0

Lied van de gescheurde broek

Geplaatst door Johan Morris op 18 januari 2024 in cahiers, liedboeken, liederen, Over Liefde & Verdriet, schrift van Florentine Sterckx | ∞

Florentine Sterckx, geboren in Korbeek-Dijle, schreef deze liedjestekst neer tijdens het interbellum en Roland Desnerck vond vrijwel dezelfde tekst in liedjesschriften uit de omgeving van Oostende.
De melodie werd geleend van een Tiroler-achtig marsdeuntje dat in 1931 op plaat werd gezet.


      1. Plaatopname August Batzem

Wij combineerden de verschillende tekstbronnen tot een aanvaardbaar geheel.

Lied van de gescheurde broek

1011 [A] onbekend [C] Hermann Josef Schneider (1862-1921)

De liefde is een aardig ding,
zij brengt veel jongmans in bezwaren.
Ziet hier hoe dat een jongeling
nu laatst al op vrijage ging.
Hij moest zijn liefste thuis gaan spreken,
achter de reke kwam afgesteken.
’t Was goed verstaan en slim gedaan:
de moeder die was uitgegaan.

Hij dacht: ik zal mij moeten spoen,
ja, gauw over de muur gekropen
langs enen boom of een plantsoen;
daarvoor heb ik geen leer vandoen.
Ja, zijn kapoen die stond vanachter
op hem te wachten met goei gedachten.
Het meisje zei, verheugd en blij:
in enen wip zijt gij bij mij.

De vent klauterde als een kat,
en zo raakt hij op de muur boven.
Maar hij bleef steken met zijn gat,
’t was zijne broek die vaste zat.
Parbleu, de vogel bleef daar hangen,
hij was gevangen al op die stangen.
Hij riep tot haar: ach spoed u maar,
help mij nu gauw uit deez’ gevaar.

’t Was al verloren wat zij deed,
dien duts was daar niet van te krijgen.
Hij zat waarachtig in het zweet;
hij zwoer daarop n’en groten eed.
Van gramschap hing hij daar te blozen,
bijna vervrozen, ’t was slecht gekozen.
Hij riep: wat spijt, ’t is hogen tijd,
ik ben hier schier mijn asem kwijt.

Het meisje kreeg iets in den kop:
zij liep in huis al om de tafel.
Zij kwam ermee al in galop,
in enen sprong was zij er op.
Zij kwam hem spoedig hulp verlenen,
trok aan zijn tenen, dan aan zijn benen.
En zie pardaf, hij schoot er af
terwijl zij hem twee kusjes gaf

Wat er dan verder is gebeurd?
’t Is best daar zand over te strooien.
Al was zijn beste broek gescheurd,
toch heeft hij ’t vrijen niet betreurd.
Dat is een les voor ander Heren
die willen leren alzo verkeren.
’t Is wel gedaan, dat zal hem gaan,
zijn eerste proef is nu gedaan.

PDF Partituur * Lied van de gescheurde broek *
MP3
      2. instrumentaal

 Bronnen:
zangwijze: Mein Herz das ist ein Bienenhaus (1931)
In liedjesschrift Florentine Sterckx MUZ0350
in "Muzikaal Erfgoed Oostende" MUZ0814 lied nr 437

Tags:

2

Smeeklied tot den heiligen Antonius

Geplaatst door Johan Morris op 11 januari 2024 in cahiers, liederen, schrift van Florentine Sterckx, schrift Victorine Laes, Wereldoorlog | ∞

Florentine Sterckx (1892-1974) uit Korbeek-Dijle was bevriend met Victorine Laes (1901-1984) uit Leefdaal, en tijdens WOI schreven ze de liedjesteksten op die ze hadden gehoord. Flor kwam na de oorlog in 1920 definitief in Leefdaal wonen nadat ze gehuwd was met Frans Carels (1889-1941). Hun dochter Simone (1925-2012) gebruikte mama’s oude liedjesschrift vele jaren later om er haar handtekening in uit te proberen, waardoor wij lange tijd hebben gedacht dat het Simone’s liedjesschrift was dat haar broer Marcel (1927-2012) aan ons had toevertrouwd …

Er staan dus veel oorlogsliedjes in die schriften en slechts heel af en toe wordt de zangwijze vermeld. In dit geval is dat het Belgisch volkslied alias “de Brabançonne”: een melodie die door iedereen gekend was en zeker tijdens de oorlogsjaren vaak werd gebruikt voor marktzangersliederen, al was het maar om op die manier onrechtstreeks de Duitse bezetter dwars te zitten. Onderstaande tekst werd tijdens de oorlog alvast niet gezongen als die bezetters het konden horen !

