0

De vrouw is niets

Geplaatst door Johan Morris op 8 maart 2026 in liedboeken, liederen, Spot & Ironie | ∞

Vandaag 8 maart, “Internationale Vrouwendag” (sinds 1977) is het misschien gepast om een “vrouwvriendelijk” lied te publiceren dat al in 1900 (!) werd gezongen in “progressieve” kringen, nog voor de “suffragettes” in Engeland begonnen actie te voeren.

Het werd weliswaar geschreven door een man, gehuwd met Gertrude Helena Crescentie de Grauw, samen ouders van twee zonen. We hebben het over Amsterdammer Hendrik Clemens Muller (1855-1927), “vrijdenker en lid Sociaal-Democratische Bond”, leraar, dichter en auteur van meerdere liederen, toneelstukken enzovoort.

Het epitheton “progressief” is hier wel op zijn plaats want de opvattingen in dit lied stemmen zeker niet overeen met wat de meeste mannen én vrouwen hierover dachten bij het begin van de 20e eeuw …  Sommigen nog steeds niet vermoed ik.

Zoals dat ook in kranten de gewoonte is om de aandacht te trekken, dekt de titel van het lied de lading niet, integendeel.

De vrouw is niets

1098 [A] H.C. Muller (1855-1927) [C] Jan van den Acker (1828-1881)

« De vrouw is niets, » zo roept gij domme rijken;
gij, die haar koopt als was z’een beurspapier:
gij, die haar huwt om met haar geld te prijken;
gij, die haar duldt, als huiselijk plezier!
« De vrouw is niets, z’is voor de man geschapen,
zij is een wezen, dat niet voelt en denkt. »
zo denkt gij, o, verachterlijke knapen,
die aan uw lusten haar ten offer brengt.

De vrouw is niets, zo denkt gij, godsgezanten,
die haar met kerk, met hel en hemel plaagt;
de vrouw is niets, zo roept gij vrome kwanten
die haar het geld uit hare zakken jaagt.

« De vrouw is niets, » denkt gij fabriekdespoten,
die haar met man en kind’ren zwoegen laat.
« De vrouw is niets, » zegt gij, waanwijze groten,
die haar beschouwt als weeld’ en als sieraad!
Maar wij, die voor het gouden kalf niet knielen,
wij, die nog hechten aan een ideaal,
wij, die ’t geloof van zwakke, kranke zielen
bestrijden met der rede blinkend staal.

Wij die voor recht en waarheid nog ontgloeien,
die breken met der mode heerschappij,
wij die de mens bevrijden uit de boeien
van onrecht en van geestesslavernij.

Wij roepen u, o trotse rijken, tegen:
de vrouw is meer, hoe nietig z’u ook schijn,
de vrouw is veel, hoe slecht men haar bejegend,
de vrouw zal in de toekomst alles zijn!
Als eens het juk van priesterdwang zal vallen,
als eens de zon van vrijheid op zal gaan,
als eens dees aard behoren zal aan allen,
dan breekt voor haar de schoonste toekomst aan.

Dan zal de vrouw in waarheid eerst beminnen,
als maagd, die fier en toch beminlijk bloost,
als vrouw, wier liefde ’t heerlijk is te winnen,
als moeder van een talrijk, bloeiend kroost!

PDFlogo Partituur * De vrouw is niets *
MP3logo
      1. instrumentaal

 Bronnen:
zangwijze: Gij zijt kanalje (1896)
tekst in "Socialistische liederenbundel" 1928 -  Gent - Vooruit (MUZ0981 pag. 44)
melodie in  "Gij zijt Kanalje" 1974 - Utrecht - Jaap van de Merwe (MUZ0004 pag 214)
en in "Geschiedenis van het Café-Chantant" 1987 - Brugge - 
Willy Lustenhouwer (MUZ0165 pag. 373)

Tags:

0

Altijd maar zwieren

Geplaatst door Johan Morris op 26 februari 2026 in liedbladen, liedboeken, liederen, Louis Boeren, Over Armoede & Drank | ∞

Louis Boeren blijft aan het woord. Vraag ons niet wat een “boemelaar mumiek” betekent, het enige wat we er van weten is dat het rijmt op “publiek”.
Misschien had Louis Boeren “Lambiek” kunnen gebruiken, dat blijft in de dronkemanssfeer. Of “ludiek”, “komiek” … maar dat deed hij niet.

We hebben zijn andere taalkundige kronkelingen wegens rijmnood in de laatste strofe tekstueel een beetje gefatsoeneerd, met behoud van de verhaallijn  Hier zijn oorspronkelijke tekst:

Altijd maar zwieren

1074 [A] Louis Boeren [C] Jaap Meijer

‘k Stel mij even voor, geacht publiek:
eenieder noemt mij boemelaar mumiek.
Ik kom zojuist weer van een drinkpartij
want, beste vrienden, ik ben steeds van de partij.
Van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat ben ik aan den boemel,
en ik toon een blijde lach.

