0

De harteloze vader

Geplaatst door Johan Morris op 10 mei 2022 in liedbladen, liederen, Over Armoede & Drank | ∞

“Valse d’amour”, ook een melodie van de gebroeders Langlois, werd door Alberic Cattebeke uitgekozen om op zijn beurt het droevige lot te bezingen van het dochtertje van een dronkaard.

Misschien leuk om weten: de cover van de originele muziekpartituur werd ontworpen door René Magritte, de man van de pijp die geen echte pijp was.

Maar het lied van Cattebeke is dus helemaal niet zo leuk: de alcoholieke vader is doof voor de smeekbeden van zijn kind en de moeder is ondertussen van ontbering gestorven. In het slotrefrein berispt “een stem” (de zanger) zo’n harteloze vader maar wat er verder met het moederloze kind moest gebeuren komt niet meer ter sprake.

De harteloze vader

924 [A] Alberic Cattebeke [C] L. & Th. Langlois

Op een winterdag, de sneeuw viel neer
dat een klein kind zocht naar vader teer;
zijne moeder was in stervensnood,
het verdriet in huis was er toch zo groot.

Vaderken komt mede,
hoort uw kind zijn bede
want ons lieve moeder lijdt zoveel.
Zij is er den dood nabij,
kom en stelp haar lijden
als ge haar nog bemint.
Staat ons in den nood terzijde,
aanhoor ’t smeken van uw kind

Z’hoort haar vaders stem in ene kroeg
z’opende de deur, als men haar nu vroeg:
“Wat verlangt gij hier gij kleine guit?”
riep haar vader stuur, “of gij moet hier uit”

Vader lief en drinkt er toch niet meer,
thuis is er geen vuur of brood niet meer.
Ons ellende die is toch zo groot
red ons huisgezin van de hongersnood

Ondanks ’t smeken van zijn kindje schoon
joeg hij het naar buiten, terug naar zijn woon.
Het kwam gans alleen in ’t huisje weer
maar helaas, zijn moeder die was er niet meer.

4. Harteloze vader
klonk een stem met smarte
blikt naar uwe vrouwe
die te vroeg haar dood is ingegaan.
Uw kind, nog zo kleine,
heeft nu geen moeder meer.
Zij stierf daar in smart en pijnen,
zag’t haar nog eens levend weer.

PDFlogo Partituur * De harteloze vader *
MP3logo
      1. instrumentaal

 Bronnen:
liedblad Alberic Cattebeke (MUZ0819 pag. 1)
zangwijze: "Valse d'amour"

Tags:

0

De laatste veldslag rond Zomerghem

Geplaatst door Johan Morris op 7 mei 2022 in liedbladen, liedboeken, liederen, Wereldoorlog | ∞

Op een liedblad uitgegeven door  DE ZANGERS (verzameling Roger Hessel) staat een lied dat toegeschreven werd aan Leon Van Der Plancke. Het moet geïnspireerd zijn op de gebeurtenissen van oktober 1918 toen het 4de Lansiersregiment tegenover het 428 en 381 “regiment d’infanterie de réserve allemands” kwam te staan. Dat gebeurde luttele dagen voor de wapenstilstand werd getekend. Soldaat H. Everaert kon het nog navertellen en schreef in zijn dagboek (fragment)

