1

Ne Vlaamse werkman

Geplaatst door Johan Morris op 15 juni 2023 in Andere liederen, liedboeken, liederen | ∞



“Snoeck’s Almanak” is al enkele eeuwen het vlaggenschip van uitgeverij Snoeck-Ducaju uit Gent. Hier de covers van 1836, 1933 en 2022.
Ze begonnen met hun “Almanach” in 1782 en noemden het vanaf 1969 een “jaarboek”, wat het in feite ook geworden was: een jaaroverzicht met veel aandacht voor fotografie, design, film – wat in de 19e eeuw nog niet kon – en ook nog steeds aandacht voor litteratuur: verhaaltjes, gedichtjes, … En liedjes.

Dit lied komt uit het “Snoeck’s Liedjesboek” dat circa 1870 uitkwam en alle (door Gustave Snoeck zelf geschreven ? ) sinds 1830 gepubliceerde liedjes verzamelde. De geciteerde zangwijze “Femmes, voulez-vous éprouver” zien we in de 19e eeuw meermaals vermeld als melodie; het kwam uit de komische opera “Le Secret” (1796) van Jean-Pierre Solié en werd allicht iets vereenvoudigd door de marktzanger. We baseerden ons dus op de eveneens “eenvoudiger” versie van de melodie zoals die werd gepubliceerd door Louis Peter Grijp (+2016) en Martine De Bruyn in “De Kist van Pierlala, straatliederen uit het geheugen van Nederland”.

Snoeck’s Almanak was bedoeld voor het grote publiek, onderstaand lied dus ook: hij heeft het zo niet voor de Rijke Lui.

Ne Vlaamse Werkman

981 [A] Snoeck (Gent) [C] Jean Pierre Solié (1755-1812)

O rijken, houdt uw geld en goed,
uw wijn en pracht en lekkernijen;
En peinst niet dat ’t mij pijne doet
of dat ik u dat wil benijên.
Neen, want ik heb in mijn ellend
een goede vrouw, mijn brave Fijne.
Z’is mij getrouwig, ’k leef content :
g’en hebt geen vrouw gelijk de mijne.
G’en hebt geen vrouw gelijk de mijne.

2. Ik werke daaglijks dat het kraakt,
maar ’k zing een liedje onder ’t werken
en als nu d’arbeid eind’lijk staakt,
kan ene pint mij wat versterken.
O rijken, werken kent gij niet,
ge zit te geeuwen in de pijne.
Ik lach altijd, gij maakt verdriet.
G’en hebt geen vreugde lijk de mijne.

3. Ik word soldaat, want zonder geld
en kunnen wij niet vrij geraken.
Wij trekken dwars door stad en veld,
’t mag ongeweert of schoon weer maken :
en dat de vijand onverhoed
eens in ons vaderland verschijne,
’k zou vechten, ik; maar gij… niet goed.
G’en hebt geen herte lijk het mijne.

4. Ja gij hebt voor uw middagmaal
al wat u maar en kan behagen,
maar bij ‘nen werkmens is het raal
als hij mag aan wat benen knagen.
Maar g’en zijt toch niet in uw schik,
want gij hebt altijd ergens pijne.
Ik ete lijk ‘nen delver, ik.
G’en hebt geen mage lijk de mijne.

5. Gij zit te geeuwen op het feest,
in de komedie weeral geeuwen;
maar wij, wij lachen om het meest,
als wij tesamen zitten schreeuwen.
Ik hou van liedjes met een koor,
van gene grove, maar van fijne.
Dat doet plezier aan hert en oor.
G’en hebt geen liedjes lijk de mijne.

6. Uw God dat is alleen uw geld,
daarvoor ziet men u nederknielen,
terwijl g’uw schatten overtelt,
beheerst de winzucht nog uw zielen.
Maar mijnen God is zacht en zoet,
als rechter zal hij eens verschijnen,
hij straft het kwaad en loont het goed.
G’en hebt geen God gelijk den mijnen.

7. Als g’in verdriet of lijden zit,
waar gaat gij hulp of troost verwerven?
Uw erfgenaam, die leest en bidt
opdat gij toch alrap zoudt sterven.
Maar zucht en klaagt een arme man,
wij troosten gratis zijne pijne.
Elk loopt en helpt zoveel hij kan.
G’en hebt geen broêrs gelijk de mijne.

8. Zo ik bedanke daaglijks God
voor al hetgeen hij mij wil geven;
Ik leef tevreden met mijn lot :
Waartoe gekriept of stout gekeven?
En komt de avond eind’lijk weer,
dan ga ik bij mijn brave Fijne.
Ik leg mijn hoofd tot slapen neer:
g’en hebt geen rust gelijk de mijne.


