd. Het aansluitende refrein heeft het over zijn gedroomde oplossing voor zijn problemen: hij reïncarneert als boer en leidt een luilekker leventje…
Ook in de laatste strofe lijkt dat nog steeds een recept voor een beter (huwelijks)leven. Maar in het slotrefrein verklaart hij ineens dat hij nog liever uit de dood verrijst als advocaat. Die lullen zich overal uit en als dat soms mislukt hebben ze ondertussen toch goed hun zakken gevuld.
Of Louis Boeren zelf slechte ervaringen had met de advocatuur weet ik niet, maar de kans is klein dat ze tot zijn vriendenkring behoorden.
De gekozen melodie is een door marktzangers vaak geleende carnavalsmelodie van Willi Ostermann uit Keulen, populair gemaakt door een vertaalde versie, vervaardigd door Kees Pruis in 1929
Als zij in ’t eerst getrouwd waren
1018 [A] Louis Boeren. [C] Willi Ostermann (1876-1936)
Als we in ’t eerst waren getrouwd
noemdet ge mij uw schat.
De stenen waren veel te koud
waarop ik liep of zat
want een stoel was er niet in ’t kot !
Het was al mizerie en krot:
een appelsienkist voor schapraai,
gerobberd aan de kaai.
Een ouden beddenbak
waar menig beest in stak!
Lieve Jeannet, O lieve Jeannet,
ik heb al lang genoeg bonen gefret !
Waarom zijt gij van mij lopen gegaan ?
‘k Heb nochtans nooit ’t minste kwaad gedaan.
Lieve Jeannet, o lieve Jeannet
Ik heb al lang genoeg bonen gefret
Keer tot me weder en herstel uw fout
eer g’het u nog berouwt.
‘k Denk nog aan dien vervloekten dag
toen gij met nen piot,
het aftrapte met veel beslag,
dien dag werd ik schier zot.
Ik slikte in bijna mijn tong
en ‘k spuwde uit daarbij een long.
Ik trok mijn haren uit zo dat,
‘k een kalen kletskop had.
‘k Wist niet meer waar ik liep,
of ‘k wakker was of sliep.
Als ik kom, als ik kom,
als ik nog eens op de wereld kom
dan leer ik boeren, dat is plezant,
’k ben dan toch meester van g’heel mijn land.
Win ik geld met de macht,
’t gaat in mijn beurs en ik naai ze vast.
’k Verkoop de boter en ’k eet er het smout,
een boerken zijn is goud!
Mijn eten dat stond altijd klaar,
dat vond ik heel plezant,
en altijd van de beste waar,
maar meestal aangebrand.
Maar ik sloeg alles in mijn kraag.
Lijk ge weet: ‘k heb een ijz’ren maag,
’t Hielp niets dat ik maakte gedruis:
gij droeg de broek in huis.
En toch doet het me spijt
dat ik u nu ben kwijt.
Als ik kom, als ik kom,
als ik nog eens op de wereld kom
dan volg ik studies voor advokaat,
’k regel mijn zaken ’t zij vroeg of laat.
Pleit ik op ’t tribunaal
voor een moord of voor een diefstal.
’k Vraag er de vrijspraak en als het niet telt,
‘k heb toch een zak vol geld.
| Partituur * Als zij in ’t eerst getrouwd waren * | |
1. instrumentaal
|
Bronnen: zangwijze: Meelij Jet (Rotsch mir Jet). Alle werken van Willi Ostermann zijn sinds 2006 Public Domain. Vermoedelijke tekstschrijver Louis Boeren is niet gekend bij SABAM of bij BUMA/STEMRA. Uit « De liedjeszangers te Berlaar en omgeving » "Toine De Sutter, 1987"