0

Soldaat versus Pacifist

Geplaatst door Johan Morris op 8 februari 2024 in cahiers, liedbladen, liederen, Schrift Eugenius Koopman, Wereldoorlog | ∞

Een “tweezang” liedje uit het veldboekje van soldaat Boudewijns.

Volgens Roger Hessel in “Marktliederen tijdens WO I” (MUZ0532) werd dit lied gezongen op de melodie van “Ne parle pas, Rose, je t’en supplie » . Hij kent het als « Soldaat en Internationaal ». Zo noemt ook Eugeen Koopman het in zijn liederenschrift.
In «Muzikaal Erfgoed van Oostende – Deel III – Klachtliederen » (MUZ0815) verwijst Roland Desnerck ondermeer naar een vliegend blad in de verzameling van het Meertens Instituut onder de titel « De Internationaal en de Soldaat – geestdriftig zangstuk voor twee heren »

Me dunkt dat het zowel inhoudelijk als inzake ritme evengoed past bij de melodie van “La Brabançonne”.

Thematisch lijkt het op “De twintigste eeuw”

Het lied wordt afwisselend gezongen door een strijdvaardige patriot (1e, 3e en 5e strofe) en een bezadigde voorstander van wereldvrede (2e en 4e strofe).

In de laatste strofe blijkt dat de patriot tot pacifistische inzichten is gekomen, wat toch verrassend is om dit terug te vinden in het veldboekje van een in WOI strijdende soldaat. Of niet? Het lied staat helemaal achteraan in dat boekje…

Soldaat versus Pacifist

1014 [A] onbekend [C] Aimé Maillart (1845)

[Soldaat]
Vaarwel mijn vriend, ik trek ten strijde henen:
gij weet, ons Vaderland is in gevaar.
Aan onze grens is den vijand verschenen,
weldra vertrekt een ganse legerschaar.
O wee aan hen die onzen grond betreden,
zij zullen allen sneuv’len in het zand.
Even moedig als d’helden van ’t verleden
strijden wij vrij voor Vorst en Vaderland.

[Pacifist]
Wat hebben zij, de volkeren u misdreven?
Waarom draagt gij die nationale haat?
Wie is de vorst die ’t recht heeft op het leven
en door eerzucht gans ’t mensdom nederslaat?
Neen, laat uw hart door genen moord bezielen
maar smeedt veeleer een reine broederband
met ’t volk dat g’hier als slaaf doet nederknielen.
Voor ons mijn vriend, bestaat geen vaderland

[Soldaat]
Nooit zult gij mij van mijnen plicht doen wijken,
ik blijf getrouw aan Vaderland en Kroon.
Op mijne borst zal ’t kruis der dapp’ren prijken,
mijn heldenmoed schenkt mij de lauwerkroon
Bij het gedacht der daden mijner vad’ren,
steeds onbevreesd bij ’t zicht van den vijand:
dit heldenbloed vloeit ook door mijne ad’ren,
ik schenk mijn leven voor het vaderland.

[Pacifist]
Uw lauwerkroon deed bloed bij beken vloeien,
uw kruis heeft nooit een edel hart bekoord!
Wist gij hoe menig tranen het besproeien?
Het is de prijs van laffe broedermoord.
Het heil van ieder sterveling beogen,
geen haat door dwingelandij ingeplant;
al uwe roem is slechts bedrog en logen
want gans de wereld is ons vaderland.

[Soldaat]
Mijn geest ontwaakt en minzaam voor mijn ogen
verschijnt een beeld van eendracht en geluk.
Helaas mijn hart werd door den schijn bedrogen,
de oorlog brengt niets dan rampen en druk.
‘k Zal uit mijn hart den oorlogszucht verbannen:
de wapens neer, reik mij de broederhand
en werpen wij een vloek op de tirannen
want gans de wereld is ons vaderland!

PDF Partituur * Soldaat versus Pacifist *
MP3
      1. instrumentaal

 Bronnen:
zangwijze: "Ne parle pas, Rose" - "O schweige still, o lasse dich erbitten"
melodie uit "Les Dragons de Villars" cfr. "De moord op de pastoor van Nijlen"
tekst uit MUZ0953 veldboekje soldaat Boudewijns - WOI
Ook in liederenschrift Eugeen Koopman anno 1916 (MUZ0349 lied nr 319)
Dezelfde tekst als bij Koopman is ook te vinden in een liederenschrift van Aloïs De Vriendt.
Ook opgetekend in Neerpede bij Jan Vemeiren als * De Belgische Soldaat * - geen tweezang maar een “brief” aan moeder - met vermelding *melodie: den armen bloed* (thesis Elke De Greef - deel IV - lied nr 548 pag. 772).
Kan ook gezongen worden op "La Brabançonne"

Frans Rombouts, drukker-zanger uit Roosendaal, maakte op dezelfde melodie een eigen versie waarbij een Duitser  dialogeert met een Belg.

Tags:

0

Op den IJzerkant

Geplaatst door Johan Morris op 31 januari 2024 in cahiers, liederen, Wereldoorlog | ∞

Een liedje uit het veldboekje van soldaat Boudewijns die tijdens WOI bij een regiment “cyclisten” diende. Blijkbaar hadden zij hun eigen lijflied. Wij hebben nooit eerder een lied over deze 20e eeuwse ridders gehoord of gezien! De melodie werd niet vermeld maar dat is overduidelijk het toen overbekende en populaire “Sous les ponts de Paris” alias “Onder de Laekenbrug”

Op den IJzerkant

1013 [A] onbekend [C] Vincent Scotto (1874–1952)

Wij zijn de kloeke strijders
de bloem van ’t Vlaamse land;
de vlugge fietsenrijders
gevreesd door den vijand
Vrolijk en blij, zo trappen wij
om den dwingeland ’t overvallen
Menig vijand ligt nu in het zand
want altijd raak zijn onze ballen!