Smeeklied tot den heiligen Antonius

1010 [A] onbekend [C] François Van Campenhout (1779-1848)

Antonius, zo hoog bij God verheven,
zie op uw volk dat voor u nederknielt.
Door bange moed en oorlogswee omgeven
maar ’t harte steeds met hoop en moed bezield.
Ons Vaderland is neergedrukt in ’t lijden,
het volk gekneld in ’s vijands stalen band
Kom ons ter hulp en wil ons land bevrijden,
kom ons ter hulp, o red ons Vaderland

Kom ons ter hulp en wil ons land bevrijden,
kom ons ter hulp, o red ons Vaderland

Antonius, o zegen ons soldaten
die voor het land verpanden goed en bloed.
Zij buigen niet voor kogels noch granaten
maar strijden voort met onverdroten moed.
Het zijn ons broeders, echtgenoten, zonen,
o sta hen bij, versterk hun hart en hand.
Wil hunnen moed en heldendaân belonen
en breng ze weer, in ’t vrije Vaderland.

Wil hunnen moed en heldendaân belonen
en breng ze weer, in ’t vrije Vaderland.

Antonius, schenk ook uw mildsten zegen
aan d’eedlen Vorst, den onverschrokken Held,
die ’t leger leidt langs nieuwe gloriewegen
en strijdend staat op ’t bloedig oorlogsveld.
Van ons Vorstin, bescherm ook steeds het leven,
die wonden heelt met koninklijke hand.
Beschut hen in hun strijden en hun streven
en breng hen weer, in ’t vrije Vaderland.

Beschut hen in hun strijden en hun streven
en breng hen weer, in ’t vrije Vaderland.

Menig maal zaagt g’ons biddend nederknielen
voor leniging in smarten en in wee,
maar slechts één beê breekt thans uit aller zielen:
verhaast den dag der lang verbeide vreê!
Aanhoor uw volk, o grote vriend der mensen,
dat ’t lijden koos, nog liever dan de schand’:
verhoor, verhoor ons aller hartenwensen:
geef rust en vreê aan ’t dierbaar Vaderland.

Verhoor, verhoor ons aller hartenwensen:
geef rust en vreê aan ’t dierbaar Vaderland.

PDF Partituur * Smeeklied tot den heiligen Antonius *
MP3
      1. instrumentaal

 Bronnen:
zangwijze: La Brabançonne
tekst in MUZ0350 liedschrift Florentine Sterckx - circa 1916

Tags:

0

Boerke Naas

Geplaatst door Johan Morris op 4 januari 2024 in cahiers, liedboeken, liederen, schrift van Florentine Sterckx, Spot & Ironie | ∞

Als snotneus moesten wij in de lagere school talloze gedichtjes van buiten leren én ten tonele voeren, al of niet adequaat gekostumeerd. Guido Gezelle stond nog steeds in hoog aanzien en we leerden dus dat bijen (biekes) “hete pootjes” hadden. We leerden ook de sluwe boer Naas kennen die een struikrover te slim af was.

Blijkbaar werd dat gedicht in vele scholen ook gezongen, maar dat hebben we zelf pas een halve eeuw later in een liedboekje ontdekt.

In Terbank (Leuven) is er een café van “Boerke Nijs” (ondertussen een brasserie), nog steeds genoemd naar de cafébaas die tijdens WOII een hevige weerstander was maar dat helaas iets te opzichtig deed waardoor hij door de bende zwarten onder leiding van Verbelen in 1943 werd omgebracht. Nu wordt de familienaam “Nijs” in het plaatselijk dialect uitgesproken als “Naas” (Naës) en het epitheton “Boerke” had hij dus allicht aan Guido Gezelle te danken.

