Het Meisje op het graf van haar Moeder

“Komiekzanger”, maar zo komiek is dit liedje niet. Behalve dan de melodie (1930) die van de Duitse carnavalsliedkoning Willi Ostermann werd geleend.

Een moeder is jong gestorven en haar dochtertje beklaagt zich op haar graf over de slechte behandeling die ze van de nieuwe stiefmoeder ondervindt. Haar vader doet zijn best maar de overleden moeder vervangen kan hij niet.
Het Meisje op het graf van haar Moeder
918 [A] Ernest Van Der Plancke [C] Willi Ostermann (1876-1936)
Daar op het kerkhof
ziet men een klein meisje gaan,
lijdend, zo bleek,
ook wenend was het aangedaan.
En aan het graf van zijn moeder teer
vouwde het zijn handjes saam en knielde klagend neer:
Moedertje lief,
gij die te vroeg gestorven zijt,
moedertje lief,
uw kindje dat zo vele lijdt,
knielt op uw graf
en smeekt met beide handen saam:
Vader vergat zijn plicht en rouw,
hij nam in huis een ander vrouw
die mij brengt in de pijn;
kon ik bij u toch zijn!
’t Doet mij zo lijden,
van als ik ’t daglicht aanschouw
zie ik uw beeld
al in den vroegen morgendauw.
’k Heb in mijn hart zoveel verdriet,
dag en nacht is mijn gedacht
bij U, ’k vergeet U niet!
’k Word op dees aarde
door niemand meer gestreeld
Geen vreugdig woord
richt men naar mij, wat zo verveelt.
En ’s morgens vroeg lijk ’s avonds laat
krijg ‘k een kus van vader, ziet,
’t is toch van moeder niet!
| Partituur * Het Meisje op het graf van haar Moeder * | |
1. instrumentaal (met intro)
|
Bronnen: zangwijze: "Einmal am Rhein" (Fijn aan den Rijn) (Willi Ostermann 1876-1936) liedblad "De Nieuwe Liederen" (MUZ0929 pag. 2) toegestuurd door Jan Van Duyse
De Duitse folterkampen
Herman Lemarcq stuurde ons een zeldzaam liedblad van “den welbekenden zanger ARTHUR KESTELOOT” uit Kortrijk, maar welbekend was hij niet echt, afgaande op de weinige liedbladen die van hem werden bewaard.
Na WO II probeerden vele gelegenheidsartiesten een welgekomen graantje mee te pikken in de roes van de Bevrijding en de nood van de overlevenden om het oorlogsleed te verwerken. Markt- en straatliederen hielpen daarbij en de verkoop van liedbladen zou naar men hoopte pieken. Het lijdt geen twijfel dat ook dit liedblad uitkwam vlak na het beëindigen van de oorlog.
Op het liedblad staan zes liederen , drie aan elke kant. Het zijn telkens twee beschouwende liederen over de oorlog en meer bepaald het concentratiekamp van Buchenwald en 1 min of meer leutig lied. De “zangwijze” wordt aangegeven en dat zijn allemaal bekende melodieën, enkele ervan recente successen van in de oorlogsperiode.
Het eerste lied gebruikt de Duitse (!) melodie van “Es tritt an jeden im Leben einmal die Stunde heran”, beter bekend als “Du Bist Mit Gold Nicht Zu Bezahlen…”, geschreven door Jupp Schmitz en Jupp Schlösser in 1938 en vrijwel meteen vertaald door Kees Pruis als “Je bent met goud niet te betalen”. Willy Derby zette het kort daarna op plaat.
Tekstschrijver Roger Van Elslander – ons verder onbekend – vertelt verontwaardigd over de gruwel in Buchenwald en hoe de beulen van weleer, eens verslagen, zelfmoord plegen om aan het werelds gerecht te ontsnappen. Maar God zal er voor zorgen dat ze voor eeuwig zullen boeten!
De Duitse folterkampen
838 [A] Roger Van Elslander – 1945 [C] Jupp Schmitz – 1938
Men hoort steeds zo velen getuigen
van wat ’t Nazivolk heeft gedaan.
Wie voor Hitler niet wilde buigen
die werd naar de kampen gedaan.
Daar stond er de wreedheid te wachten,
veel pijn en geween in ’t verschiet.
Daar zaten ons jongens te smachten,
voor veel vrouwen welk een verdriet.
In Buchenwald, het kamp der martelaren,
eeuwig vervloekt zijt gij, wrede barbaren.
Wee u, och mensen, laat ze niet begaan.
Vervloekt Hitler, hij mocht toch nooit bestaan.
Te pletter zijn zij nu geslagen,
in ’t land van belofte voorwaar.
Die beulen van ons arme slaven
eerst beul maar nu zelfmoordenaar.
God zal de gerechtigheid geven
voor ’t gene zij hebben misdaan.
Uw gruweldaden van ’t verleden
die laten we nooit meer begaan.
Gij die haantjekraai wilde spelen
van Europa en ’t vasteland,
vergeefs al uw wrede bevelen
want nu zijt ge toch overmand.
Nooit kunnen wij hun dat vergeven,
en laat het toch nooit meer bestaan.
Het volk roept om wraak voor die beulen,
voor al wat zij hebben misdaan.
3. ’t Is ongehoord voor ’t volk in zulke tijden.
Daar werd gemoord en zonder medelijden.
Wee u, barbaren, eens komt vroeg of laat
een rechte straf voor uwe snode daad.
| Partituur * De Duitse folterkampen * | |
1. instrumentaal
|
Bronnen: zangwijze: "Je bent met goud niet te betalen" liedblad van Arthur Kesteloot, Kortrijk toegestuurd door Herman Lemarcq
Antwerpen heeft de tunnel
In 1933 werd de opening van de “Sint-Annatunnel voor voetgangers” trots en met veel luister door de Antwerpenaars gevierd.

