He Gust, zeg riekte gij dat niet?
Achilles Coppenolle bezingt monkelend “zijn” eerste ervaringen met de liefde, en ’t was blijkbaar meteen raak… Nu weten we dat drie dochters van Coppenolle zelf ook liedjes gingen zingen en dat hij tweemaal gehuwd was: met Urbanie en met Martha. Geen Margriet te bespeuren, het verhaal is dus fictie. Niet verwonderlijk, als het autobiografisch ware geweest had hij er waarschijnlijk niet al zingend mee uitgepakt.
He Gust, zeg riekte gij dat niet?
941 [A] Achilles Coppenolle [C] P.D.
’k Ging lest eens promeneren
al met mijn nonkel Pier
om ’t vrijen aan te leren,
allez ge ziet van hier.
Pier zag een meid passeren
en hij riep vol plezier.
“Knip ze maar vast, Gustje,
zeg, riekte gij dat niet?”
sprak nonkel Pier subiet,
“haar naam is blonde Griet.
Ze schreeuwt en lacht er
van de vreugde of verdriet.
Hé Gust, zeg, riekte gij dat niet?”
Op enen Zondagavond,
o neen, ’k vergeet dat niet,
ging ik voor d’eerste male
naar buiten met Margriet.
Er klonk zo menig kusje
in ’t midden van het riet.
En sedert, beste vrienden,
wist ik wat liefde was.
Margriet die mij beminde,
wel zie, dat was toch kras,
die kwam mij weer te vinden
omdat ik vader was.
En nu zal ik wel gauwe,
want ’k moet van nonkel Pier,
met blonde Grietje trouwen,
vrienden, ge ziet van hier,
omdat ik op dien avond
met haar was in ’t plezier.
| Partituur * He Gust, zeg riekte gij dat niet? * | |
1. instrumentaal
|
Bronnen: zangwijze: "De voetbal" alias "En van je hela, hola, houd er de moed maar in" Op een vliegend blad van Achille Coppenolle in "Muzikaal Erfgoed Oostende - deel 4" (MUZ0930 lied nr 1081)
Ik ben een mens
Willy Lustenhouwer plaatste dit lied in zijn boek “Geschiedenis van het Café-Chantant” en wist zo maar eventjes 13 strofen te citeren. Dat is voor ons een beetje veel van het goede en wij selecteerden er 6 van, mede op basis van de versie die Roland Desnerck opmerkte in het liedjesschrift van Emiel Boone.
Hoe oud de tekst is weten we niet, de gekozen melodie is alvast een paar eeuwen oud.
Vanaf de tweede strofe is het al duidelijk dat de auteur/zanger liever 1 of ander dier zou zijn omdat hij dan zo goed als ongehinderd en onbeschaamd zijn licht erotische maar toch vrij beheerste fantasieën zou kunnen beleven.
Ik ben een mens
940 [A] onbekend [C] trad.
Ik ben een mens, maar ben zo te beklagen,
en menig hond heeft meer plezier dan ik.
’k Heb reumatiek en nog veel ander plagen,
’k Ben kort van borst, ’k heb tandpijn en de snik.
Ik kan van hele nachten schier niet slapen,
kreeg ik mijn wens, ik was niet langer mens,
maar werd terstond in vlieg of vlo herschapen,
maar ‘k ben een mens, maar ach ik ben een mens.
Was ik ’n hond, ’k sliep op mijn lief haar schootje,
’k lag daar gerust, en stond zij al eens op,
’k gaf dan aan haar ’n likske of ’n pootje,
voor een klein krabbelingske op mijn kop.
Was ik een hond, ’k liet mij gewillig paaien,
en aan een touwtje langs de straten lêên.
Voor een schoon been, zou ik mijn steertje draaien,
maar ‘k ben een mens, maar ach ik ben een mens.
Was ik een vlieg, ’k vloog zonder lang te wachten,
bij mad’moisell’ Trinet hier in de buurt.
Ik zou in ’t zelfde kamertje vernachten,
dat ’t lieve kind voor haar alleen heeft g’huurd.
En ‘s avonds, ha, wat vreugde zou ik smaken,
als zich Trinet gereed maakte voor ’t bed.
’k Zou alles zien, waar ’k nu sta naar te snakken,
maar ‘k ben een mens, maar ach ik ben een mens.
Was ik een vlo, ik zou dat nog verkiezen,
ik sprong verheugd de wijde wereld in,
ja zelfs des nachts zou ik geen tijd verliezen,
want ’k sprong in ’t bed van haar die ik bemin.
