Onder die bomen
Een van de gekendste en meest gebruikte melodieën door markt- en straatzangers in Nederland en Vlaanderen is “Het plekje bij den molen” beter bekend als “Daar bij die molen”, gezongen in 1935 door Willy Derby en door Harry Collin, in 1936 door Kees Pruis en later nog door ontelbare andere artiesten, Wreed & Plezant inbegrepen…
Julien De Wolf gebruikte ook deze dankbare melodie en leende zelfs enkele rijmwoorden van het origineel om een romantisch en tragisch liefdesliedje te zingen.
Het prille geluk van een verliefd koppel wordt abrupt verstoord door een fatale ziekte van de aanstaande bruid. Het lied wordt in de ik-persoon gezongen maar of Julien De Wolf zelf inderdaad zijn verloofde op die manier verloor weten we niet. Het is niet terug te vinden in “Herinneringen uit het leven van een Vlaamse Volkszanger: Julien De Wolf” (Heemkundige Kring Erpe-Mere, 1967) . Julien was pas 21 jaar oud toen de melodie werd uitgebracht, maar die werd zo populair dat hij zijn tekst ook 10-20 jaar later kan hebben geschreven.
In een verzameling liedblaadjes die Willy Machiels ons op 23-9-2021 toestuurde vinden we hetzelfde lied met exact dezelfde tekst terug op een liedblad van Achille Coppenolle uit Roeselare! De kans bestaat dus dat Julien De Wolf het niet heeft geschreven, Coppenolle eist zelf onderaan het laatste liedje het auteursrecht op voor alle liedjes op dat liedblad.
Alleen, dat klopt ook niet helemaal, want op dat blad staat ook de originele tekst van “Het plekje bij de molen” zonder vermelding van de echte auteur, idem voor “Le Tango de Marilou” en “Twee ogen zo blauw”.
U zal al eerder op onze website gemerkt hebben (?) dat Coppenolle meermaals liederen van het samenwerkend vennootschap Frans Jacobs & Lionel “Tamboer” Bauwens op zijn repertoire plaatste zonder die auteurs te vermelden, integendeel.
En ja hoor, op liedblad nr 112 van Frans Jacobs vinden we eveneens het lied “Onder die bomen”. Ons lijkt het dus waarschijnlijker dat zowel De Wolf als Coppenolle het dichtwerk van Jacobs hebben “geleend” voor eigen gebruik …
Onder die bomen
896 [A] Julien De Wolf ? [C] J. van Laar
Ik denk zoveel op dienen stond
toen ik voor d’eerste maal,
mijn allerliefste meisje vond;
’k wil het zingen vooral.
Haar lieflijke ogen zochten mij
en mijn blik zocht naar haar.
Toen gaf ik haar een kusje blij
en zij deed ’t zelfde maar.
Onder die bomen,
die lindebomen,
zwoeren wij trouw,
dienen eed vergeet ik niet.
’s Nachts in mijn dromen
zag ik haar komen,
die schone vrouw die mij opeens verliet.
Sindsdien kwamen wij veel bijeen
op ’t zelfde plekje grond.
Onze liefde was zo gemeend
dat wij op enen stond
spraken van naar ’t stadhuis te gaan,
te treden in den echt,
want niets kwam in de weg te staan,
wij hadden toch dat recht.
Wij mochten niet gelukkig zijn
want droevig kwam het lot.
Op ’t ziekbed lag mijn schat vol pijn
te smeken maar, ach God.
Ik weende en zat veel bij haar
te waken menig nacht.
Ja, in mijn armen stierf zij daar
en fluisterde nog zacht:
| Partituur * Onder die bomen * | |
1. instrumentaal
|
Bronnen: zangwijze: "Het plekje bij de molen" (1935) liedblad geciteerd in "Marktzangersliederen uit Mere" (MUZ0136b pag. 7) liedblad Achille Coppenolle, verzameling Willy Machiels (MUZ0940 pag. 23) liedblad nr. 112 van Frans Jacobs, verzameling ELiane Van Geyt (MUZ0821 pag. 85)
Soldatenliefde

De aanhef van dit liedblad uit Aalst laat er geen twijfel over bestaan dat het pas in 1945 werd gedrukt én dat er voornamelijk over WO II werd gezongen.
Twee van de teksten komen van een zekere Georges Saegemans, ons verder onbekend; wij hebben slechts deze 2 liedjesteksten in onze verzameling waarbij hij als auteur wordt vermeld.
Zijn lied “Waar zit Hitler?” bespraken we al eerder, nu gaat het (alweer) over de uitbundige liefdesavonturen van Vlaamse meisjes met engelstalige soldaten. En ook hier kunnen de smachtende Vlaamse jongens alleen maar geërgerd toekijken hoe hun leeftijdsgenoten van het vrouwelijk geslacht enkel interesse betonen voor engelse en canadese uniformen, dat alles op de vlotte tonen van “Heidewitska”.
Soldatenliefde
788 [A] Georges Saegemans [C] Karl Berbuer (1936)
Vele meisjes ziet men heden lopen langs de straat,
trots gelijk een pauw, saam met een soldaat.