(ha ha ha)
Ik laat den helen boel maar waaien,
ik trek mij van de zaak niets aan.
En alle nachten pierewaaien,
ziet, zo een leven staat mij aan.
Ik heb geen kommer en geen zorgen,
schep altijd vreugd in het verschiet.
Wat er ook gebeure,
‘k weet van geen malheuren,
treuren doe’n ik niet.

‘k Ben bekend in iedeer staminee
en met de meisjes ben ik steeds tevree.
Ik ben verzot op liefdesavontuur
en, niet vergeten, ook de schrik van mijn gebuur.
Het zwieren zit mij in het bloed.
Altijd pierewaaien,
zie, dat doet mijn harte goed.

Werken, daaraan heb’k een broertje dood
want ondanks al dat werken heb je nood.
Ik ben een echte dopper van mijn stiel,
Ik heb gekozen wat het meest aan mij beviel.
Ik laat het werk aan wie het kent;
altijd aan den boemel,
zie, dat is mijn element.

PDFlogo Partituur * Altijd maar zwieren *
MP3logo
      1. instrumentaal

 Bronnen:
zangwijze: Rozen, te veel om ooit te tellen
muziekpartituur uit verzameling Philippe Neutens
"Louis Boeren 1891-1973 deel 2: verzameling der liederen "
Marleen De Rudder (MUZ0779 pag. 72)

Tags:

0

Daar ging een meid om water uit

Geplaatst door Johan Morris op 19 februari 2026 in liedboeken, liederen, Over Liefde & Verdriet | ∞

Een vrolijk huppelmelodietje uit de 19e eeuw, voorzien van een ondeugende tekst die allicht nooit een “nihil obstat” en “imprimatur” van de Katholieke Kerk kreeg toegewezen. Overspel wordt in het lied immers als een soort van “dagelijkse zonde” voorgesteld: het mag niet geweten zijn maar iedereen doet het, van knecht tot meester.

uit “Iepers Oud Liedboek” (1902)
samenstelling: Dr. Albert Blyau (1872-1946)

Het is duidelijk lang in het geheugen blijven hangen en kwam dan ook in tal van liedboeken terecht, met licht afwijkende melodieën en teksten, wat bijna onvermijdelijk is bij mondelinge overlevering, en het kreeg verscheidene titels toebedeeld, zoals “De stoop”, “Klappeie”, “Er ging een meid om water uit.”

We verwijzen onderaan graag door naar een (fragment van) de opname door Alfred den Ouden en Kristien Dehollander, via wiens LP uit 1973 we voor het eerst kennismaakten met dit liedje.

Daar ging een meid om water uit

37 [AC] onbekend, 19e eeuw

Daar ging een meid om water uit,
om water wel alzo laat,
en toen ze t’halverwege kwam,
daar lag er een groten hoop.

Ei, zij brak hare waterstoop

En als de meid te huize kwam,
wat keek de bazinne zuur:
“Is’t omdat ik gebroken heb,
gebroken uw waterstoop?

Ei, daar zijn er nog meer te koop!”

De meid die zei: “Bazinne,
bazinne geef mij mijn huur
die ik de ganse winter lang
gewonnen heb alzo zuur,

ei, bazinne geef mij mijn huur.”

“Wat huur moet ik u geven,
wat huur moet gij hebben dan?
Gij die de ganse winter lang
geslapen hebt bij mijne man,

ei, wat huur moet gij hebben dan?”

De meid die sprak: “Bazinne,
bazinne wat dat ge zegt.
En als de baas niet thuis en is
slaapt gij bij de mulder zijn knecht,

ei, bazinne wat dat ge zegt.”

De bazinne sprak: “Klappeie,
klappeie, en klapt niet meer,
want door het klappen van ons twee
verliezen we beiden ons eer,

ei, klappeie en klapt niet meer.

PDFlogo Partituur * Daar ging een meid om water uit *
MP3logo
      1. instrumentaal
MP3logo
      2. Klappeie (Alfred den Ouden & Kristien - 1973)

 Bronnen:
in “Iepers oud liedboek” (MUS0069 pag. 403)
in "Zing - 130 liederen en canons" (MUZ0295 pag. 61)
in “Nederlands Volkslied - 1941” (MUZ0555 pag. 217)
in “Ons Volkslied - Deel 1 - 1945” (MUZ0958 pag. 177)
in “Het lachende water” (MUZ0998 pag. 66)
in  “Jong is ons harte - 1947” (MUZ0687 pag. 374)
in “Sara, je rok zakt af” (MUZ0013 pag. 68)
in “En rijden is plezant” (MUZ0353 pag. 74)
in “Liedboek Wannes Van de Velde” (MUZ0715 nr. 162) 
in “Limburgse liederen” (MUZ0550B pag. 72)

Tags:

Copyright © 1967-2026 Wreed en Plezant Alle rechten voorbehouden.