23 oct. 's Morgens om 7 u. ben ik per velo terug naar Ursel getrokken waar mijn compagnie nog in dezelfde plaats was, daar kwam ik rond 1 u. aan en 's avonds om 6 u. trok mijn bataljon naar de tweede lijn, een halfuur van Zomergem waar er gedurig nog gevochten werd.
24 oct. Het 2de bataljon gaan aflossen in eerste lijn, mijn compagnie lag tegen de gendarmerie van Zomergem. Daar juist aangekomen leg ik mijn ransel neder en ging ik tot bij de schildwachten. Een obus viel juist waar mijn ransel lag welke doorschoten werd. Oh wat was ik tevreden dat ik aan dit ontsnapt was !
25 & 26 oct. Nog altijd onder het geschut met gasobussen. 's Avonds afgelost door het 3de bataljon en in rust terug naar Ursel, welke ook beschoten werd.
27 & 28 oct.  In rust in Ursel. Den 29ste 's avonds vertrokken om aan te vallen. Mijn bataljon vertrok in tweede lijn en moest de vaart oversteken tot aan het Delieverkanaal.
1 nov. Op grote weerstand aan de vaart gevallen, waar wij veel verliezen ondergaan. Onmogelijk de bruggen te leggen. Zelfs gelukt het de vijand terug over de vaart te komen. Het is bijna onuitstaanbaar van het gas. Mijne compagnie is gans uiteengeslagen. Een peleton is omsingeld. Ik werd achter munitie gezonden. Nog nooit ben ik zo afgemat geweest. 's Morgens om 5 u. afgelost door het 5de linie en wij kwamen met 20 mannen van de compagnie terug in Ursel, het peleton welke omsloten was, is er goed uitgeraakt, alleen 1 dode en 2 gewonden achterlatende ; om 5 u. 's namiddags vertrokken naar Sint-Joris-ten-Distel, waar wij verbleven hebben.
2 nov. 's Morgens vertrokken naar Oostkamp in rust.
3 & 4 nov. In Oostkamp. Den 4de (na 72 uren naar Oedelem vertrokken langs Beernem, waar ik in de meisjesschool gekantonneerd was).
5, 6 & 7 nov. In Oedelem. Nieuws ontvangen van het afsterven van mijn grootmoeder.
8 nov. Vertrokken in klein verlof voor 6 dagen. Aankomst thuis rond 4 u. waar allen tevreden waren mij voor enige dagen te zien. Maar mijn lieve Lucia was niet thuis, dit deed mij spijt.
9 nov. In Middelkerke de puinen van ons huis gaan bezichtigen.
10 nov. Met mijne ouders en zuster naar Raversijde getrokken bij mijn nonkel August Cornelis.
11 nov. Achter mijn goed getrokken welke in Bray-Dunes stond. Daar kwam ik aan rond 11 u. Juist als de wapenstilstand getekend was. Mijn vreugde was onbeschrijfelijk, zodanig ben ik blijven haperen dat ik bijna niet terug in Oostende geraakte.
12 nov. Doorgebracht bij mijn Lucie, alsook den 13 november. Spijtig dat er reeds 3 dagen vervlogen waren zonder haar te zien. Vandaag had ik ook het geluk mijn broer terug te zien, welke ik bijna niet meer herkende.

De laatste veldslag rond Zomerghem

844 [A] Leon Vanderplancke [C] Alfons Mora

Het leger trok langzaam voorbij
en gedaan was leed en lij
maar nog wacht er een brave vrouw
op haar man in angst en rouw.
En zij sprak: “Mijn kinderkens zoet,
wij gaan vader tegemoet.”
Zij trokken in lang geween
gejaagd naar het slagveld heen.

Gebroken was ’t moederhart.
“Ach”, sprak zij in diepe smart,
“misschien ligt mijn echtgenoot
in de arm des doods.”
Opeens hoort z’een droeve klacht
die om zijn geliefden smacht,
maar helaas, nu troostloos bezwijkt
vol met bloed, beslijkt.

Aan de boord van een diepe gracht
lag een krijgsman, ’t einde kracht.
De vrouw weet niet wie dat daar ligt
maar schouwt hem in ’t aangezicht.
Opeens slaakt zij een scherpe gil
en haar bloed wordt koud en kil.
Zij roept met wanhoop in ’t hart:
“Het is mijnen Eduard.”

“Heb dank, o, gij brave ziel,
mij te troosten waar ik viel.
Neemt en zend haar dezen brief
die ik heb zo lief.
Ik heb een kind en een vrouw
die ik achterliet in rouw.
Zeg haar dat ik sterf als een hond
van mijn diepe wond.”

“Ach”, zo snikt ze in zielsverdriet,
“o, herkent gij mij dan niet?
Ik ben uwe brave vrouw
die u altijd bleef getrouw.
O, wat hemelzoete droom,
kom toch aan mijn harte kom.
Ik werd het schepselken daar
dat zo weent zelfs niet gewaar

“Heb dank voor dees laatsten troost”
Hij omhelst zijn vrouw en kroost.
Wijl ’t hoofd op haar schouders rust
heeft hij haar gekust.
De knaapjes, nog zwak en teer,
die knielden naast beiden neer.
Zij stierven en stonden alleen
in droef geween

.