’t Zij een Canadees ofwel een Tommy aan hun zij,
met den dictionair erbij.
Ze lopen gezwind
door hoogmoed verblind,
wat een eer te worden bemind.
Eerst was het de mof, nu is ’t een andere soldaat
waarvoor hun hartje sneller slaat.
Zal ’t blijven duren is thans de vraag
soldatenliefde is heel dikwijls vaag.
Ik denk dat dit reeds veel gebleken is
te gaan waar slechts alleen maar vreugde is.
Maar als den tijd komt dat ze weggaan
zullen de meisjes bedrukt te kijken staan.
Ja, de goede meisjes zijn zeer zeldzaam en ten spijt
weg hun goede eer, weg hun deugdzaamheid.
Zelden vindt men nog een deugdelijk exemplaar
en dan nog van zeventig jaar.
ze lopen tevree met soldaten mee
want aan hen zeggen ze niet nee.
Slechts wij jongens wand’len op ons eentje langs de straat
en we wachten tot den Tommie gaat.
Eens komt den tijd wel, dat we voortaan
terug op ’t goede blaadje zullen staan.
Maar dan begint voor hen de mooie leus
en we bedanken ze voor deze keus.
We nemen meisjes die eerlijk zijn,
we weten nu wat echt is en wat schijn.
‘k Zag niet lang geleden nog een koppel op de straat,
zij, een jonge vrouw, hij oude soldaat,
en zij spraken samen in het engels of latijn,
niemand kon er wijs uit zijn.
En ‘k dacht toen zo maar,
wat is liefde raar,
hier ziet ze zelf nog op geen dertig jaar.
Ik zeg in mezelve: ik wou ook een Tommy zijn,
ja dat zou ik tof vinden en fijn.
Ik zou verkeren met elke vrouw,
me niet generen, liegen: ‘k hou van jou.
Want dan alleen is men de ware Jan
als men hen maar perfect bedriegen kan.
Soldatenliefde die is zo zoet
je ziet nu heden dat ze wond’ren doet.
| Partituur * Soldatenliefde * | |
1. instrumentaal
|
Bronnen: zangwijze "Heidewitska" liedblad VERHAEST - VAN CAUTER - FOSCO uit Aalst
Vreselijke instorting op de tentoonstelling te Brussel
Van 27 april tot 25 november 1935 was er in Brussel aan de Heizel de “Exposition Universelle et Internationale“, een Wereldtentoonstelling dus. Dat was niet alleen om de honderste verjaardag van de eerste Europese én Belgische treinverbinding te herdenken maar ook voor de vijftigste verjaardag van de “Kongo Vrijstaat”… Enkele van de toen opgerichte imposante gebouwen werden later ook voor Expo 58 gebruikt.
De officiële berichtgeving over zo’n wereldtentoonstelling – feitelijk één grote propagandastunt – beperkt zich tot gejuich en gejubel, over de “accidents de parcours” wordt in de folders, brochures en geschiedenisboeken niet gesproken. Het ging tenslotte maar om een paar arbeiders …
Het ongeval gebeurde in december 1935 bij het ontmantelen van “het paviljoen der Ledernijverheid”, zo lezen we in “De Volksstem” van 11/12/1935. Louis Boeren noemt geen namen, de krant wel. Die hebben het over “drie zwaar gekwetsten” maar als je het verslag leest mag het een wonder heten dat niet minstens 1 van hen op slag dood was. Of ze daarna levend het hospitaal hebben verlaten weten we niet, dat is voor de kranten geen “nieuws”.
Vreselijke instorting op de tentoonstelling te Brussel
895 [A] Louis Boeren [C] Robert Sauer
Wie hoorde niet die kreten dezer dagen?
Een grote ramp treft weder nu ons land.
Hoeveel smart en verdriet moet men verdragen?
Een groter ramp is jaren niet geschied.
Hoe menig werkman kostte het zijn leven?
Dat alles voor het dagelijkse brood!
Wat is een mensenleven op dees aarde?
Ach vrienden luistert naar dit droevig lied.
Vrouwen hoort men bitter klagen,
moeders lopen er omheen.
Kind’ren hoort men huilend vragen:
waarom al die smart en wee?
Wat een slag, niet te verdragen,
voor de werkman en zijn kroost:
het zijn zij die moeten zaaien
voor een andermans zijn oogst.
In Brussel, die stad met al zijn miljoenen,
’t is daar waar menig mens zijn leven liet.
Op de tentoonstelling van vijfendertig
waar een gebouw zijn krachten nu verliet.
Instorting was de oorzaak van dat lijden
en mensenoffers bracht dat met zich mee.
Dat is het lot van onze werkmanscharen,
wij treuren met hun bloedverwanten mee.
| Partituur * Vreselijke instorting * | |
1. instrumentaal
|
Bronnen: zangwijze: "Sluimert zacht" (op diverse bedel-liedbladen circa 1930) originele versie: "When it's springtime in the Rockies" (1923) krantenbericht "De Volksstem" van 11/12/1935 liedblad Louis Boeren (MUZ0779 pag. 52)