Een jubellied mocht niet ontbreken maar de auteur verdween in de vergetelheid. Ook hij/zij gebruikte de blijkbaar populaire en toen recente melodie van “Antoinette” uit de film “Conduisez-moi, madame” (1932)

Dat weten we onrechtstreeks omdat het lied terechtkwam in het liedjesschrift van Anna Van Heuckelom (°1915) uit Olen dat zij vanaf 1927 begon vol te schrijven. Zij vermeldde als melodie “Houd ze warm” en daarvan weten we ondertussen dat “Antoinette” model stond. In 1975 woonde ze in Kasterlee en daar kon Herman van Gorp de liedjes noteren in zijn omvangrijke licenciaatsverhandeling.
Antwerpen heeft de tunnel
917 [A] onbekend. [C] Casimir Oberfeld (1903-1945) (P.D.)
Gekomen zijn z’er eindelijk,
De pijpen onder ’t Scheld.
Er door gaan valt gemakkelijk,
Men heeft het mij verteld.
Zijn we gedrukt door zorgen,
Door crisis en weinig pret,
Al dreigt de dag van morgen,
Toch jubelen w’allemaal mee
Antwerpen boven, Antwerpen boven,
De tunnels die zijn geboord.
Antwerpen boven, Antwerpen boven,
De Sint Annekes boot gaat overboord.
’t Was de droom van alle sinjoren
Die wat meer zien dan hunnen toren.
Haalt ze boven, haalt ze boven,
De vooruitgang stuwt u voort.
Op rechter Scheldeoever
Groeide een wereldstee,
Daarover zand en lover,
Sint Anneke was niet meer.
Maar door tunnels te boren,
Zal ’t op Sint Annabad
Weldra rijzen en gloren
Een nieuwe moderne stad.
Hop sinjoren, hop sinjoren
Hop sinjoren, viert nu mee.
Hop sinjoren, hop sinjoren
De tunnels onder uw zee,
Van Europa’s havens één der grootste,
Waar heen stevenen alle boten.
Haalt ze boven, haalt ze boven,
Viert de triomf van uw wereldstee.
Tunnels verenigen oevers,
Provincies altegaar.
Hoe brengen wij nu, broeders,
De landen bij elkaar?
De tunnels waren stromen,
Nu zijn ze in ons stee.
Misschien zult gij ook komen,
Welvaart en wereldvree.
Vlamen en Walen, Vlamen en Walen,
Gij die woont in Belgenland,
Leeuwen en hanen, leeuwen en hanen,
Zet uw zorgen aan de kant.
Viert Antwerpen uw leidershaven,.
Gij dankt uw bloei aan hare gaven.
Haal ze boven, haal ze boven,
Zij omknelt u in ’t welvaartsland.
| Partituur * Antwerpen heeft de tunnel * | |
1. instrumentaal
|
Bronnen: in "HET VOLKSLIED in Kasterlee, Lichtaart, Tielen, Gierle, Turnhout en Oud-Turnhout" (Herman van Gorp, 1976) (MUZ0903 nr 6.77)