Partituur * Ne Vlaamse Werkman *
      1. partituur instrumentaal
      2. orchestratie Band-in-a-Box

 Bronnen:
zangwijze: Femmes, voulez-vous éprouver (1796)
in "Snoecks Liedjesboek" (Gent, 1870, MUZ0530 pag. 61)
muziek uit de komische opera "Le Secret" (1796),
versie van "De kist van Pierlala" (MUZ0771 pag. 274)

Tags:

0

Drinklied

Geplaatst door Johan Morris op 8 juni 2023 in Andere liederen, liederen, Over Leut & Plezier | ∞


Een marktzangers-liedblad mét muzieknoten, het is zeldzaam maar het komt voor! Enkel en alleen als er geen “bekende wijze” als model had gestaan, want dan was het niet nodig. Niettemin zal het aantal toeschouwers op straten en pleinen dat muzieknoten kon lezen zeer beperkt gebleven zijn.

Het drinken van bier en wijn wordt in dit lied gepropageerd als “gezond”. Dat was het toen ook, want het ongezuiverde water uit putten en waterlopen was een bron van infecties en ziekten! In de brouwerij werd water eerst gekookt en dus ontsmet. De tekst van dit lied is daarom niet zo ongeloofwaardig als dat ons nu toeschijnt. Het alcoholgehalte van bier was toen overigens niet veel hoger dan wat wij nu “alcoholvrij” bier noemen, en van (tafel)wijn ging je ook niet meteen plat. Bier werd pas vele malen “straffer” in het begin van de 20e eeuw, toen het verbod op sterke drank in cafés (wet Vandervelde) door brouwers handig werd omzeild met de introductie van steeds meer alcohol in bieren. Waar oorspronkelijk 2 à 3 graden de norm was, werd dat circa 6° voor pintjes en 8 à 9° voor de “speciale” bieren. Echt gezond kon je vanaf dan het drinken van bier niet meer noemen.

Dit lied zou dus een waarschuwende “disclaimer” moeten bevatten, zoals dat in advertenties voor alcoholische dranken tegenwoordig verplicht is !

Drinklied

980 [AC] onbekend

Er was er eens een wever,
die had het aan zijn lever.
Hij nam ’n glaasje gerstenbier
en werd gezond: wat een plezier!
Maar toen hij weder water nam
werd hij weer ziek, dat vond hij lam.
Hij wierp het zaakje op de grond,
dronk voortaan bier en bleef gezond.

Een borstelmakersjongen
die had het aan zijn longen.
Hij nam ’n glaasje druivensap
en werd weer vrolijk, fiks en knap.
Maar toen hij weder water nam
werd hij weer ziek, dat vond hij lam.
Hij wierp het zaakje op de grond,
dronk voortaan wijn en bleef gezond.

Ik wil niet overdrijven
maar om gezond te blijven
moet je bij alles wat je doet
een biertje drinken, dat is goed.
En op zijn tijd een glaasje wijn
kan werk’lijk ook niet schaad’lijk zijn.
Ik smijt het water op de grond,
drink bier of wijn en blijf gezond.

PDFlogo Partituur * Drinklied *
MP3logo
      1. instrumentaal

 Bronnen:
liedblad uit de verzameling Wouters-Moormann (MUZ0877 pag. 27)

Tags:

0

Rotte patatten

Geplaatst door Johan Morris op 1 juni 2023 in Andere liederen, liedboeken, liederen | ∞

Een beetje een buitenbeentje dit lied, ontstaan in het leger of in studentenclubs en gepubliceerd in “De Vlaamsche Zanger – deel 2”.

Wie een trompet of klaroen imiteert doet dat met klanknabootsende woorden, zoals “Rata ta tà tà”.
Vandaar is het een kleine stap naar “Rotte patàte”, het lied waarbij studenten verzamelden voor een cantus.
Bij het binnenkomen volgde een tweede pseudo-klaroensignaal en als iedereen uiteindelijk gezeten was, klaar om eraan te beginnen, schalde een derde motiefje uit de dorstige kelen.

Zelf heb ik mij altijd ver van studentendopen en -cantussen gehouden, waar overmatig alcoholverbruik en imbeciel gedrag ten onrechte werd aanzien als motor voor gezelligheid, dus meer gedetailleerde uitleg kan ik hier niet over geven.

Rotte patatten

979 [AC] Onbekend

BUITEN VERZAMELEN
Rotte petàte, rotte petàte, rotte petàte!
Rotte petàte, rotte petàte, rotte petàte!

INTREDE
Links, rechts, links, rechts,
en daar achter komen er nog, nog, nog
en daar achter komen er nog!
En daar achter komen er nog, nog, nog
en daar achter komen er nog!

ZITTEND
Dicht bijeen is ’t warrem,
ver van een is ’t koud koud koud.
Dicht bijeen is ’t warrem,
ver van een is ’t koud.
Warrem, warrem, dicht bijeen is ’t warrem.
Warrem, warrem, ver van een is ’t koud.

PDFlogo Partituur * Rotte patatten *
MP3logo
      1. instrumentaal

 Bronnen:
in "De Vlaamsche Zanger" (deel 2, 1930 , MUZ0122 pag. 69)
melodie in de stijl van militaire klaroensignalen

Tags:

Copyright © 1967-2026 Wreed en Plezant Alle rechten voorbehouden.