Wij strijden voor ons land
hier op den IJzerkant
maar wij beleven veel droevige dagen
toch houden wij moedig stand zonder klagen
immer met kloeken moed
vechten wij voet voor voet
en wij trotseren hier den dwingeland
bij dezen IJzerkant.

Zij dachten ons ’t overwinnen
schier zonder slag of stoot
maar pas in België binnen
betaalden ze ’t met de dood
Luik, Diest, Aarschot, hoeveel weet God
hebben daar hun leven gelaten.
Den Belzen Leeuw hief aan zijn schreeuw
en verscheurde Duitse soldaten

Na honderden sluipmoorden
vielen z’in Vlaanderland
maar op de IJzerboorden
hielden we nogmaals stand.
Die klein rivier die leert ons hier
d’uitstekende kunst van het zwemmen
’t Kanon verzonk, ’t leger verdronk,
de Vlaamse Leeuw is niet te temmen.

De tranchee waar wij verblijven
dat is niet altijd pluis
Men kan er in verstijven
geen schoorsteen aan zo’n huis.
Maar evenwel kan geen shrapnell
ons in deze schuilplaats verstoren
wij lachen dus met een obus
en kunnen gerust ons pijp smoren.

De tijd begint te naad’ren
waarop wij weder vrij
het schoon land onzer vaad’ren
betreden zullen blij.
Ja, nog ’n keer slaan wij ze neer
tot wij bevrijd zijn van ons boeien.
’t Geweer geveld, sla met geweld,
’t moordend bloed moet bij beken vloeien.

PDF Partituur * Op den IJzerkant *
MP3
      1. instrumentaal

 Bronnen:
zangwijze: "Sous les ponts de Paris"
tekst: uit veldboekje soldaat Boudewijns - WOI - MUZ0953 pag. 9 (63) - ons toegestuurd door zijn kleinzoon Stan.

Tags:

0

Bou-dou-ba-da-bouh !

Geplaatst door Johan Morris op 25 januari 2024 in liedbladen, liederen, Over Liefde & Verdriet | ∞

Politiek volkomen incorrect dit lied, met de ogen en oren van nu, maar in 1914 zag men er noch in Frankrijk noch in België graten in. Er waren tussen het publiek van de marktzangers allicht nauwelijks mensen aanwezig van afrikaanse origine …
Marktzangers die een populaire (franse) melodie overnamen, het was dagelijkse kost. In dit geval neemt Frans Van Kets ook de inhoud een beetje over, of althans toch voor zover hij de franse tekst had begrepen. Wel handig voor ons: de titel van zijn lied is identiek aan het origineel, zodat we relatief makkelijk die zangwijze konden terugvinden en bewerken.

Die melodie werd in 2021 nog hernomen voor de titelsong van de documentaire “Felix et Moi” over de oorspronkelijke zanger van het lied, Felix Mayol.

Bou-dou-ba-da-bouh !

1012 [A] Frans Van Kets (1862-1944) [C] Albert Valsien (1882-1955)

Toen ik eens voor mijn plezier,
ja ver van hier, eens ging uit vrijen.
’t Was in ’t land van zwarte Pier,
zie, ‘k zeg het hier d’ak mij liet lijën,
Een negerin met zwarte krollen,
’t waren ook geen knollen;
borstjes ‘lijk twee patattebollen,
vlammend was haar blik.
Haar naam is komiek
en z’is excentriek.

Ach! Zij heet Bou-dou-ba-da-bouh,
speelt het fluitje in acajou
z’Is bekend in gans Wallala Nouba
En den helen troulala
z’Is gekleed met een vijgeblad
net ‘lijk ons moeder Eva had,
En zij zingt maar steeds boole boule djou,
mijne Bou-dou-Ba-da-Bouh

‘k Kreeg ze lief die Negerin
gans naar mijn zin, ik wou haar minnen.
Sprak haar dan, zwarten bébé,
kom, ga maar mee, gij streelt mijn zinnen.
Het was of zij mij had begrepen,
z’had mij vast gegrepen
en zeer rap in mijn arm genepen
wijl zij riep Don Jon
Myralidondon
De blanken zijn bon!

Wij trokken door heesters heen,
door palmenwoud en cocoplanten.
‘k Liep met ’t zwarte kind alleen,
ja, stil alleen, door d’eenzaam kanten.
Ach! Zij wilde mij niet vervelen
en begon te spelen
en aan mijne oren te strelen
Dat ik riep: alhoe,
Bou-dou-ba-da-bouh,
kom naar hier, toe, toe !

PDF Partituur * Bou-dou-ba-da-bouh ! *
MP3
      1. instrumentaal

 Bronnen:
zangwijze: idem 1914 - Felix Mayol (1872-1941)
Originele tekst van Lucien Boyer (1876-1942) , gaat over een man.
liedblad 17-4-1917 Frans Van Kets (1862-1944)  (MUZ0891 pag. 37 en MUZ0762 pag 13)
Van Kets schreef niet zelf zijn teksten, dat liet hij naar eigen zeggen doen door Pierre Bauwens (1873-1936), afkomstig van Brugge maar eerst politieman in Antwerpen en daarna etalagetekenaar in de Innovation. (MUZ0544 "Drij moorden voor 5 Cens", pag. 24)

Tags:

Copyright © 1967-2026 Wreed en Plezant Alle rechten voorbehouden.