PDFlogo Partituur * De laatste veldslag rond Zomerghem *
MP3logo
      1. instrumentaal

 Bronnen:
zangwijze: "De wisselwachter"
"DE ZANGERS" zijn Léon, Louis, Ernest en Jozefien Vanderplancke.
fragment uit: "Tijdschrift van de Oostendse Heemkundige Kring - DE PLATE", v.z.w." 10e jaargang, nr. 2 - februari 1981 pag. 17
lied in "De Eerste Wereldoorlog in het Vlaamse Volkslied" (MUZ0725 "Bronnen", 2001) - thesis Elke De Greef (liedblad uit verzameling Roger Hessel)

Tags:

0

Van alles wat

Geplaatst door Johan Morris op 3 mei 2022 in liedbladen, liederen, Spot & Ironie | ∞

“Van alles wat” noemde Alberic Cattebeke dit lied, en inderdaad: enkele fait-divers van circa 1927 passeren de revue, op de melodie van “Elle a mis son smoking” (1926). De geciteerde gebeurtenissen zijn allicht bekend aan zijn publiek van toendertijd, voor ons is het niet allemaal duidelijk.


Van alles wat

923 [A] Alberic Cattebeke. [C] Ludo & Theo Langlois

Als mijn lied u zal bevallen zing ik u verblijd
van ieder zijn tijd
’t zij van dicht of wijd.
’k Zal er seffens aan beginnen ’t is van alles wat
van ’t geen dat is gepasseerd
of gebeuren zal.

Pier Vervaet had voortaan
zijn verken dood gedaan
Nonkel Jan, tante Stee
kregen van ’t zwijntje mee.
Hij gaf ieder zijn paart
maar op ’t lest zag Vervaet
enkel poot en oren
daar op zijn tellore
en zijn vrouw had nog juist den staart.

Lindbergh die had gevlogen over den Oceaan (1)
maar zie, enen Duits
was daar nijdig van.
’k Wil proberen ook langs België maar gelijk ge ziet,
’k moet den IJzer overgaan,
’k vlieg langs ginder niet.

’t Dochterke van Jan Steen
heeft het sport aan haar been.
Met haar lief, onbeschaamd
heeft zij polka plets (2) gedanst.
Ja, ge moet goed verstaan:
zij ’n durft nergens gaan.
Dat zal haar nu leren
aan het water spelen
en zij zal wel naar d’helle gaan

Al de torens van Ruislede (3) zijn er geplaceerd,
niets gebeurt er nog
dat men niet ’n weet.
Een prinsesje(4) is geboren, België is in feest,
toch had men ’t liever g’had
had het ’n prins geweest.

Mijnheer Taks van ons land
rezeneert met verstand
wie geen vrouw krijgen kan
wordt belast honderd frank
maar hij heeft nu affreus
nog een been in zijn neus
’t huwelijk van eigen
die geen kinders krijgen
moesten door hem zijn getakseerd.

Holland, Frankrijk ons patatten,
Engeland krijgt ons fruit
en zo gaat den boel maar ons landjen uit
maar men krijgt het allemaal weder
als het winter is
en de mensen staan verstomd
dat ’t opgeslagen is.

Lest op een botermarkt,
mensen was dat een sport,
opeens de wet was daar,
boeren kenden ’t gevaar!
En, zo gauw het kon zijn
liepen zij van het plein;
boter en de mande
lieten zij in pande,
zou dat soms margarine(5) zijn?


(1) dat was in 1927 met het vliegtuig “The Spirit of St.-Louis”
(2) het lijkt erop dat het niet bij dansen is gebleven…
(3) In Ruiselede werden 8 hoge zendmasten gebouwd, onderling verbonden met een antenne, met de bedoeling ondermeer radiocontact mogelijk te maken met Belgisch Congo. Zij werden in 1927 in gebruik genomen. Contact met Congo lukte niet te best, met New York daarentegen ging het wel goed.
(4)Prinses Josephine-Charlotte op 11/10/1927
(5) Margarine werd ook wel “valse boter” genoemd. Hier wordt precies gesuggereerd dat sommige buren margarine verkochten alsof het echte (duurdere) boter was.

PDFlogo Partituur * Van alles wat *
MP3logo
      1. instrumentaal

 Bronnen:
liedblad nr 29, Alberic Cattebeke, Kortrijk (MUZ0819 pag. 1)
zangwijze: "Elle a mis son smoking"

Tags:

Copyright © 1967-2026 Wreed en Plezant Alle rechten voorbehouden.