Boerke Naas

1009 [A] Guido Gezelle [C] R. Vermandere

Wie heeft er ooit het lied gehoord,
het lied van Boerke Naas?
’t En had, ’t is waar, geen leeuwenhart
maar toch, ’t en was niet dwaas.
Boer Naas die was twee runders gaan
verkopen naar de stee
en bracht als hij naar huis toekwam
zeshonderd franken mee.

Boer Naas, die maar een boer ’n was,
nochtans was scherp van zin;
hij ging en kocht een zevenschot,
en stak er kogels in.
Alzoo kwam Naas, met stapkens licht,
en met de beurze zwaar;
hij zei: “Och! ‘k wilde dat ik t’huis
al in mijn bedde waar!”

Al met een keer, wat hoort Boer Naas
Juist bachten enen tronk?
Daar roert entwat, daar loert entwat,
’t Docht Naasken dat ’t verzonk!
En eer dat ’t ventjen adem had,
Zoodanig was ’t ontsteld,
Daar grijpen Naas twee vuisten vast,
En ’t ligt daar neêrgeveld.

’t En hoorde noch ’t en zag bijkan,
’t En voelde bijkan niet,
Tenzij dat ’t een pistole zag
En hoorde zeggen: «k schiet!»
«Ik schiet, zoo gij, op staanden voet,
Niet al uw geld ’n geeft;
En g’hebt, van zoo gij roert, mijn man,
Uw laatsten dag geleefd!»

Boer Naas, die alle dagen vijf,
zes kruisgebeden bad,
om lang te mogen leven, peist
hoe hij in nesten zat!
« Wat zal ze zeggen, » kreesch Boer Naas,
« wanneer ik huiswaart keer?
Hij’ heeft het weêrom al verlapt!
Gij zatlap, nog een keer! »

« Hoort hier mijn vriend, believe’t U ,
toont dat gij minzaam zijt ;
Och, schiet een kogel door mijn hoed,
en spaar mij ’t vrouwverwijt.
‘k Zal zeggen als ik t’huis geraak,
men heeft mijn geld geroofd,
en weinig scheelde’t, of ik had
een kogel door mijn hoofd. »

De dief, die meer van kluiten hield
dan van Boer Naas zijn bloed,
schoot straks een kogel door en door
de kobbe van zijn hoed.
« Bedank! » zei Naas, en greep zijn slep
« Schiet nog een door mijn kleed! »
De dief legt aan en Naasken houdt
zijn piteleer gereed.

« Schiet nog een door mijn broek, » zei Naas,
« Toen peist mijn wijf, voorwaar,
als dat ik bij mirakel ben
ontsnapt aan lijfsgevaar. »
De rover zegt : « Nu zal ’t wel gaan ;
waar is de beurze, snel:
ik heb noch tijd noch kogels meer!
« Ik wel, » zegt Naas, « ik wel! »

Zijn zevenschot haalt Naas toen uit,
En spreekt: « Is ’t dat g’u niet
in één, twee, drie, van hier en pakt,
Gij, galgenaas, ik schiet!
Ik schiet, zo gij mij nader komt,
uw dommen kop in gruis,
en als gij Naas nog roven wilt,
laat uw verstand niet t’huis ! »

En lopen dat die rover deed,
de benen van zijn lijf,
zo snel, dat ’t onbeschrijflijk is,
hoe snel dat ik het schrijf!
En daarmèe is het liedjen uit,
het lied van Boerke Naas ;
’t is waar, ’t en had geen leeuwenhart
maar toch, ’t en was niet dwaas.

PDF Partituur * Boerke Naas *
MP3
      1. instrumentaal

 Bronnen:
in liedjesschrift Florentine Sterckx
melodie in MUZ0296 "Vlaamsche Liederverzameling voor school en thuis", C. Boudolf, H. Defoort, 1903 uitgeverij Karel Beyaert, Brugge - lied nr 70

Tags:

Copyright © 1967-2026 Wreed en Plezant Alle rechten voorbehouden.