In hare slaap kuste ik dan haar wangen,
aan hare borst leste ‘k mijn liefdedorst.
En wees gerust, ’k zou mij niet laten vangen,
maar ‘k ben een mens, maar ach ik ben een mens.
Was ik een stier, ik zou beginnen loeien,
en ’k ging op jacht achter ’n rendez-vous
en zag ik hier of daar ’n bende koeien,
ja, vliegensvlug schoot ik er recht naar toe.
Was ik een stier, ik zou niet kunnen wachten,
Totdat de boer mij de permissie gaf.
’k Vluchtt’ uit de stal, en ’k sprong over de grachten,
maar ‘k ben een mens, maar ach ik ben een mens.
Was ik een haan, ’k zou hele dagen kraaien,
ja trots en fier met ’t kopke in de lucht,
en kwam er ooit ’n kieken rond me draaien,
’k gaf ze ne prik, al was ’t maar voor de klucht.
Was ik ’n haan, ik zou niet moeten trouwen,
en niettemin, zou ik op mijn gemak,
een hele hoop van kiekens onderhouden,
maar ‘k ben een mens, maar ach ik ben een mens.
| Partituur * Ik ben een mens * | |
1. instrumentaal
|
Bronnen: zangwijze: "Duc de Reichstadt" melodie gebaseerd op Theophiel Peeters' "Het edel kind van Napoleon den groote" In "Geschiedenis Café-Chantant" (MUZ0165 lied nr 74) met 13 strofen In "Muzikaal erfgoed Oostende - deel 4" (onuitgegeven) (MUZ0930 lied nr 1080) met 6 strofen
De mannen
Bertino zong een liedje over “de mannen” op de melodie van “Aan de kaai van ’t schipperskwartier”. Hij deed dat in het Oostends en de originele tekst (volgens het boek “Muzikaal Erfgoed van Oostende”) begint als volgt:
Menschen, je peist dank het nie kannen Of dank het nie willen doen Een liedje ziengen van de mannen Ja, zo over hunder fatsoen Hunder wuuf kannen ze koejoneeren Ze sien boas met hunder geweld ’t Zoaterdags me ’t ploat van Meneere Die potten ze an hunder geld. REFREIN Toebak, bier en vele uutgoan Dat is hunder leven. ’t Wuuf die moet den eesten opstoan Is ’t eten nie gedoan. Ze vloeken en schelden voe dood ‘k goan een op je tanden geven ’t Is gin een lief vintche die deugt ’t sien ol Jans van vreugd.
Dat hebben we naar best vermogen vertaald naar “universeel marktzangers-vlaams” zodat het ook voor ons eventueel zingbaar wordt.
Uit de tekst moet blijken dat Bertino de mythische superioriteit van de mannen volmondig in twijfel trok. Hij hoopte daarmee misschien goede punten te behalen bij de Oostendse vrouwtjes, maar vergat dat hij ook ’n man was en dus net zo goed een “lief ventje dat niet deugt”.
De mannen
939 [A] Bertino [C] Octave Grillaert
Mensen, je peinst da’k ’t niet kanne
of dat ik het niet wille doen:
een lied zingen van de mannen,
ja, zo over hun fatsoen?
Hun wijf kunnen ze koejoneren,
ze zijn baas met hunder geweld.
’t Zaterdags met de pree van menere,
potten ze al hunder geld.
Toebak, bier en vele uitgaan,
dat is hunder leven.
’t Wijf die moet den eersten opstaan:
is ’t eten niet gedaan?
Ze vloeken en schelden, voor dood:
’k ga één op je tanden geven.
D’r is geen één lief ventje dat deugt,
’t zijn al “Jans van vreugd”.
Willen ze dan eens gaan kijken
naar sport, naar boksen of voetbol?
’t Wijveke mag niet veel spreken,
’t ventje zijn hoofd is op hol.
Dat vlees is weeral slecht gebakken,
de patatten zijn zonder zout
De soep die heeft zo’n rare smaken,
de groenten zijn veel te koud.
Maar die “ontembare leeuwen”
die zijn in mijn ogen niet groot
In plaats van heel luid te schreeuwen,
’t is koud, ze zijn bekans dood.
De griep of een blauwe plekke:
ze zijn ziek, het is weer geflikt.
’t Wijf zit er mee in haar nekke,
waar God zijn schoon brood in steekt
| Partituur * De mannen * | |
1. instrumentaal
|
Bronnen: zangwijze: Aan de kaai in 't schipperskwartier tekst in "Muzikaal erfgoed Oostende - deel4 (MUZ0930 lied nr 1079) "opgedragen aan alle Oostendse vrouwtjes"
